Logo
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.

Waarom iedereen zichzelf een goede bestuurder vindt

©Shutterstock

De ene bestuurder waant zich de koning van de weg, bij de andere breekt het angstzweet uit zodra een tunnel of snelweg opduikt. Wat gaat het er om in het hoofd van een bestuurder? En waarom denken we bijna allemaal dat we beter rijden dan gemiddeld? Verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen geeft antwoorden.

Veel bestuurders houden van autorijden, andere hebben er schrik van. Verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen vindt het een boeiende materie. Maar wat is ‘verkeerspsychologie’ eigenlijk?

‘Het is een heel logische combinatie, want verkeer bestaat voor een groot deel uit menselijk gedrag. En psychologie is de wetenschap van het gedrag. In de mobiliteitswereld werken veel ingenieurs en technici, die vooral vanuit het systeemniveau denken. Door ons te richten op het gedrag van mensen in het verkeer, kunnen we als verkeerspsycholoog waarde toevoegen.’

Een concreet voorbeeld is de inrichting van tunnels, zowel voor auto’s als fietsen. ‘Tunnelangst heeft te maken met claustrofobie. De verlichting en vormgeving kunnen veel angst wegnemen. Het beste is om met wit licht te beginnen, in het midden blauw licht te gebruiken en aan het einde opnieuw wit licht om de tunneluitgang te accentueren. Blauw licht stelt mensen gerust, net als afbeeldingen van de natuur, zoals bomen of vogels’, zegt Tertoolen.

Zelfoverschatting

Duisternis, snelwegen, bruggen, tunnels of rijangst: de fobieën achter het stuur zijn heel divers. Maar de meeste bestuurders kampen eerder met een gevoel van onfeilbaarheid.

Die snelheidsborden zijn voor de mindere goden bedoeld natuurlijk, niet voor jou.

Gerard Tertoolen
verkeerspsycholoog

‘80 procent van de automobilisten denkt van zichzelf beter te rijden dan gemiddeld. We zijn allemaal op de aarde gezet met een bepaalde mate van zelfoverschatting. Die hebben we ook nodig, anders zouden er nog meer depressieve mensen zijn. Het nadeel is dat velen daardoor denken zich iets meer te kunnen permitteren. Die snelheidsborden zijn voor de mindere goden bedoeld natuurlijk, niet voor jou. En jij kunt wel veilig berichten versturen tijdens het rijden.’

Gaspedaal

Nog een interessante kwestie: hoe komt het dat sommige bestuurders overdreven reageren in het verkeer, bijvoorbeeld wanneer ze de pas afgesneden worden? Tertoolen: ‘Ten eerste wordt de auto al decennialang geassocieerd met vrijheid. Als die vrijheid wordt ingeperkt, volgt een psychologisch mechanisme dat reactance heet, wat een soort tegendraads gedrag oproept. Dat zie je bijvoorbeeld ook wanneer een politiewagen de snelweg verlaat. Dan is de neiging groot om het gaspedaal even iets dieper in te drukken.’

‘Ten tweede vereenzelvigen we onszelf met onze auto. Als je iemand vraagt waar hij of zij geparkeerd staat, dan antwoordt die meestal met ‘daar sta ik’ in plaats van ‘daar staat mijn auto’. Een aantasting van jouw vrijheid betekent ook een aantasting van jezelf. Je denkt niet dat jouw auto afgesneden werd, maar jezelf. Je vat het persoonlijk op. Natuurlijk hangt je reactie ook sterk van je karakter af.’

Lees verder
Logo
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.