Waar is Europa?

Vijf dagen nadat bijna 300 mensen zijn neergehaald boven Oost-Oekraïne blijft het oorverdovend stil in Europees Brussel. Dat is onaanvaardbaar op zo’n scharniermoment.

Een dag voor de vliegramp waren de Europese leiders nog in Brussel voor overleg. Ze bogen zich over de vraag wie de komende vijf jaar het aanspreekpunt wordt van Europa: de man of vrouw met wie de Amerikaanse president Barack Obama en minister van Buitenlandse Zaken John Kerry een ‘rode telefoonlijn’ hebben. Maar de EU-chefs raakten het niet eens over de opvolger van Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy of de nieuwe Cathy Ashton, de Europese minister van Buitenlandse Zaken.

Sinds de crash van het Maleisische vliegtuig, donderdag, lijkt het erop dat die belangrijke Europese telefoonlijnen gewoon niet aangesloten zijn. Van Ashton geen spoor. Ze verdween uit de ether in Wenen, waar ze kernoverleg voerde met Iran. Ashton nam zelfs niet de moeite om een publieke verklaring af te leggen over de gebeurtenissen in Oost-Oekraïne. Herman Van Rompuy legde, samen met EU-Commissievoorzitter José Manuel Barroso een korte verklaring af over ‘het tragische verlies van zoveel levens’. Daarop vertrok Barroso naar Brazilië, Van Rompuy naar Haïti en de Dominicaanse Republiek.

Die verklaring had evengoed over een ramp aan het andere eind van de wereld kunnen gaan. Ook de oorverdovende stilte die erop volgde, doet niet vermoeden dat deze tragedie het hart van de Europese Unie raakt.

De internationale scène werd de voorbije dagen opgeëist door individuele leiders, in de eerste plaats Mark Rutte, Angela Merkel en David Cameron. Dat die leiders op diplomatiek niveau wél overlegden met elkaar, valt af te lezen uit de gelijklopende verklaringen en eisen aan het adres van de Russische leider Vladimir Poetin. Maar dat ziet de Europeaan niet op televisie.

In tragedies als deze vliegramp is een goede communicatie op het hoogste niveau elementair: tonen en beklemtonen dat dit een Europese ramp is en dat Europa solidair is, in het verdriet én in de gevolgen van de ramp.

Op zo’n moment is de nood aan symboliek groot. Een Europa waarin het vertrouwen van de bevolking taant, heeft zo’n opsteker nodig. Het is ook dé gelegenheid om die Europese spreekbuis, dat Europese gezicht bekend en aanvaard te maken bij het bredere publiek.

De afwezigheid van de Europese toplui is daarom méér dan een gemiste kans. De wereld is het afgelopen weekeinde wel degelijk veranderd. De lange radiostilte bemoeilijkt de job van de opvolgers van Ashton en Van Rompuy. De relaties met Rusland zullen de komende maanden en jaren immers de Europese agenda beheersen. En ook de zuidgrenzen van Europa blijven een bron van bekommernis. Europa moet daarop eigen antwoorden zoeken en zich niet in de Amerikaanse agenda laten inschakelen.

Daarvoor heeft de Europese Unie de komende vijf jaar krachtige voortrekkers nodig. Geen handpoppen die Merkel op die post toelaat omdat ze onvoldoende gewicht in de schaal werpen. Geen kleinste gemene deler waarmee Cameron de vloer aanveegt. Want waar is Europa dan?

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud