Wie niet horen wil, moet voelen

Senior writer

Door zijn weinig coöperatieve opstelling in het dossier over de PFAS-vervuiling heeft 3M zelf gezocht dat het nu door Vlaams minister Zuhal Demir onzacht wordt aangepakt.

Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) speelt het hard. Nu een breed onderzoek aantoont dat veel omwonenden van de 3M-fabriek in Zwijndrecht te hoge PFAS-waarden in hun bloed hebben, geeft ze het bedrijf twee dagen om te bewijzen dat het met zijn uitstoot de buurtbewoners niet extra belast boven op de historische vervuiling die het heeft veroorzaakt. Als dat bewijs er niet komt, zal Demir grote delen van de productie bij 3M laten stilleggen.

Demir heeft in het dossier altijd de vlucht vooruit gekozen, in het begin tot ergernis van haar coalitiepartners in de Vlaamse regering en zelfs van enkele van haar eigen partijgenoten. Maar ze wil niet van een te laks optreden beschuldigd worden. De gezondheid van de mensen is voor de publieke opinie een zeer gevoelig thema, dat voelt ze perfect aan. Bekommernissen over economische belangen en jobs moeten dan wijken. En van multinationals, in het bijzonder als het buitenlandse zijn, wordt minder aanvaard dan van kleinere lokale bedrijven.

De kritiek dat Demir te fel van stapel loopt, is verstomd. 3M kan op weinig of geen begrip rekenen. Dat heeft de multinational over zichzelf afgeroepen, door van meet af aan de hakken diep in het zand te zetten en zich niet coöperatief op te stellen, zelfs als het over loutere vragen om extra informatie ging.

Zelfs toplui van andere chemiebedrijven in ons land vinden dat 3M het onhandig speelt.

Mogelijk volgt 3M in Zwijndrecht daarmee gewoon de orders op die het krijgt van het hoofdkwartier in de VS en van de juristen daar - het bedrijf ging zopas nog in beroep tegen de beslissing van de provincie Antwerpen om de lozingsnormen specifiek voor 3M te verstrengen.

Voor de multinational lijkt dit Vlaams dossier niet van groot belang. De fabriek in Zwijndrecht is goed voor een omzet van 300 miljoen euro. Dat is peanuts voor een groep die een jaaromzet realiseert van 28 miljard euro. Maar zo creëert 3M natuurlijk geen goodwill, en wordt de zaak hard tegen hard gespeeld. Zelfs toplui van andere chemiebedrijven in ons land vinden dat 3M het onhandig speelt.

Grond onder de voet

De gezondheid van de omwonenden is een terechte bezorgdheid. En als het bedrijf weigerachtig is om mee naar een oplossing te zoeken, heeft Demir geen andere keuze dan naar de stok te grijpen. Dat is een taal die 3M, en zijn beslissingsnemers in de VS, misschien wel enigszins verstaat.

Het stilleggen van de productie is een ingrijpende maatregel, zeker als die permanent zou worden. De minister en de hele Vlaamse regering moeten er zeker van zijn dat hun actie juridisch stevig onderbouwd is, om mogelijke schadeclaims van 3M geen kans te geven.

Het is in zulke dossiers van groot belang dat, zelfs voortgestuwd door de publieke opinie, de beleidsmakers juridisch altijd vaste grond onder de voet houden. Zodat de aanpak bij een eventuele toetsing voor de rechtbank standhoudt en het bedrijf er niet als triomfator uitkomt. Want dat zou, in zo’n symbooldossier met mogelijke precedentwaarde, een serieuze afgang zijn voor de overheid.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud