opinie

Paleis der Natie | De Kamer is een Europese instelling

Als de Kamerleden hun taak ernstig nemen, wacht hen met de groene plannen van Europees commissaris Frans Timmermans een pak werk. Zo niet, dan werken ze verder mee aan de uitholling van de eigen instelling.

Op demorgen.be verscheen eind vorige week een opmerkelijke opiniebijdrage van N-VA-Kamerfractieleider Peter De Roover. Hij reageerde op een eerder verschenen commentaar van Bart Eeckhout, die zich bezorgd had getoond om de stille dood van de parlementaire democratie. De Roovers bijdrage klonk als een noodkreet, waarbij hij de hulp van de media inriep om de parlementaire instelling te reanimeren.

De kwalen zijn bekend: regeringen die wetteksten met de karwats door de Kamer jagen (gesteund door de slaafse Kamerleden van de meerderheid), ministers en zelfs de premier die niet komen opdagen om interpellaties of vragen te beantwoorden. Door de ijzeren greep van de meerderheidspartijen op de werking van de Kamer - en hetzelfde geldt voor de regionale parlementen - is elke regering een feitelijke volmachtenregering. Wat jammer dat De Roover nooit zo'n denkstuk schreef toen zijn partij deel uitmaakte van de stuntelregering rond Charles Michel (MR).

Kamerleden hebben meer oog voor de schijndebatten op de sociale media dan voor de budgettaire ontsporingen en de toenemende overheidsschuld.

Kamerleden hebben meer oog voor de schijndebatten op de sociale media dan voor de budgettaire ontsporingen en de toenemende overheidsschuld. Dat laatste debat speelt zich af in een kleine groep buiten het parlement. Zo moet je Waals minister van Begroting Jean-Luc Crucke (MR) dezer dagen zelfs niet komen spreken over de begroting en de overheidsschuld. Hij zei het ook letterlijk in het duidingsprogramma 'Terzake', waar hij werd gepolst naar het financiële moeras waarin Wallonië zich al bevond nog voor het met de miljardenfactuur van de overstromingsramp werd geconfronteerd.

Crucke had het tussen neus en lippen over de rentemeevaller. Het is een argument dat politieke verantwoordelijken en economen de jongste tijd wel vaker aanhalen. Onder hen is Bruno Colmant, de Franstalige gelddenker en academicus, bestuurder ook bij Bank Degroof Petercam. De oud-medewerker van Didier Reynders (MR) toen die nog minister van Financiën was, is een belangrijke stem in het Franstalige debat. Colmant is een enthousiaste blogger en columnist bij de Franstalige zakenkrant L’Echo, en laat zich nooit pramen om op radio en televisie zijn mening te geven.

In een recente blog had Colmant het over de alarmisten die verkondigen dat de overheidsschuld onhoudbaar is. ‘Wat betekent dat: onhoudbaar?’, vraagt Colmant zich af. Volgens hem kan de overheid de schuld eeuwigdurend voor zich uit rollen. Volgens hem is het zelfs gevaarlijk te beweren dat de overheidsschuld onhoudbaar is. ‘Het geloof in de munt heeft te maken met een mystiek waarbij maar beter geen vragen worden gesteld’, zegt Colmant. De Wetstraat hoort dat graag en negeert dat binnen afzienbare tijd de Maastrichtnormen opnieuw aan de orde zijn voor het begrotingstekort en de schuldafbouw.

Ook in de rest van Europa vervliegt het vertrouwen in het parlementaire systeem met een onheilspellende vaart, vooral onder jongeren. Het klimaatdebat, gevoed door de recente natuurrampen, veroorzaakt in elk geval politieke zenuwachtigheid, om niet te zeggen verwarring. Dat een keur van wetenschappers ons bovendien ‘untold suffering’ voorspelt, is ook niet bevorderlijk voor het politieke zelfvertrouwen.

De Zweedse ecologistengoeroe Andreas Malm pleit in zijn jongste pamflet ‘Corona, Climate, Chronic Emergency: War Communism in the Twenty-First Century’ zelfs voor de feitelijke opheffing van de parlementaire democratie om een autoritaire overheid toe te laten de dwingende maatregelen te nemen om de klimaatcatastrofe af te wenden. Malm, volgens de bekende activiste Naomi Klein een originele denker, liet zich eerder al opmerken met ‘How to Blow Up a Pipeline’, waarin hij zich ernstig afvroeg waarom klimaatactivisten nog altijd niet tot terroristische acties zijn overgegaan. Het leek hem logisch dat ze zich alvast verdiepen in ‘de kunst van gecontroleerd politiek geweld’. Volgens sommige commentatoren neigt Malm naar totalitarisme. Zou het?

Green Deal en de index

Dezer dagen wordt ook met grote ingetogenheid geluisterd naar alles wat Europees commissaris en klimaattsaar Frans Timmermans decreteert. De Europese vroomheid verbiedt daar te veel vragen bij te stellen. Nochtans wacht de federale Kamerleden een pak werk als gevolg van de groene plannen van de commissaris, tenminste als ze hun taak ernstig nemen. Zo niet werken ze mee aan de gestage uitholling van de eigen instelling door Europa.

Via elke kier sijpelt Europa dagelijks binnen in de federale wetgeving. Zo werd de Europese kaderrichtlijn water plots een verplichting via een uitspraak van het Europees Hof van Justitie. Let ook op het veelvuldige gebruik van het beginsel ‘geen schade berokkenen’ door de Europese plannenmakers – een beginsel dat door het Europees Hof van Justitie breed zal worden geïnterpreteerd. Ook nu weer zal het doorvoeren van de Green Deal ettelijke boekwerken met nieuwe wetteksten opleveren, die dan in marstempo door de al te gedweeë nationale parlementen worden gesluisd.

In hoeverre sporen de Green Deal-plannen met het Verdrag van Lissabon? Dat wijst immers op het recht van een lidstaat om de voorwaarden voor de exploitatie van zijn energiebronnen te bepalen. De Hongaarse regering liet al verstaan dat voor dit alles de unanimiteit in de Europese Raad is vereist, zoals vastgelegd in het Verdrag van Lissabon. De Hongaren, die momenteel in de Europese Unie worden gemeden wegens hun eigenzinnige interpretatie van de rechtsstaat, hebben al laten verstaan dat hun veto niet uit te sluiten valt.

Niet alleen met de als uitstootheffingen vermomde belastingen treedt Europa op nationaal terrein. Dat zal ook het geval zijn met de financiering van het sociaal fonds. Zo’n fonds dient ter ondersteuning van de zwakste burgers die niet meteen de middelen hebben voor de klimaatneutrale verbouwing van hun woning of voor de inruil van hun oude diesel tegen een dure elektrische auto. Een groot deel van dat sociaal fonds moet door de lidstaten worden gespijsd.

Europa plant, de lidstaten betalen, daar komt het op neer. Die situatie is niet nieuw, het is alleen de hoogste tijd dat de nationale parlementen zich daar rekenschap van geven.

Landen als België met een indexkoppeling van de lonen zullen dan weer snel de remmende gevolgen ondervinden van de uitstootheffing op stookolie, gas en benzine. Die zal allerhande prijsstijgingen tot gevolg hebben en zo de index omhoogjagen. Wat dan weer een drukkend effect zal hebben op de concurrentiekracht van de Belgische bedrijven.

Europa plant, de lidstaten betalen, daar komt het op neer. Die situatie is niet nieuw, het is alleen de hoogste tijd dat de nationale parlementen zich daar rekenschap van geven. Het is veelzeggend dat het woord Europa niet eens voorkomt in het opiniestuk van De Roover.

De Nederlandse hoogleraar parlementaire geschiedenis Joop van den Berg gaf ooit mee dat de nationale parlementen door hun controlemacht voor hun bevolking de belangrijkste legitimatie vormen van de Europese besluitvorming, meer dan het Europees Parlement. De Kamer van Volksvertegenwoordigers is daardoor een uiterst gewichtige Europese politieke instelling, met een eigen taak naast het wetgevende Europees Parlement. Omdat ze zo vaak met politique politicaille en met Twitterkrakeel zijn begaan, hebben de Kamerleden weinig of geen oog voor Europa.

Hopelijk wordt de opvolging van de Green Deal een parlementair kantelmoment. Omdat de sociale gevolgen ervan niet gering zullen zijn. En het is niet Timmermans die daarop zal worden afgerekend door de Belgische kiezer. Tegen de tijd dat de sociale gevolgen ervan doorwegen, is de commissaris wellicht al bestuurder bij een Wall Street-bank, naar het voorbeeld van sommigen van zijn voorgangers.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud