Vrouwen zoeken plaats in Afghaanse samenleving

(tijd) - Na de val van het Talibanregime zou het lot van de Afghaanse vrouw sterk verbeteren. Maar in de praktijk leven de Afghaanse vrouwen nog altijd met strenge beperkingen. Zaterdag kiezen de Afghanen een nieuwe president. Onder de kandidaten is maar één vrouw, de 40-jarige arts Masouda Jalal uit Kaboel.

Op een afstand is bijna niet te zien dat zij een vrouw is. De 16-jarige Shafiqa Ahmadi heeft haar sluier aan een tak gehangen en draagt een politiepet en, net als de mannelijke aspirant-agenten een stoer, grijs uniform met legerschoenen. De groep van ongeveer vijftig man leert vandaag marcheren op het voetbalveld van de politieschool in Kabul. De vrouwelijke leerlingen doen gewoon met de mannen mee.

Als de les voorbij is, blijven de mannen achter. De meesten komen van heinde en ver en overnachten tijdens de studie op de campus van de school. De vrouwen kleden zich om en komen in hun chaddors en sluiers terug naar buiten. Daar wacht een speciale bus, die hen veilig naar huis brengt.

Het was volgens Said Shir Rohani, de directeur van de politieschool, de enige mogelijkheid om vrouwen naar zijn school te krijgen. 'We willen op school graag studenten uit heel Afghanistan, maar voor de vrouwen gaat dat niet lukken. Zij zouden dan net als de mannen hier moeten overnachten, maar daar geven de ouders geen toestemming voor. Het is een stap te ver.'

Vooral jonge, ongetrouwde meisjes profiteren van de veranderingen die hebben plaatsgevonden sinds het strenge Taliban- regime niet meer aan de macht is. Tot drie jaar terug hield bewegingsvrijheid van aspirant-agente Ahmadi op bij de deur van het huis. Ze mocht net als alle andere Afghaanse vrouwen niet naar school, niet werken en als ze naar buiten wilde, mocht dat alleen onder begeleiding van een mannelijk familielid. En dan gekleed in een boerka, de allesverhullende sluier. Dit zijn nog slechts enkele van de vele ge- en verboden die de Taliban Afghaanse vrouwen had opgelegd. Eind 2001 maakten de Amerikanen met hulp van de Noordelijke Alliantie een einde aan dit streng islamitische bewind.

Onder de interim-regering van president Hamid Karzai bestaat nog altijd een islamitische wetgeving, maar zijn de rechten van vrouwen en mannen gelijkgesteld. Vrouwen mogen stemmen en hebben recht op 25 procent van de zetels in het parlement. In de praktijk gaan de veranderingen langzaam. Vooral buiten de hoofdstad Kabul lijkt nauwelijks iets veranderd. Volgens een recent onderzoek van het VN-kinderfonds Unicef worden op het platteland kinderen nog altijd massaal uitgehuwelijkt. Huwbare en jonge vrouwen komen nauwelijks het huis uit.

Als het aan de 40-jarige arts Masouda Jalal uit Kaboel, ligt wordt dat straks anders. Jalal is de eerste en enige vrouwelijke presidentskandidate in de geschiedenis van Afghanistan. Sommigen noemen haar neerbuigend een 'excuustruus', maar dat is ze zeker niet, zegt ze. 'Ik heb hier zelf voor gekozen. Ik ben een onafhankelijke vrouw en niet bang. Tijdens de oorlog ben ik niet weggerend en heb me altijd ingezet om nog iets van Afghanistan te maken.'

Ze wil als eerste de veiligheid in haar land aanpakken. Want veilig is het nog lang niet. De Taliban heeft zich opnieuw gegroepeerd en met lokale krijgsheren proberen ze het land te destabiliseren. Beiden oefenen druk op vrouwen uit niet te gaan stemmen. Vooral vrouwen die betrokken zijn in de politiek en vrouwenrechten in Afghanistan ontmoeten weerstand, schrijft het Unicef-rapport. Ook Jalal is bedreigd. 'Ik heb dreigementen aan de telefoon gehad, maar die neem ik niet serieus. Ze doen me niets.'

Jalal maakt volgens deskundigen weinig kans, maar verwacht wordt wel dat veel vrouwen op haar stemmen. Speciale registratieteams zijn de afgelopen maanden door het land gereisd om kiezers te registeren. Van de meer dan tien miljoen kiezers is veertig procent vrouw. Volgens Jalal is het islamitische land klaar voor een vrouwelijke leider. 'Mensen zijn moe van de oorlog. Ze weten dat ze strijders niet meer kunnen vertrouwen en dat waren allemaal mannen. Daarom vertrouwen ze een vrouw, want die weet niet eens hoe ze moet vechten', zegt ze. Een voorbeeld heeft ze ook. 'Margaret Tatcher van Groot-Brittannië vond ik altijd heel goed. Ze deed precies wat ze wilde. Ik wil ook wel een Iron Lady zijn.'

Ellen van Dalen

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud