Redacteur Politiek

De vrije markt is er niet om bedrijven een cadeau te doen, maar om de consument te dienen. Daarom is het goed nieuws dat de Belgische kartelwaakhond zijn tanden laat zien.

De warenhuisgroep Colruyt zal vandaag níét bekendmaken dat ze in haar gebroken boekjaar 2014-2015 haar winst van een jaar eerder zal evenaren. Gisteren werd bekend dat de Belgische kartelwaakhond het bedrijf een boete oplegt van 31,6 miljoen euro. Colruyt deelde mee dat het die boete over 2014-2015 zal boeken, waardoor de winstprognose onhaalbaar is geworden. Het bedrijf zei gisteren in een mededeling te erkennen dat ‘in een beperkt aantal gevallen inbreuken op de regels’ zijn begaan. 

De reden voor de boete ligt in de rayons drogisterij, parfumerie en hygiëneproducten van uw supermarkt. Colruyt, Carrefour, Delhaize en fabrikant Procter & Gamble maakten jarenlang afspraken om niet met elkaar te concurreren, maar onder elkaar af te spreken dat ze de prijzen kunstmatig hoog zouden leggen. De consument had vervolgens geen keuze dan te betalen.

Colruyt is niet alleen. Carrefour krijgt een nog hogere boete en ook Delhaize en producent Procter & Gamble krijgen boetes. Alles samen moeten 18 bedrijven 174 miljoen euro dokken. Voor Delhaize, dat zijn herstructureringskosten nog aan het doorslikken is, komt de boete ongelegen. Het toont dat de Belgische kartelwaakhond in staat is te bijten tot het pijn doet. Een beursgenoteerd bedrijf zijn winstprognose doen inslikken, het komt aan.

Dat de Belgische kartelwaakhond geen papieren tijger is, is goed nieuws. De vrije markt is er niet tot meerdere eer en glorie van de bedrijven of hun aandeelhouders. Hij is er om de consumenten de beste goederen en diensten tegen de beste prijs te geven en om de samenleving zo efficiënt mogelijk te organiseren.

De kracht van de vrije markt zit in twee dingen. Het eerste is de vrijheid. Iedereen die een goed idee heeft en mensen en kapitaal rond zich kan verzamelen kan dat idee uitproberen. Het tweede is de discipline: als het idee niet blijkt te werken, is de markt onverbiddelijk. Dan word je weggeconcurreerd en wint je tegenstander die slimmer, harder of beter werkt. Als de markt goed werkt, krijgt iedereen zijn kans, wint de efficiëntste en krijgen gezinnen en overheid het meeste waar voor hun geld. 

Paradoxaal genoeg is een sterke overheid nodig om te garanderen dat de markt op die manier kan werken. Als bedrijven het onder elkaar op een akkoordje gooien om de discipline uit te schakelen, werkt het niet meer. 

De vrije markt is geen jungle, zoals soms wordt beweerd. Het is een bijzonder gesofistikeerd stukje beschaving, dat bedrijven aanmoedigt scherp te blijven, met nieuwe ideeën te komen en met weinig middelen zo veel mogelijk te doen. Dat stukje beschaving moet mee worden bewaakt door de overheid, onder meer door een kartelwaakhond die durft te bijten.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud