'Osama bin Laden opereert niet vanuit Afghanistan'

Het lijkt te toevallig om waar te zijn maar 'Jihad, de geheime oorlog in Afghanistan', het boek van de gepensioneerde SAS-commando Tom Carew kwam in de Nederlandse vertaling uit op 10 september, één dag voor de aanslagen in New York en Washington. De gevolgen voor de verkoop zijn navenant: de boekhandels worden dezer dagen overstelpt met aanvragen en het boek wordt ondertussen in allerijl herdrukt in het Engels en in het Nederlands. Sinds 11 september staan bovendien zowat alle tv-zenders ter wereld bij Tom Carew op de stoep. Een van de volgende dagen trekt hij als gids met een BBC-ploeg naar Afghanistan om er de oorlog te verslaan waarvan iedereen verwacht dat hij ieder moment kan uitbreken. En dat allemaal voor een boek waarin de Britse geheime dienst meer dan een derde gesnoeid heeft wegens staatsgeheim.

Tom Carew woont vandaag onder een valse naam in België. Hij baat hier een survival-kamp uit in de Ardennen. Daarvoor werkte hij voor de Britse elite-eenheid SAS in de Falklands, Noord-Ierland, het Midden-Oosten, Bosnië en - van mei 1980 tot december 1981- ook in Afghanistan. Hij zocht er voor de Britten in het grootste geheim uit met welk wapentuig de Sovjets in de Afghaanse bergen de rebellen bestreden. Tijdens een tweede operatie leerde hij de moedjahedien hoe ze Russische helikopters met raketten uit de lucht moesten halen. "Ik sloot me aan bij een van de fracties van moedjahedien-rebellen, de Hezb-i-Islami van Hekmathiar", zegt Carew. "Met hen trok ik de bergen over van Pakistan naar Afghanistan. Mijn taak was om zoveel mogelijk op de Russen buitgemaakte wapens naar Pakistan te smokkelen en uit te vissen hoe het zat met de verschillende fracties van de moedjahedien die de Russen bestreden. Ik moest nagaan wie betrouwbaar was en wie niet. Het was niet het doel van mijn missie om zelf met de Russen slaags te raken, maar uit noodzaak kon ik soms niet anders dan meevechten met de rebellen. Tijdens de operaties heb ik zelf verschillende regeringssoldaten en Russische militairen gedood met een Kalashnikov die ik van de rebellen had gekregen. Het enige waar in Afghanistan trouwens geen gebrek aan is, zijn Kalashnikov-geweren en munitie." Carew woonde bijna anderhalf jaar samen met de Afghaanse rebellen en deelde hun levensomstandigheden. Eten en slapen deden ze in grotten, wassen was er niet of nauwelijks bij. Op hun tochten moesten ze constant op hun hoede zijn voor Russische helikopters die de moedjahedien en de Afghaanse dorpen bestookten met raketten. "Ik heb er geleerd dat Afghanistan een onwaarschijnlijk complex land is waar oorlog voeren op de klassieke manier geen enkele zin heeft", zegt Carew. "De rebellen hadden toen altijd het terrein aan hun kant. Vechten tussen bergen van 3.000 meter en hoger in de Hindu Kush is geen sinecure. Je raakt er niet met tanks doorheen en zelfs niet met jeeps. De Afghanen zijn op alle mogelijke manieren in het voordeel: ze ruiken de westerse soldaten zelfs vanop tientallen meters afstand omdat die naar tandpasta, zeep en shampoo ruiken. Bovendien moet je in een land als Afghanistan altijd rekening houden met de cultuur van de mensen en dat is niet de grote sterkte van de westerse legers. Afghanen willen vijf keer per dag bidden, ook als de kogels hen om de hoofden fluiten. De Russen hebben de kapitale fout gemaakt om hen dat te verbieden. Het gevolg was dat de soldaten bij bosjes deserteerden. Eén ding is zeker: als de Amerikanen een oorlog in Afghanistan aandurven, zitten ze met een tweede Vietnam opgescheept maar dan tien keer erger."

Tom Carew heeft zo zijn eigen ideeën over hoe het Westen de Taliban moet aanpakken. "Verenig de Noordelijke Alliantie en de andere rebellen en geef hen veel geld, veel wapens en een goede training. Laat de oppositie het vuile werk maar opknappen, gesteund door Special Forces en SAS. Dit is een typische oorlog voor dat soort soldaten. Westerse troepen hebben daar niets te zoeken. Ze gaan zelfs met moeite de Taliban van de rebellen kunnen onderscheiden. Als het Westen er in slaagt om de oppositiefracties bijeen te houden, zijn de dagen van de Taliban zo geteld."

Over Osama bin Laden heeft Tom Carew ook zo zijn eigen theorie. Hij twijfelt er niet aan dat Bin Laden de aanslagen op zijn geweten heeft. 'Wie anders kan zoiets op het getouw zetten?' Carew heeft meer moeite om te geloven dat het hoofdkwartier van Bin Laden in Afghanistan ligt. "Iedere keer ik beelden van Bin Laden op tv zie, twijfel ik. Het klopt gewoon niet: Bin Laden ziet er naar Afghaanse normen altijd fris gewassen uit, zijn kleren zijn relatief proper. Dat alleen al is zo goed als onmogelijk in Afghanistan. Alles is daar kapotgeschoten en er zijn geen faciliteiten. Bovendien is het ook bijna onmogelijk om dergelijke grootschalige terroristische raids zoals die op het Pentagon en de WTC-torens te organiseren vanuit de Afghaanse bergen. Volgens mij heeft Bin Laden een stek net over de grens met Pakistan en coördineert hij de operaties van daaruit. Op het gebied van technologie en telecommunicatie is het daar veel beter gesteld dan in Afghanistan."

Tom Carew heeft geen bijzonder hoge pet op van staatsvijand nummer één. "Een oorlogsheld is hij zeker niet. Bin Laden is pas in '87 opgedoken in Afghanistan. Volgens de geheime diensten heeft hij nooit een grote rol gespeeld in de strijd tegen de Russen. We hebben slechts sporen van zijn tussenkomst in één klein, onbelangrijk gevecht. Nadat de Russen werden verslagen, heeft Bin Laden zijn invloed en zijn status gekocht in Afghanistan. Hij was een van de enigen met geld in een totaal verwoest land". Dat Bin Laden bij de gewone Afghanen op veel steun kan rekenen, gelooft Carew niet. "Bin Laden is niet populair bij de Afghanen. Op televisie kan je trouwens zien dat zijn lijfwachten geen Afghanen zijn, maar Arabieren. Hij weet maar al te goed dat de Afghanen hem eigenlijk niet lusten en daarom zal hij ze ook nooit genoeg vertrouwen om ze als lijfwachten te nemen. Indien het Westen erin slaagt Bin Laden persona nog grata te maken in Afghanistan, zal hij zich niet lang meer kunnen verstoppen."

Carew meent dat Bin Laden nu aan geld komt door opium te verbouwen, een eeuwenoud gebruik in Afghanistan. "Volgens mij is dat nu de basis van zijn macht en die van de Taliban. In de tijd toen ik er was, was opium voor de moedjahedien ook al de enige manier om aan geld te geraken. De Pakistani waren toen al gretige afnemers, met medeplichtigheid van hun regering. Britten en Amerikanen zagen de handel welwillend door de vingers, omdat het hen op dat moment goed uitkwam natuurlijk. Ik herinner me nog dat ik na één van mijn missies ook in het Pentagon moest gaan rapport uitbrengen omdat de Amerikanen toen nog niet zo ver stonden met hun infiltraties als wij. Toen ik op het einde van mijn rapport ook begon over de handel in opium, stond de helft van de aanwezigen in de kamer recht en ging naar buiten. Dat deel van mijn rapport wilden ze liever niet horen."

Carew is er zeker van dat Bin Laden tijdens de oorlog met de Russen door de CIA getraind werd om aanslagen te plegen. "Een van de redenen waarom de Britten weg zijn gegaan uit Afghanistan was de onenigheid met de technieken van de CIA. Wij, de SAS, leerden de Afghanen tegen de Russen vechten op een verstandige, militair verantwoorde manier. De moedjahedien hadden de gewoonte zich blind vooruit te storten in de strijd, zonder na te denken. Op die manier waren ze natuurlijk een makkelijke prooi voor de Russen. Wij hebben geprobeerd om dat er uit te krijgen. De CIA deed nog veel meer: zij leerden de rebellen terroristische actie plegen, zoals bomauto's prepareren. Dat was iets waar de Britse regering, mevrouw Thatcher op kop, absoluut tegen was. Thatcher vond dat een stap te ver: zij wilde de Afghanen niet leren terroristische aanslagen te plegen terwijl in Noord-Ierland de ene bomauto na de andere ontplofte. De geschiedenis heeft haar geen ongelijk gegeven."

Als de Taliban van de macht verdreven zijn, mag het Westen volgens Carew Afghanistan deze keer niet zomaar aan zijn lot overlaten. "Toen de Russen verslagen waren, heeft het Westen het totaal kapot geschoten Afghanistan gewoon de rug toegekeerd. Niemand heeft een hand uitgestoken om de Afghanen er weer bovenop te helpen. Dat was compleet verkeerd. In dat klimaat kunnen fanatici als de Taliban en Osama bin Laden makkelijk gedijen. Daarom moeten er nu volgehouden hulpprogramma's komen. De Afghanen verdienen dat: het overgrote deel van hen is nieuwsgierig naar de moderne tijden ondanks het feit dat ze op sommige vlakken nog zeer primitief zijn. Het zijn goede mensen: een beetje 'basic' en primitief misschien, maar we mogen niet vergeten dat zij er zelf niet om gevraagd hebben om zo afgesloten te leven van de rest van de wereld."

Mark EECKHAUT

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud