Mooie beursnazomer is nog best mogelijk

Indien het niet zo 'n droevige zaak zou zijn, zou ik iedere belegger aanbevelen de analyses van de banken en de opinies van beursmakelaars van het voorbije jaar en van begin dit jaar er eens op na te slaan. Veel zakenbanken raadden de belegger aan nul procent in cash te investeren en 70 tot 95 procent in aandelen. Deze opstelling van de banken en de makelaars is -rekening houdend met de sterke terugloop van hun commissies (emissies, fusies, verkoop van aandelenfondsen)- voor zover te begrijpen dat ze via hogere beurskoersen ook weer een hogere omzet aan waardepapieren hoopten te bereiken.

De beleggers spelen dit spelletje evenwel niet meer mee. Begin augustus publiceerden alle grote Amerikaanse investeringsbanken bijna in koor optimistische beursprognoses voor eind dit jaar. De beleggers lieten zich evenwel niet aansporen tot kopen. Het lijkt erop dat de tijdens de hausse beroemd geworden marktgoeroes Edward Kerschner (UBS Warburg), Thomas Galvin (Credit Suisse First Boston) en Abby Cohen (Goldman Sachs) intussen tot de club van de afgedankte goeroes behoren.

Er is een uitgesproken slecht klimaat ontstaan en de technologiebeurzen Nasdaq en Neuer Markt in Duitsland hebben sinds de recordhoogtes van vorig jaar tussen 60 en 90 procent aan waarde ingeboet. De verliezen van 90 procent op de vroeger als de "leidende Europese groeimarkt" gedoodverfde Neuer Markt komen overeen met de koersverliezen op Wall Street van 1929 tot 1932 toen de Dow Jones van 400 naar 40 punten zakte.

Ongeacht de desastreuze winstprognoses voor dit jaar van de optimistische Amerikaanse makelaarshuizen wordt voor volgend jaar opnieuw een winstgroei van 20 procent voorspeld. En steeds weer worden langetermijnstatistieken aangehaald om de belegger zwart op wit te bewijzen dat de beurs alleen maar bergop kan en dat beleggen in aandelen het beste alternatief is. Bewust wordt verzwegen dat er de voorbije honderd jaar zowel in de VS als in Europa verschillende periodes voorkwamen waarin de koersen jarenlang daalden.

In de voorbije 12 maanden zakte de MSCI World Index eveneens met bijna 40 procent. Het is duidelijk dat de meeste beleggers de periode 1995 tot 2000 in gedachten hebben, toen de aandelen jaarlijks bijna 15 procent stegen, en in de verleiding komen om goedkoop aandelen bij te kopen. Dat is momenteel een foutieve conclusie. De bedrijfswinsten zijn de voorbije 12 maanden veruit sterker gedaald dan de beurskoersen (zo zakte de winst van de bedrijven uit de S&P500 het voorbije kwartaal met 67 procent in vergelijking met het kwartaal voordien).

Met andere woorden: aandelen zijn momenteel nog duurder dan vóór de beurscorrectie. De voorbije 75 jaar werden Amerikaanse aandelen gemiddeld gewaardeerd tegen een koers-winstverhouding van 16. Rekening houdend met de winst van de voorbije 12 maanden is de koers-winstverhouding bijna dubbel zo hoog, namelijk 30 en daarmee vanuit historisch perspectief zeer hoog. Zo 'n hoge waardering kan momenteel enkel gerechtvaardigd worden wanneer we in de komende twee tot drie jaar op een geweldige conjunctuur- en winstopstoot zouden kunnen rekenen. Op dit punt zijn de vooruitzichten veeleer somber.

De steranalist van Morgan Stanley Dean Witter, Barton Biggs, is intussen erg sceptisch over een snel herstel van de Amerikaanse economie en van de beurs. Hij kan zich niet inbeelden dat een gigantische speculatieve zeepbel uiteenspat zonder grote gevolgen voor de reële economie. "De veelgeprezen Amerikaanse consument, op wie zoveel hoop gevestigd is, leeft op krediet, heeft geen spaargeld en slechts een gering inkomen. Hij wil evenwel dreigende ontslagen of dalende nettovermogens niet onder ogen zien. Indien hij in de herfst de realiteit toch nog onder ogen ziet, kan de wereld in de zwaarste recessie van de naoorlogse periode terechtkomen met groeiende deflatie. Dan kan ook het vertrouwen in Alan Greenspan verdwijnen." Opvallend is dat dit Biggs ' persoonlijke standpunt is, niet dat van zijn werkgever, die optimistischer blijft.

"Japan is het voorbeeld van wat bij een hoge schuldenlast en een uiteengespatte speculatieve zeepbel gebeuren kan", waarschuwt de bekende en trefzekere vermogensbeheerder Jens Erhardt van Deutsche Bank. Ondanks massale renteverlagingen (geld kan tegen nultarief bij de centrale bank worden afgehaald), de massale creatie van liquiditeit door het drukken van geld en een dozijn conjunctuurprogramma 's van de overheid, bevindt de economie zich in een recessie en bereikte de beurs intussen de laagste stand in 17 jaar. Terwijl de Amerikaanse centrale bankier sinds 1987 alle crises "opgelost" heeft met het vertrouwde recept van de geldcreatie, werkt dit systeem niet meer in Japan. "Nu kan het door liquiditeit groot geworden Amerikaanse kaartenhuis ineenstorten", gaat Jens Erhardt voort. De Nobelprijswinnaar voor economie, Paul A. Samuelson, voegt daar waarschuwend aan toe: "Een speculatieve haussebeweging voedt zichzelf psychologisch. Als de zeepbel uiteenspat, wat onvermijdelijk is, volgt een speculatieve baissemarkt, die psychologisch net als tevoren zichzelf voedt."

Toen in de lente van dit jaar de Dow Jones naar 9.389 punten en de Nasdaq naar 1.639 punten zakte, kon men de indruk krijgen dat de salamicrash van 1997 tot 2001 ten einde was en dat de bodem voor een nieuwe hausse was bereikt. We hadden met een zogenaamde stierenval (bull trap) te doen en veel wijst erop dat de baissemarkt nog een tijdje zal aanhouden. De tegenbeweging van de IFO-index is veeleer een verloren gevlogen zwaluw in september die wel eens de winter niet zou kunnen overleven. De hoofdeconoom van het IFO-instituut, Gernot Nerb, merkt op: "Het is nog te vroeg om van een keerpunt te spreken. De neerwaartse spiraal is nog intact."

Vorige week maakte marktgoeroe Abby Joseph Cohen, haar prognose voor de Standard & Poors 500-index voor het einde van dit jaar bekend: 1.500 punten. Daarmee is ze minder optimistisch dan begin augustus (1.550) of dan een jaar geleden (1.600). Desondanks gaat ze uit van een koersrally in New York van 30 procent in de laatste vier maanden van dit jaar. "18 maanden geleden zouden op de beurs na een dergelijke prognose hectische taferelen zijn gevolgd", schreef de Frankfurter Allgemeine. Ditmaal negeerde de markt deze uitspraak.

Ik ben van mening dat de correctie op de technologiemarkt stilaan achter de rug is. Nu zullen we te maken krijgen met ontgoochelingen in de "oude economie". We ervaren het laatste stadium van de baissemarkt en de Dow Jones zou tot 8.500 - 8.000 punten kunnen zakken. Omdat de consumptie in de Verenigde Staten nog altijd in elkaar kan storten, kan ook de economie van Japan en van de eurozone daaronder lijden. De Nikkei (11.166) en de Hang Seng (11.110) zouden ook onder de 10.000 punten kunnen zakken. De voorbije twee jaar werden enkele portefeuillebeheerders het niet beu de beleggers te wijzen op "unprecedented opportunities". Ze hadden volkomen gelijk, want er waren veel "selling opportunities".

Ik blijf bij mijn aanbeveling om bij de samenstelling van de portefeuille (60 - 70 procent) de nadruk te leggen op triple A-aandelen en cash waarbij ik een positie van 75 procent in euro aanbeveel. Bij de aankoop van ondergewaardeerde kwaliteitsaandelen (fallen angels) raad ik aan geduld te hebben. Een klein percentage zou ik besteden aan goud dat, zoals de ervaring leert, bij een duik van de dollar sterk stijgt. De baissemarkt kan nog enkele maanden duren, en we willen niet uit het oog verliezen dat deze in Japan al sinds 1990 aanhoudt. Toen geloofden ook velen te vroeg "buying opportunities" te missen.

De auteur is ere-directeur van de Bank Brussel Lambert.

Dit artikel verscheen in de Zaterdag Tijd van 25 augustus

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud