We zijn te naïef en te gierig geweest

algemeen hoofdredacteur

De Europese investeringen in defensie én in onderzoek bedoeld voor defensie hinken achter op die van de rest van de wereld. We zijn te naïef en te gierig geweest.

De Russische invasie in Oekraïne was voor heel Europa een kil ontwaken. Sinds de val van de Muur in 1989 heeft Europa zich in een veilige cocon gewaand. We rekenden ons rijk met het vredesdividend, met een dieptepunt in de eerste 15 jaar van deze eeuw.

De NAVO-afspraak waarbij de lidstaten 2 procent van het bruto binnenlands product besteden aan defensie-uitgaven werd door de meeste lidstaten almaar meer verzuimd. Ook België, Nederland en Duitsland doken jarenlang een flink eind onder die afgesproken norm. Er is weliswaar al even een inhaalrace bezig, maar de kloof met het defensiebudget van de rest van de wereld blijft groot.

Duitsland maakte al snel na de inval een koerswijziging van formaat. In een handomdraai besliste bondskanselier Olaf Scholz meteen 100 miljard euro (!) extra te investeren in defensie. 'We zijn in een nieuw tijdperk beland', zei hij. In België krijgt premier Alexander De Croo (Open VLD) voorlopig zijn eigen coalitiepartners Groen/Ecolo niet overtuigd.

Door die jarenlange bezuinigingen op defensie in de meeste lidstaten in 'vredesbubbel Europa' ging niet alleen een pak expertise en mankracht verloren in de respectieve legers. Ook onderzoek en innovatieprojecten van de industrie bedoeld voor militaire doeleinden stonden op een veel lager pitje. De grafiek verderop in deze krant spreekt boekdelen: er is in Europa schrikbarend weinig geïnvesteerd tussen 2010 en 2020 in onderzoek en ontwikkeling voor defensie. In België zelfs nagenoeg niets.

Sinds de inval in Oekraïne en de exploderende gas- en olieprijzen hebben Europese leiders de mond vol over strategische autonomie voor energie en voedsel. Ook voor defensie zijn we met de neus op de feiten gedrukt.

Sinds de inval in Oekraïne en de exploderende gas- en olieprijzen hebben Europese leiders de mond vol over strategische autonomie voor energie en voedsel. Ook voor defensie zijn we met de neus op de feiten gedrukt.

Natuurlijk kunnen de Europese lidstaten die deel uitmaken van de NAVO ook de vruchten plukken van een sterke defensiepartner als de VS, en moet die alliantie niet in vraag worden gesteld. Maar we moeten ook meer inzetten op eigen defensie-technologie en onderzoek.

We zijn te gierig geweest voor defensie, vanuit een jarenlange politiek waar zoveel noden in de samenleving belangrijker leken dan het beschermen van onze veiligheid. Die laatste beschouwden we toch als vanzelfsprekend. We zijn ook te naïef geweest, door het verwaarlozen van defensietechnologie of civiele technologie die ook voor militaire doeleinden kan dienen. China heeft zich zonder dat we er erg in hadden in onze universiteiten en in strategische projecten binnengewrongen. Van 5G-netwerken tot zeer lokale projecten als camera's in bepaalde Belgische steden, Peking kijkt mee.

Het valt toe te juichen dat er ook in Vlaanderen een nieuwe wind waait voor onderzoek en technologie.

We moeten onze technologie beter afschermen, en ze ook in alle nuchterheid meer uitbouwen naar militaire toepassingen. In dat opzicht valt het toe te juichen dat ook in Vlaanderen een nieuwe wind waait. Met het elektronica-onderzoekscentrum Imec, met de biotechvallei en tal van andere technologiebedrijven is het zinvol, welja zeer nodig, te investeren in innovatieclusters met defensie.

Het schept ook opportuniteiten. Zelfsturende kogels, hypersonische raketten of robotica, de indijking van cyberaanvallen... De vernieuwing van het leger komt er door technologische breinen, en voor een deeltje zitten die ook in Vlaanderen. Het is goed dat daar miljarden voor uitgetrokken worden op Europees niveau. Weliswaar moet er meer transparantie komen over welk geld precies waar naartoe gaat, en voor welke doeleinden.

Dat alles mag niet los gezien worden van het bredere geopolitieke plaatje, waarbij het meer om China draait dan om Rusland. De waarschuwing van NAVO-baas Jens Stoltenberg deze week in een interview met De Tijd is niet mis te verstaan. Peking aast op de westerse wapentechnologie en infrastructuur, en dat is volgens Stoltenberg een nog groter gevaar dan Rusland. 'Vrijhandel is goed voor de economie, maar het beschermen van onze waarden is belangrijker dan winst.'

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud