Stefaan Michielsen

Het is straf dat banken en bankiers niet worden gestraft voor hun medewerking aan witwaspraktijken.

Hoe meer geld er te verdienen valt, hoe minder lastige vragen er worden gesteld. Ondanks de strengere antiwitwasregels zijn er nog steeds bankiers die hun kennis, ervaring en het netwerk van hun bank ter beschikking stellen van lieden die dubieuze financiële transacties willen doen, als ze er zelf een aardige cent of bonus aan overhouden. Dat gebeurt ook in gereputeerde instellingen. Niet een enkele keer. Bij herhaling. De malafide jongens weten vlug waar de gaten in het hekwerk zitten of waar de poortwachters een oogje dichtknijpen. De mond-aan-mondreclame werkt.

De malafide jongens weten vlug welke poortwachters een oogje dichtknijpen. De mond-tot-mondreclame werkt.

De Nederlandse bank ING maakte gisteren bekend dat ze met het gerecht in Nederland een schikking heeft gesloten om een strafvervolging af te kopen in meerdere zaken van witwassen en smeergeldbetalingen. Zopas onthulde ook een rapport van Danske Bank, de grootste bank van Denemarken, dat een klein filiaal in Estland jarenlang fungeerde als een gigantische witwasmachine waarvan allerlei partijen uit Rusland en voormalige Sovjetrepublieken gretig gebruikmaakten.

Het ging in beide banken niet om eenmalige transacties. Het was een praktijk. Die transacties hadden een belletje moeten doen rinkelen, door de partijen die erbij betrokken waren, de omvang van de bedragen en de bestemming van het geld. Maar dat gebeurde niet. Als het alarm afging, werd dat snel afgezet. Zodat de voor de bank winstgevende verrichtingen konden worden voortgezet.

Zoiets kan niet op grote schaal gebeuren zonder medeweten van een hiërarchische overste. Die leidde op zijn beurt zijn cheffen om de tuin, of die verkozen de andere kant op te kijken.

Het bewijst ook dat de interne controlemechanismen, die de banken verondersteld worden te hebben, om het witwassen van gelden uit criminele en terroristische activiteiten te beletten niet of niet afdoende werken. Als er via een klein Ests filiaaltje 30 miljard euro passeert, had dat vragen moeten oproepen in het hoofdkwartier van Danske Bank in Kopenhagen. Hetzelfde bij ING. Bepaalde transacties moesten luide alarmbellen doen afgaan. Een bank hoort haar klanten te kennen en een idee te hebben van de achterliggende verrichting waarvoor een betaling dient. Ze is geen louter doorgeefluik. Ze heeft daarin een verantwoordelijkheid. Die is haar ook expliciet gegeven in de antiwitwaswetgeving. Verdachte transacties gewoon laten passeren is geen onschuldige nonchalance. Het maakt de bank medeplichtig aan een misdrijf.

Danske Bank put zich uit in excuses, maar heeft nog geen andere maatregelen genomen tot alle resultaten van het onderzoek bekend zijn. Bij ING zien de leden van het directiecomité af van hun bonus voor 2018. De bank betaalt een boete van 775 miljoen euro. De rekening komt dus hoofdzakelijk bij de aandeelhouders terecht. Is daarmee de kous af?

De hiaten in de wetgeving tegen het witwassen dienen te worden gedicht, het toezicht verstrengd en de interne controlesystemen aangescherpt. Maar vooral moeten alle medewerkers in de bank bewust worden gemaakt van hun individuele verantwoordelijkheid op dat vlak. Wie aan zijn meldingsplicht verzaakt, moet worden gestraft. ‘ING heeft structureel de wet overtreden en zich schuldig gemaakt aan een groot aantal strafbare feiten’, is het harde oordeel van het Nederlandse gerecht. Toch wordt niemand gestraft. Dat is straf.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content