Jean Vanempten

Het protest van de ‘gele hesjes’ geeft aan dat betalen voor de energietransitie een gevoelig punt is. De Franse president betaalt daarvoor een forse prijs.

De Franse president Emmanuel Macron gooit de handdoek in de ring. Hij schrapt de milieuheffingen die gepland waren voor 2019 na aanhoudend protest van de ‘gilets jaunes’. Macrons grootste bekommernis is nu het geweld terugdringen en de sociale dialoog herstarten. De klimaatdoelstellingen zijn plots van ondergeschikt belang.

Macron heeft de gele hesjes grondig onderschat. Hij reageerde te laat en te traag op de protestbeweging die massaal door het Franse volk wordt gedragen, zelfs nu de manifestaties gewelddadiger worden. Komende zaterdag vreest de overheid een ‘explosie van geweld’ waarbij zelfs doden vallen in Parijs.

Of de toegevingen die de president heeft gedaan, voldoende zijn om de woede te temperen, valt te betwijfelen. Maar met zijn knieval heeft Macron wel de strijd tegen de klimaatverandering buitenspel gezet. Dat is pijnlijk voor een president die van de klimaatakkoorden van Parijs een strijdpunt had gemaakt.

De energietransitie heeft een prijskaartje. Maar de factuur is vaak een taboe. Terwijl iedereen voor een beter milieu is en duurzame energie wil, wil bijna niemand ervoor betalen. De Franse regering had een traject uitgetekend om de overgang van fossiele brandstoffen naar duurzame energie te financieren. Ze plande het gebruik van fossiele brandstoffen te ontmoedigen en zwaar te belasten. Met de opbrengst kon dan een stuk van de transitie worden betaald.

De factuur van de ontradende milieuheffing op fossiele brandstoffen bleek indrukwekkend: de meerkosten per gezin zouden van 79 euro in 2018 stijgen naar 313 euro in 2022. De forse verhoging van de brandstofprijzen was noodzakelijk vanwege het ontradende effect.

Maar ze is sociaal onrechtvaardig omdat arm en rijk evenveel betalen. Bovendien zijn de bewoners in grootsteden bevoordeeld omdat ze een uitgebreid aanbod van alternatieven hebben, die burgers op het platteland en in kleine steden niet hebben. Vooral daar zijn mensen woedend. Het bewijst dat voluntarisme niet voldoende is om in te zetten op de energietransitie.

Plots blijkt hoe ver de Franse president van zijn volk staat.

De imagoschade voor Macron is groot. Uitgerekend terwijl de klimaatconferentie in Katowice bezig is, bezwijkt de president onder druk van protest. Behalve zijn imago en het klimaat krijgt ook de schatkist een klap. Die zal volgend jaar 4 miljard euro minder dan verwacht binnenkrijgen. Er komt een belasting op de internetgiganten, maar die zal het gat niet dichtrijden. Dat betekent dat het begrotingstekort, dat al flirt met de grens van 3 procent, volgend jaar wel eens over die drempel kan gaan. En dat haalt dan weer de Europese geloofwaardigheid van Macron onderuit.

Bij zijn aantreden, anderhalf jaar geleden, was de president een beloftevolle hervormer die het ingedommelde Frankrijk zou opschudden en in Europa een dam zou opwerpen tegen het populisme. Na drie weken protest is Macron een president wiens gezag is ondermijnd en die geen verweer heeft tegen de woede-uitbarsting. De stilte van het Elysée is momenteel oorverdovend. Dat is nog het pijnlijkste. Plots blijkt hoe ver Macron van zijn volk staat en vooral dat hij geen politiek draagvlak meer heeft. Als hij niet snel een afdoend antwoord vindt, is zijn politieke carrière voorbij. Ook al zit hij nog 3,5 jaar in het Elysée.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content