column

Paleis der Natie | Groene taxonomie

In lijn met het klimaatakkoord van Parijs engageerde de Europese Unie zich als enige om de uitstoot van broeikasgassen tegen 2050 tot nul te reduceren. Daar zitten tal van verregaande gevolgen aan vast.

In haar jongste boek ‘What ails France?’ beschrijft de Frans-Britse econome Brigitte Granville de uit eigenbelang opgetrokken Franse ambtenarij. Een arrogante oligarchie van mannen en vrouwen, opgeleid in de zogeheten ‘grandes écoles’, die volgens Granville alleen is geïnteresseerd in hervormingen als die hun macht bestendigen.

De beschrijving van Granville, die niet hoog oploopt met de huidige Europese leiders, past als gegoten op de huidige Europese Commissie en vooral de selecte groep van bureaucraten die altijd op post blijft, ongeacht de Commissiesamenstelling. Er schrijden door de gangen van het Schumangebouw tal van dubbelgangers van Sir Humphrey Appleby, de ambtenaar uit de BBC-serie ‘Yes, Minister’. Die Europese curie duldt weinig tegenspraak, en al zeker niet van buitenstaanders die zij als onbevoegd beschouwt.

Een plan van de omvang van de Europese Green Deal en het maatregelenpakket ‘Fit for 55’ is het resultaat van denkwerk op dat ambtenarenniveau. Buiten wat vage intenties laat die groep zich weinig gelegen aan sociale bekommernissen. Wat de Nederlander Frans Timmermans, de eerste ondervoorzitter van de Commissie en van sociaaldemocratische gezindte, niet belette met aplomb de mogelijke verdiensten van de Green Deal op zijn conto te schrijven. Volgens hem zal de sociale onrust pas echt losbarsten als de klimaatcrisis niet wordt aangepakt.

Geheel in lijn met het klimaatakkoord van Parijs engageren de lidstaten van de Europese Unie zich hiermee om als enigen de uitstoot van broeikasgassen tegen 2050 tot nul te reduceren. Bij de aankondiging van Timmermans’ groene voornemens werd op en rond het Brusselse Schumanplein trots met de spierballen gerold om zoveel voluntarisme. Maar nu de energieprijzen naar ongekende hoogten stijgen, sluipen de twijfels binnen. Zeker bij de nationale regeringen, die volgens Christine Lagarde, de voorzitster van de Europese Centrale Bank (ECB), zichzelf moeten zien te behelpen.

Gaslucht

Vandaar de gaslucht tijdens de jongste bijeenkomst van de Europese Raad in het Sloveense Ljubljana. Geschokt door de omhooggeschoten prijzen van gas en zelfs van steenkool en bijgevolg ook van de elektriciteitsprijzen, werd de Europese Commissie aan de mouw getrokken om ‘iets’ te doen, al was het maar het gezamenlijk aankopen van de strategische gasvoorraden. Nog een geluk dat president Vladimir Poetin wat rust bracht met zijn goedgunstige melding de Russische gaskraan verder te zullen opendraaien. Waarmee hij meteen het belang onderstreepte van de Nord Stream 2-gaspijpleiding, waar sommigen in Europa en de Verenigde Staten moeilijk over doen.

De situatie in Ljubljana was toch een beetje gênant voor de Europese kopstukken. Enkele maanden eerder hadden ze nog geapplaudisseerd toen Timmermans aankondigde fossiele brandstoffen fors duurder te zullen maken door er uitstootrechten op te innen, om de verbruikers tot duurzamer gedrag te dwingen. Nu de gasmarkt - weliswaar ongewild - de Commissie fors steunde in haar drang om de planeet te redden, rees plots onrust in de rangen.

De ontploffing van de gasprijzen heeft kennelijk sommigen doen nadenken. Want de harde cijfers over de energievraag tonen aan dat de zwaar gesubsidieerde zon- en windenergie lang niet voldoende is, als het aankomt op het schragen van de Europese economie. Volgens Eurostat gaat het om amper 15,8 procent van het Europese verbruik.

In Ljubljana was zelfs al te horen dat de Green Deal van Timmermans de energieprijzen verder zal oppoken, meldde Financial Times. En Europa staat nog maar aan het begin van de uitstootbelasting.

Château Petrus

In april publiceerde de Europese Commissie haar zogeheten groene taxonomie. Dat is een rangschikking die niet alleen de normen bepaalt voor duurzame investeringen, maar ook zegt welke soorten energiegebruik bijdragen tot het behalen van de klimaatdoelen die de Green Deal heeft vastgelegd. Zo wachten de Fransen nog altijd op een groen label voor hun kernenergie waarmee ze het merendeel van hun elektriciteit opwekken.

Alle hoop is gesteld op het Franse voorzitterschap, maar in Brussel wordt de kans op het verkrijgen van dat label als gering afgedaan. Zoiets zou slecht aankomen in Duitsland, dat als eerste een kernuitstap waagde. Voor de Scandinavische landen toont de Commissie zich dan weer coulant door hun hout als bio-energie te catalogeren.

Om het ‘algemeen belang’-etiket te krijgen en daarmee de nodige financiering te kunnen lospeuteren van de banken, heeft het Europees Parlement er zelfs mee ingestemd dat door sommige nog te bouwen gaspijpleidingen een mengeling van methaan en waterstof wordt gejaagd. Het voorstel om ‘hydrogen-enriched natural gas’ te gebruiken komt uit Duitsland.

Dat hier over verrijkt aardgas wordt gesproken, is eigenaardig, zegt ingenieur en ULB-professor Samuel Furfari. Want die vermenging met waterstof verarmt methaan: ‘Het is alsof je een goedkope tafelwijn bij een Château Petrus giet.’ De opperste nonsens van de zaak is volgens Furfari dat men aardgas gebruikt voor de aanmaak van waterstof om het te mengen met... aardgas.

De afgekondigde Green Deal heeft ook elders bijzondere gevolgen. Zo kregen de banken onlangs een ‘Gids inzake klimaat- en milieurisico’s’ in de bus van de ECB en de financieeltoezichthouders.

De afgekondigde Green Deal heeft ook elders bijzondere gevolgen. Zo kregen de banken onlangs een ‘Gids inzake klimaat- en milieurisico’s’ in de bus van de ECB en de financieeltoezichthouders. De ECB gaat niet alleen rekening houden met klimaatrisico’s in haar activiteiten. Ze verwacht ook van de banken dat ze de korte-, middellange- en langetermijnimpact van klimaat- en milieurisico’s op de bedrijfsomgeving begrijpen en daardoor weloverwogen strategische en bedrijfsbeslissingen nemen.

Vastgoedmarkt

‘Klimaatverandering en aantasting van het milieu leiden tot een structurele verandering in de economische bedrijvigheid en daarmee ook in het financiële stelsel’, zeggen de opstellers van de bankrichtlijnen. Acute fysieke risico’s hebben te maken met extreme gebeurtenissen zoals droogteperioden, overstromingen en stormen. Dat alles zal volgens bankspecialisten een onvermijdelijke invloed hebben op de vastgoedmarkt. Een villa aan de boorden van de Leie of de Schelde of een bedrijfsgebouw langs de oever van Maas of Vesder zal voortaan bij aanbouw of doorverkoop een pak lager worden gewaardeerd dan tot nu het geval was.

Een villa aan de boorden van de Leie zal voortaan bij doorverkoop een pak lager worden gewaardeerd dan tot nu het geval was.

Hoe dat zal worden berekend bij de heropbouw in het getroffen Vesdergebied is een penibele vraag. Een historisch overzicht van de Waalse historicus Paul Delforge leert dat overstromingen zoals die van afgelopen zomer er sinds de 18de eeuw schering en inslag zijn, vaak met dodelijke slachtoffers. De gemeente Chaudfontaine alleen al werd tussen 1969 en 2008 tien keer via een Koninklijk Besluit tot rampgebied verklaard als gevolg van verwoestende overstromingen van de Vesder. De vele werken uitgevoerd om de plotse stijgingen van het waterpeil te keren, hebben het begeven in de nacht van 14 op 15 juli. Ook Verviers, waar de Vesder ooit letterlijk de textielindustrie aandreef, werd geregeld getroffen.

Het laat zich raden dat banken en verzekeraars voortaan heel terughoudend zullen zijn om in dat gebied te investeren in hypotheekleningen of vastgoedverzekeringen, tenzij tegen een forse commissie. Want wie de ECB-berichten goed leest, merkt dat banken er alleen voor staan als na een calamiteit blijkt dat ze verkeerde inschattingen hebben gemaakt. Met die ECB-richtlijnen is voortaan de toegang tot de vastgoedmarkt niet voor iedereen weggelegd.

Timmermans houdt 72 miljard euro klaar voor een sociaal fonds. Hij zal dat hard nodig hebben.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud