Logo
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De Partner zijn verantwoordelijk voor de inhoud.

Ook het huwelijksvermogensstelsel kreeg een update

©Banque de Luxembourg

De hervorming van het huwelijksvermogensstelsel maakt het vermogensstatuut van sommige goederen duidelijker, als u getrouwd bent met gemeenschap van goederen. En ze verduidelijkt het regime van scheiding van goederen, alsook de correcties die aan dit regime kunnen worden aangebracht.

‘In het stelsel van gemeenschap van goederen, is elk goed gemeenschappelijk of eigen. Naargelang het statuut gelden andere regels’, zegt Christophe Delanghe, Senior Estate Planner bij Banque de Luxembourg. ‘Een eigen goed valt onder het exclusieve beheer van de rechthebbende echtgenoot. Een gemeenschappelijk goed valt onder de regels van het concurrentiel beheer (door de ene of de andere echtgenoot) of gezamenlijk bestuur.’

Het statuut van bepaalde goederen bleef tot nog toe vaag. Dat ging bijvoorbeeld over de individuele levensverzekeringen (zie kader), de arbeidsongevallenvergoedingen, beroepsgoederen, cliënteel en de aandelen van een besloten vennootschap of van een vennootschap waarin  een van de echtgenoten zijn professionele activiteit als zaakvoerder of beheerder uitoefent. ‘Het burgerlijk wetboek maakt nu een onderscheid tussen de rechten en goederen die nauw verbonden zijn met een persoon en hun vermogenswaarde met de inkomsten die eruit voortvloeien. Die zijn gemeenschappelijk’, legt Delanghe uit. ‘Een voorbeeld? Het recht op een schadevergoeding na een arbeidsongeval is eigen  maar de uitbetaling van deze schadevergoeding , als die het verlies van beroepsinkomsten moet compenseren is gemeenschappelijk’.

Eigendomsrecht en vermogenswaarde

Het onderscheid tussen een eigendomsrecht en zijn vermogenswaarde komt neer op de scheiding van de hoedanigheid (het ‘titularis zijn van het recht’) en de economische eigendom. De hoedanigheid is een persoonlijk en exclusief attribuut dat is voorbehouden aan een van de echtgenoten. De vermogenswaarde die voortvloeit uit de uitoefening van een dergelijk recht behoudt haar gemeenschappelijk karakter, aangezien die gericht is op de compensatie van het verlies van gemeenschappelijke inkomsten.

Bernard Goffaux, Head of Tax bij Banque de Luxembourg, geeft toelichting. ‘Dit onderscheid komt vooral van pas als je het lot van beroepsgoederen moet uitklaren. Maar ook voor de aandelen van de vennootschap, waarin een van de echtgenoten zijn professionele activiteit uitoefent en die op naam staan van een van de echtgenoten, maar die werden verworven met gemeenschappelijke gelden. Of dat kan het klantenbestand zijn dat werd uitgebouwd tijdens het huwelijk. De uitoefening van het beroep of de uitbating van het bedrijf valt onder de exclusieve bevoegdheid van de echtgenoot die de activiteit uitvoert, terwijl de economische waarde en de inkomsten die eruit voortvloeien gemeenschappelijk blijven.’

Afwijkingen van de scheiding van goederen

Het stelsel van scheiding van goederen is beknopt omschreven in het burgerlijk wetboek. Aanvullingen en correcties, gebaseerd op de rechtspraktijk waren al mogelijk aan de hand van specifieke clausules. U kon bijvoorbeeld een gemeenschappelijk vermogen creëren of mechanismes invoeren ter verrekening van de aanwinsten die echtgenoten tijdens het huwelijk hebben gerealiseerd, en zo een zekere huwelijkssolidariteit realiseren.

Voortaan is er een wettelijk kader voor deze correcties. De toepassing van bepaalde bepalingen in het stelsel van gemeenschap van goederen werd uitgebreid naar het stelsel van de scheiding van goederen. Het gaat in de eerste plaats over de toewijzing bij voorrang op het moment van de ontbinding van het huwelijk, na het overlijden van een van de echtgenoten, van de gezinswoning, de huisraad en de beroepsgoederen die behoren tot het gemeenschappelijke of onverdeeld vermogen  van de echtgenoten.

'De hervorming omvat ook een wettelijk kader voor de corrigerende mechanismes van de effecten van de scheiding van goederen'.
Bernard Goffaux
Head of Tax bij Banque de Luxembourg

Daarnaast gaat het over de toepassing van de theorie van de huwelijksvoordelen op de bedingingen die de echtgenoten hebben toegevoegd aan een stelsel van scheiding van goederen. Ten slotte wordt  het (intestaat) erfrecht van de langstlevende echtgenoot aangepast. Die laatste krijgt dan, als er geen nakomelingen in rechte lijn zijn, maar wel nog ouders of broers en zussen, de volle eigendom van het aandeel van de eerststervende in het vermogen in onverdeeldheid tussen de echtgenoten en het vruchtgebruik van de andere door de overledene nagelaten goederen.

‘De hervorming omvat ook een wettelijk kader voor de corrigerende mechanismes van de effecten van de scheiding van goederen’, gaat Goffaux voort. ‘Het omvat een modelbepaling voor het verrekenbeding voor aanwinsten. Daarbij wordt bij de ontbinding van het huwelijk een compensatie gestort naargelang de aanwinsten van de echtgenoten. Stel dat een van de echtgenoten zijn loopbaan heeft opgeschort, zodat de andere ten volle kon investeren in zijn carrière. Daar vloeit een verschil in vermogen of aanwinsten uit. En dat verschil wordt dan het voorwerp van een compensatie tussen de echtgenoten bij de ontbinding van het huwelijk.’

De hervorming creëert ook een facultatieve rechterlijke billijkheidscorrectie. Daarmee kan de benadeelde echtgenoot, ook zonder verrekenbeding een schadevergoeding krijgen van de andere echtgenoot, bij de ontbinding van het huwelijk. ‘Het gaat over huwelijken waarin de echtgenoten in ongelijke mate vermogen hebben opgebouwd. Daardoor blijft de economisch zwakkere partner nagenoeg met lege handen achter’, verduidelijkt Delanghe. ‘De mogelijkheid om een rechterlijke billijkheidscorrectie te vragen is facultatief. U moet die in het huwelijkscontract zetten.’

Het statuut van de individuele levensverzekeringen

De wetgever onderscheidt drie situaties en beëindigt hiermee de juridische onzekerheid rond individuele levensverzekeringen. Als de verzekerde prestatie opeisbaar is na de ontbinding van het huwelijk, blijft ze eigen aan de begunstigde, mits compensatie betaald wordt aan de gemeenschap. Is de verzekerde prestatie opeisbaar op het moment van  de ontbinding van het huwelijk, dan blijft ze eigen aan de langstlevende echtgenoot die de overeenkomst in zijn voordeel is aangegaan, na compensatie aan de gemeenschap, en eigen zonder compensatie indien de overeenkomst werd aangegaan door de eerst stervende ten voordele van de langstlevende. Ten slotte, als de prestatie opeisbaar is tijdens het huwelijk, maakt die deel uit van de gemeenschap indien de premies voor meer dan de helft met gemeenschappelijke gelden werden betaald.

Versterkte rol van de notaris

De hervorming van het huwelijksvermogenstelstel en van het erfrecht treden allebei in werking op 1 september 2018. ‘In beide gevallen benadrukt de wetgever het belang van de toegenomen informatieplicht van de notaris. Dat gaat over  de impact van erfovereenkomsten, de voor- en nadelen van een stelsel van scheiding van goederen, een beding van verrekening van aanwinsten en de rechterlijke billijkheidscorrectie’, benadrukt Delanghe.

Contacteer de Belgische specialisten van de bank

Banque de Luxembourg Bruxelles
Terhulpsesteenweg, 120
1000 Brusel 
Tel. +32 (0)2 663 45 68

Banque de Luxembourg Gent
3Square Village
Rijvisschestraat, 124
9052 Gent 
Tel. +32 (0)9 244 00 48

https://www.banquedeluxembourg.be

Voor meer informatie raadpleeg het digitale dossier van de bank over de hervorming. 

 

Lees verder

Logo
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De Partner zijn verantwoordelijk voor de inhoud.