De volgende CEO van de VRT wacht een moeilijke vraag: wie zijn de vrienden en wie de vijanden?

De Vlaamse regering houdt vandaag sollicitatiegesprekken met drie kandidaten om de openbare omroep te leiden. Wie het haalt, komt terecht op de meest publieke CEO-stoel van Vlaanderen. En hij moet meteen in het diepe springen en dit jaar nog de onderhandelingen afronden over een nieuwe beheersovereenkomst voor de VRT.

Daarmee staat de discussie over de toekomst en de relevantie van de openbare omroep weer op scherp. De VRT is geen normaal bedrijf. Het is een onderneming met een versplinterde raad van bestuur, die wordt aangesteld op basis van de partijen die de kiezer naar het Vlaams Parlement stuurt. Dat publieke mandaat creëert spanningen, zoals donderdag nog bleek uit de rel over een geschrapte Hitlergrap in het satirische programma 'De ideale wereld', na een opmerking van een VRT-bestuurder van het Vlaams Belang daarover.

De VRT is geen normaal bedrijf. Het is een onderneming met een versplinterde raad van bestuur.

Gewond dier

Niet alleen de aandeelhouder maakt van de VRT een lastig bedrijf. Er is de traditionele spanning tussen de Vlaamse regering, die als financier aandringt op besparingen, en de vakbonden, die dat niet willen. Bovendien heeft de openbare omroep net een open conflict in het topmanagement achter de rug, dat tot het vertrek leidde van de vorige nummers een en twee. In die zin is de VRT een gewond dier dat nog niet hersteld is.

Maar bovenal rijst de vraag hoe de VRT relevant moet blijven. De tijd dat de openbare omroep als enige tv maakte, hij als enige via de iconische zendtoren verspreidde en via de zendschema's ook bepaalde wie wat wanneer zag, ligt lang achter ons. Op al die punten zijn er andere spelers. De tijd dat de scheidingslijn tussen die spelers - de ene tv, de andere kranten - glashelder was, ligt ook al jaren achter ons. De situatie evolueert zo snel dat het zelfs niet meer duidelijk is wie een medestander is en wie een tegenstander.

Vlaamse Netflix

De VRT vecht al jaren om de online aandacht van de Vlaming met de krantenwereld, waaruit nu de nieuwe CEO komt.

Is VTM bijvoorbeeld een concurrent? Of zou het een medestander moeten zijn om een 'Vlaams Netflix' te maken, met een aanbod dat overeind blijft in de strijd met de Amerikaanse streaminggiganten, van Amazon, Apple, YouTube Premium, Disney, het bij kinderen populaire TikTok en het echte Netflix? Is Proximus, dat ook op voetbalrechten biedt en HLN en Le Soir aanbiedt, een concurrent? En hoe zit het met de samenwerking tussen Proximus en Belfius, waarin beide bedrijven eveneens dingen om de aandacht van de Vlaming: de strijd om de aanwezigheid op het schermpje van zo veel mogelijk smartphones.

De VRT is dat soort gevechten gewoon. Ze vecht al jaren om de online aandacht van de Vlaming met de krantenwereld, waaruit nu de nieuwe CEO komt. Tegelijk is een van haar grootste verdiensten dat ze rond zich een ecosysteem van productiehuizen en creativiteit heeft laten groeien.

De openbare omroep claimt bovendien dat hij op zijn radio's jaarlijks 7.000 artiesten speelt die op andere Vlaamse radiozenders niet te horen zijn. Net in deze coronatijden schuilt in die 'gestreamde' cultuur vanop afstand misschien wel nog meer toekomst dan vroeger.

Vuist maken

In de zoektocht naar dat nieuwe ecosysteem in Netflix- en Spotify-tijden schuilt de grote opdracht voor de VRT. Tegelijk mag je van de publieke omroep verlangen dat hij een vuist maakt tegen een te grote dominantie van buitenlandse media en voldoende nieuws en fictie maakt die geworteld zijn in de Vlaamse klei.

Anderzijds mag hij via die dominantie het gelijke speelveld met de andere Vlaamse mediabedrijven niet verstoren, net zoals overheidsbedrijven dat ook in andere sectoren niet kunnen. Die zoektocht, wie de vrienden en wie de vijanden zijn, wordt de grote strategische uitdaging voor de volgende CEO van de VRT, wie het ook mag worden.

Lees verder

Gesponsorde inhoud