'Ziekenhuizen zijn geen supermarkten'

In september beginnen de onderhandelingen over de begroting 2002 voor de ziekteverzekering. De gesprekken kondigen zich zeer moeilijk aan. De tegenvallende conjunctuur maakt de beschikbare overheidsmiljarden schaars. De sociale partners lieten al weten dat de overschotten in de sociale zekerheid niet aangewend mogen worden voor de ziekteverzekering. En ook kondigde de regering onlangs nog lineaire besparingen in de ziekteverzekering aan. De gezondheidssector maakt zich op voor een hete herfst.

Tijd: De besparingen die de overheid aankondigde zijn bij de ziekenhuizen in het verkeerde keelgat geschoten. Steunt u de zorgstaking die een aantal specialisten voor september aanzegden?

Van Roye: 'We hebben er alleszins begrip voor. De lineaire besparingsmaatregelen gaan eveneens ten koste van de ziekenhuizen. Van de 59,5 miljoen euro die bespaard moeten worden, komt 25 tot 37 miljoen euro voor rekening van de ziekenhuizen. Wij hebben vooral problemen met het lineaire karakter van de besparingen. Je treft iedereen, ook de artsen en de ziekenhuizen die niet te veel uitgeven. Bovendien treffen de maatregelen sectoren die maar de verstrekkers zijn van diensten op voorschrift van andere artsen. Komt daar nog bij dat we voor de overconsumptie in de dialysesector pas in juli met een plan kwamen om de goedkopere dialyses te promoten. Het is toch gekkenwerk dat we niet eerst de effecten van deze hervormingen afwachten?'

Tijd: De begrotingsbesprekingen voor de ziekteverzekering kondigen zich bijzonder hard aan. Wat hopen de ziekenhuizen uit de brand te redden?

Van Roye: 'Wij vragen gewoon dat de overheid financiert wat ze ons oplegt. Maar we hebben al geen hoop dat onze wens dit jaar zal uitkomen. Volgens minimale schattingen is onze sector jaarlijks voor 420 miljoen euro ondergefinancierd. De overheid moet beseffen dat ze voor een keuze staat: ofwel legt ze de ziekenhuizen minder normen op, ofwel verhoogt ze ons budget.'

'De versnippering van de bevoegdheden is nefast. Ik zou niet kunnen zeggen hoeveel ministers voor ons bevoegd zijn. Elk niveau mag ons normen opleggen, maar vaak ontbreekt de bevoegdheid om hier financiële middelen tegenover te zetten. De machine is kapot, maar niemand wil ze repareren. Niemand wil de federalisering consequent doortrekken, en niemand wil een stap terug doen.'

Tijd: De gezondheidssector klaagt steen en been over het gebrek aan middelen. Maar de overheid keurde vorig jaar toch een aanzienlijke inhaalbeweging in het budget voor de ziekteverzekering goed.

Van Roye: 'Dat was natuurlijk een goede zaak, maar veel van die miljarden gingen naar initiatieven die een beperkte groep mensen ten goede kwamen. Het is toe te juichen dat de chronisch zieken op een betere financiering kunnen rekenen, maar de overheid mag de ziekenhuissector niet keer op keer vergeten. Die sector vertegenwoordigt 146.000 werknemers.'

Tijd: Het kastekort van het Riziv is een ander pijnpunt. Dat tekort bereikte onlangs de gastronomische som van 2 miljard euro.

Van Roye: 'Gemiddeld duurt het twee maanden eer onze facturen betaald worden, maar tegenwoordig moeten de ziekenhuizen soms 4 maanden op de betaling wachten. Alleen de banken zijn gebaat met dit kastekort. Zij verdienen jaarlijks 50 miljoen euro aan rente op overbruggingskredieten. Dit geld komt uit het budget voor de gezondheidszorg. Minister Frank Vandenbroucke werkt eindelijk aan een voorstel dat toelaat dat de ziekenhuizen gedeeltelijk met voorschotten kunnen werken.'

Tijd: De ziekenhuizen worden geconfronteerd met de uitvoering van de socio-profitakkoorden. Loopt alles van een leien dakje?

Van Roye: 'Verre van. Het is een onvoorstelbare chaos. De instellingen weten alleen dat de socio-profitakkoorden sinds 1 augustus dienen toegepast te worden. De afspraak is dat er in september een evaluatieronde volgt, maar hoe kan je evalueren wat nog niet toegepast wordt? De versnippering van de bevoegdheden tussen het federale en het gemeenschapsniveau, en het onderscheid tussen de openbare en de privé-sector liggen gedeeltelijk aan de oorsprong van de chaos. Maar mijns inziens zijn de socio-profitakkoorden ook slecht onderhandeld. De bedoeling van de arbeidsduurvermindering was het nijpend tekort aan verpleegkundigen op te lossen. Maar dan moet je de maatregel enkel openstellen voor de verpleegkundigen. Vandaag is de maatregel op bijna iedereen van toepassing. Bovendien vinden veel ziekenhuizen al geen verpleegkundigen om het natuurlijk verloop te neutraliseren, laat staan dat ze dan mensen vinden om de arbeidsduurvermindering op te vangen.'

Tijd: De minister van Volksgezondheid, Magda Aelvoet, kwam onlangs met nieuwe maatregelen om het verpleegkundigentekort op te vangen. Ze stelde onder meer kinesisten voor zich om te scholen.

Van Roye: 'In sommige voorstellen zit misschien iets, maar we zijn niet gelukkig met de manier waarop de minister de zaak behandeld heeft. Ze heeft enkel met de werknemers onderhandeld. Zij stelden vastere uurroosters en ononderbroken diensten voor om het beroep aantrekkelijker te maken. Maar je werkt in een ziekenhuis, niet in een supermarkt. Aan de ene kant heeft minister Aelvoet de mond vol van patiëntenzorg. Maar aan de andere kant wil ze het werk organiseren op maat van de werknemers.'

Tijd: De spoedgevallen stonden de jongste weken in de schijnwerpers. Een ziekenhuis wil de patiënten die onterecht een beroep doen op de spoedgevallendienst een forfait aanrekenen. Wat vindt u hiervan?

Van Roye: 'De overrompeling van de spoedgevallendiensten is een algemene tendens, die evenwel niet nieuw is. Ze heeft met drie zaken te maken. Ten eerste met de algemene mentaliteit van de patiënten die niet meer kunnen wachten. Ten tweede met de slecht georganiseerde eerstelijnszorg. Ten derde met het feit dat de patiënten bij de huisarts onmiddellijk moeten betalen, terwijl bij de spoedgevallendiensten de factuur pas later volgt. Als ziekenhuis kan je inderdaad proberen het fenomeen een halt toe te roepen door de mensen meer te laten betalen. De vraag rijst evenwel wie wij zijn om te bepalen welke patiënt een dringend of een sociaal geval is. Een betere oplossing bestaat erin de eerstelijnszorg beter te organiseren. Waarom organiseren de huisartsen geen wachtdienst in het ziekenhuis, waarbij ze kunnen samenwerken met de daar aanwezige specialisten en gebruikmaken van de daar beschikbare apparatuur. Een probleem is ook dat veel huisartsen geen risico's meer durven te nemen. We evolueren steeds meer naar een defensieve geneeskunde.'

Tijd: De aansprakelijkheidsproblematiek van artsen staat op de politieke agenda. Er wordt gewerkt aan een nieuwe regeling voor medische fouten. Hoe ver staat het daar mee?

Van Roye: Het dossier zit vast bij Justitie, en ik snap niet goed waarom. Op het kabinet stellen ze dat bij aansprakelijkheid vertrokken wordt van het drieluik fout, schade en oorzakelijk verband. Ze snappen niet dat dit juist het probleem is bij de medische aansprakelijkheid. Maar de ministers Magda Aelvoet en Charles Picqué zitten achter het dossier. Aelvoet wil vooruit met haar wetsontwerp op de patiëntenrechten, een dossier dat gekoppeld is aan de aansprakelijkheidsregeling. Je kan de patiënten immers geen rechten geven als je niet zeker bent dat ze schadeloos gesteld worden als die rechten niet gerespecteerd worden.'

Evelyne HENS

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud