Vertrouwenskwestie

‘Kredietcrisis komt dichterbij’, titelde De Tijd toen lange rijen spaarders stonden aan te schuiven bij Northern Rock, een Britse bank. De ‘bank run’ op Northern Rock ligt al meer dan een jaar achter ons, maar het gevaar is niet geweken. Meer nog: het verschuift naar onze eigen achtertuin.

(tijd) - Vorige week pompte de Amerikaanse schatkist miljarden dollars in het systeem om de hypotheekgiganten Freddie Mac en Fannie Mae van een gewisse dood te redden. Terecht. Zonder overheidsgeld waren niet alleen de hypotheekreuzen over de kop gegaan, maar zou ook de hele Amerikaanse vastgoedmarkt in een draaikolk terecht zijn gekomen.

Van hulp aan de noodlijdende zakenbank Lehman Brothers wilde diezelfde overheid niet weten. Ook terecht, omdat het gerechtelijk akkoord dat Lehman intussen aanvroeg, veel minder maatschappelijke gevolgen heeft dan het dreigende bankroet van Fannie en Freddie. Maar toch. Amper een paar uur na het Lehman-debacle kwam het financiële systeem wereldwijd in een crisis terecht. Doordat banken kredieten voortdurend herverpakken, laten problemen op het ene continent zich keihard gevoelen op een ander, 5.000 kilometer verder. Meer dan ooit.

Een Amerikaanse huizencrisis kan moeiteloos uitmonden in een afschrijvingsepidemie bij Europese banken. Of een mogelijk faillissement van Lehman Brothers, met zijn hoofdkwartier in New York, kan de verzamelde Belgische banken ruim driekwart miljard euro kosten - dat weten we, omdat regulatoren wereldwijd de banken verplichtten hun blootstelling aan Lehman te becijferen. Voor banken als Fortis, Dexia of KBC, die de jongste maanden al uppercuts moesten incasseren op de beurs, zijn zulke boodschappen niet licht te verteren.

Er is voorlopig geen begin van een oplossing in zicht. De kredietcrisis is een vertrouwenscrisis: beleggers dumpen financiële aandelen omdat ze geen gerucht meer van de waarheid kunnen onderscheiden in de berichten over financiële instellingen. Maar ook de banken zelf vertrouwen het niet meer: interbancaire kredieten, als ze al worden verstrekt, zijn peperduur geworden. Voor een sector die dringend nood heeft aan nieuwe zuurstof, zoals de bankensector dezer dagen, is zo’n situatie dodelijk.

Banken en regulatoren zijn koortsachtig op zoek naar vertrouwen. Zowel de Amerikaanse als de Europese centrale bank pompte herhaaldelijk geld in de markt om de doemdenkers de mond te snoeren. Ze versoepelden ook hun regels als lender of last resort. Tien banken verenigden zich in een solidariteitsfonds dat 70 miljard dollar (49,5 miljard euro) veil heeft om te verhinderen dat nog meer banken naar het bankroet gaan. En gisteren kondigde Bank of America ook nog aan dat het Merrill Lynch overneemt, een andere zakenbank in nood, voor 50 miljard dollar in aandelen.

Misschien is dat wel een lakmoesproef voor de overlevingskansen van het financiële systeem. Als de beleggers de komende dagen Bank of America belonen voor zoveel boude koopmansdrift, gloort er weer een sprankel hoop aan de horizon. Als ze de overnemer afstraffen, dreigt de financiële sector nog een beetje verder weg te zinken in de negatieve spiraal.

Frank DEMETS

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect