Logo
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.

‘Mens en machine moeten samenwerken, onder leiding van de mens’

Nele Somers, Pieter Callens, Host Emilie Harnie en Marnik Van Haverbeke

Advocatenkantoren staan voor grote uitdagingen met de komst van AI. Hoe kunnen ze het beste uit AI halen en tegelijk het vertrouwen, het beroepsgeheim en hun intellectuele kennis beschermen? De antwoorden op deze vragen krijgt u van advocaten en juridische experts in Legal AI Talks, een podcastreeks van Larcier-Intersentia.

Advertentie

AI kan je al inzetten in de rechtspraak. Een Colombiaanse rechter heeft onlangs beslist dat een moeder gelijk kreeg toen ze vroeg of haar zoon met autisme vrijgesteld kon worden van het betalen van eigen risico voor medische kosten.

‘De rechter heeft niet beslist op basis van AI, hij heeft alleen advies gevraagd, zoals rechters wel vaker een beroep doen op deskundigen. Ik relativeer dat dus, ook omdat de rechter de conversatie met ChatGPT opgenomen heeft in het vonnis’, zegt Nele Somers, founder bij Artes Advocaten.

Als producent van AI-tools, willen we alleen tools afleveren volgens de regels van de wet en met kwaliteitscontroles.

Marnik Van Haverbeke
Digital Products Developer Larcier-Intersentia

‘AI mag natuurlijk de taak van de rechter niet overnemen om het recht te interpreteren en toe te passen’, pikt Pieter Callens in, partner bij Eubelius Advocaten. ‘Dat staat ook als een hoge risicofactor aangegeven in de nieuwe Europese AI Act. Maar dat rechters AI gebruiken, lijkt me evident. Daar treed ik confrater Somers bij.’

Advertentie

 ‘In Europa zijn we pioniers in die wetgeving. We moeten daar blij mee zijn’, vindt Somers.

‘AI zal wellicht sneller evolueren dan de wetgeving, maar wat dan nog. In corona hebben bewezen dat we snel wetten kunnen maken als zaken dreigen te ontsporen. Daarbij hebben we onze deontologische regels, waar juridische beroepen op kunnen terugvallen.’

Advertentie

Bruggenbouwers

Marnik Van Haverbeke, digital products developer bij Larcier-Intersentia, de expert in juridische en fiscale publicaties en software, meent dat de jobinhoud wel zal veranderen: ‘De advocaten en de rechters zullen absoluut niet verdwijnen, maar het werk zal veranderen naar minder administratie, meer contact met de klant en grondiger juridisch werk.’

Als de tegenpartij bepaalde tools gebruikt die je eigen advocaat niet gebruikt, zal dat een kleine vertrouwensbreuk veroorzaken.

Pieter Callens
partner Eubelius Advocaten
Advertentie

Callens denkt dat het beroep interessanter zal worden: ‘Er zullen misschien verschillende antwoorden komen uit verschillende systemen, dus zal er altijd interpretatie van data nodig zijn. Het repetitieve werk zal wegvallen. Jonge advocaten zullen meteen ingeschakeld kunnen worden om het recht te beoefenen.’

Er zullen jobs verdwijnen, maar er komen ook nieuwe bij, denk aan bruggenbouwers tussen de tool en de mens, vermoedt Somers. ‘Wellicht komt er ook een verschuiving naar specialisering per rechtsgebied, zoals auteursrecht, en specialisatie in AI-tools. Er kunnen nieuwe nichekantoren ontstaan.’

Van Haverbeke vult aan dat er dankzij de AI Act ook nieuwe juridische domeinen ontstaan, ‘waarvoor je bekwame, gespecialiseerde juristen nodig hebt’.

Vertrouwen en transparantie

Maar hoe zit het met het vertrouwen van de cliënten? De vraag rijst of zij voldoende geïnformeerd zijn en klaar zijn om hun advocaat openlijk AI te zien gebruiken. ‘Hij stelt vertrouwen in je kantoor, in jou als persoon’, antwoordt Callens.

‘We moeten hem informeren en zeggen dat wij nog altijd de beslissing nemen. AI mag nooit de enige bron zijn, maar je moet wel bijblijven. Als je in de rechtbank komt en de tegenpartij heeft tools gebruikt die je eigen advocaat niet gebruikt, zal dat een kleine vertrouwensbreuk met zich meebrengen.’

Advertentie

De focus moet liggen op trustworthy AI en de klant zal daar volgens mij blij mee zijn.

Nele Somers
founder Artes Advocaten

Volgens Somers moet de focus liggen op trustworthy AI ‘en de klant zal daar volgens mij blij mee zijn. ‘We moeten voldoende transparantie geven aan de cliënten om te zeggen waarvoor we AI gebruikt hebben.’

 ‘Als advocaat hebben we enkele grote assets: ons beroepsgeheim, het vertrouwen en onze kennis. Het vergt een grote oefening van alle advocatenkantoren om erover te waken dat die gevrijwaard blijven. Onze cliënten verwachten dat ook. Je wil niet dat je contracten ineens op de straatstenen liggen’, zegt Callens.

En Somers beaamt. ‘AI kan alleen een hulpmiddel zijn. Machine en mens moeten beter en beter samenwerken, maar wel onder leiding van de mens.’

Van Haverbeke heeft daar vertrouwen in. ‘Als producent van AI-tools willen we alleen tools afleveren volgens de regels van de wet en met kwaliteitscontroles. Dat moet je aanvullen met de zelfregulering van de advocaat en alles wat zal volgen op de AI Act in nationale regelgeving. Zo zullen we er zeker komen.’

Lees verder
Logo
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.