Jean Vanempten

De Europese verdeeldheid maakt ieder coherent buitenlandbeleid onmogelijk. Dat is de voorbije weken op een pijnlijke manier gebleken.

Op de Balkantop in Sofia zal opnieuw een sterk staaltje van Europees illusionisme te zien zijn. De leiders van de Europese Unie en zes Balkanstaten zullen in een slotverklaring aangeven dat ze nog steeds streven naar een lidmaatschap van de zes landen.

Mooi, ware het niet dat de Spaanse premier Mariano Rajoy de Balkantop boycot. Spanje erkent Kosovo niet als een onafhankelijke staat. Kosovo scheurde zich van Servië af en dat doet sterk denken aan de Catalaanse kwestie. Er komt dus veel diplomatiek gegoochel aan te pas om de top te laten plaatsvinden.

Wanneer de uitbreiding van de EU er komt, is niet duidelijk. De Duitse kanselier Angela Merkel reikt de Balkan al langer de hand, maar de Franse president Emmanuel Macron staat op de rem. Hij wil eerst de werking van Europa verbeteren alvorens nog meer landen toe te laten.

Macron heeft een punt. Het ontbreekt Europa vaak aan een eensgezinde visie op het buitenlandbeleid. Dat maakt het erg kwetsbaar. Met de VS onder leiding van president Donald Trump is een stabiele partner weggevallen. Dat levert veel problemen op.

Bij het opblazen van de Irandeal door de VS bleven de betrokken Europese partijen - het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland - achter het akkoord staan. Maar hoe sterk is dat verbond? En hoe zal Europa reageren als de Amerikaanse sancties Europese bedrijven in Iran treffen?

De inhuldiging van de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem legde de vinger nog eens op de wonde. Officieel pleit Europa voor een onderhandelde oplossing met twee staten. De Amerikaanse provocatie om de ambassade in Jeruzalem neer te poten maakt dat proces zo goed als onmogelijk. Toch tekenden vier Europese lidstaten - Oostenrijk, Tsjechië, Hongarije en Roemenië - present op de inhuldiging van de ambassade. Andere EU-lidstaten, waaronder België, veroordeelden het buitensporige geweld van het Israëlische leger in de Gazastrook. Ook in dat dossier wordt de EU zonder veel moeite uit elkaar gespeeld.

Ook de eensgezindheid over de houding tegenover Rusland is ver zoek. Niet alle landen willen de economische sancties tegen dat land handhaven.

Aan de vooravond van de Balkantop had de Europese president Donald Tusk harde woorden voor Trump: ‘Wie heeft vijanden nodig als je zulke vrienden hebt?’, klonk het.

Het probleem is dat in de Europese club veel ‘vrienden’ zitten die externe vijanden overbodig maken. De EU zou toch moeten beseffen dat de gouden trans-Atlantische tijd voorbij is. Zelfs als die ooit terugkomt, zal de wereld er heel anders uitzien.

De Balkantop, die gekaapt is door netelige kwesties als Iran, Israël en de nakende handelsoorlog, mag dan de schijn ophouden, de EU heeft nood aan een nieuw elan. Dat is er niet. In de Europese hoofdsteden staat het enthousiasme voor een nieuw Europa op een zeer laag pitje. Meteen een reden waarom een afgelijnd en fors buitenlandbeleid ontbreekt.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content