Broze eensgezindheid over geweld in Catalonië

N-VA en Vlaams Belang-leden hielden zondag een protestmars voor de Spaanse ambassade in Brussel. ©Tim Dirven

Dat premier Charles Michel (MR) snel het geweld rond het referendum in Catalonië afkeurde, is de baseline geworden waarrond de Belgische politiek zich heeft geschaard. Maar het is een broze eensgezindheid.

Het streven naar Catalaanse onafhankelijkheid ligt gevoelig op het binnenlandse politieke toneel, want op de achtergrond speelt de strijd van de N-VA voor een onafhankelijk Vlaanderen. De partijpolitieke tegenstellingen die hierover bestaan, echoën in de reacties over Catalonië.

Zo sprak vicepremier Alexander De Croo (Open VLD) over een ‘dolgedraaid nationalisme dat je hier ziet aan beide kanten’ en dat volgens hem nergens toe leidt. Jan Jambon, de N-VA-evenknie van De Croo in de federale regering, liet weten het niet met hem eens te zijn. ‘Die roep om onafhankelijkheid komt niet uit het niets. Dat kun je niet labelen als ‘dolgedraaid nationalisme’.’

‘Geweld in Catalonië is onaanvaardbaar. Partijen zullen samen rond de tafel moeten zitten.'
Wouter Beke
voorzitter CD&V

De N-VA wordt opgejaagd over de Catalaanse kwestie. Hoe ver zullen de Vlaams-nationalisten gaan als het gaat over een eventuele erkenning van de Catalaanse onafhankelijkheid? Hebben ze er een regeringscrisis voor over, zoals Jan Jambon zich een jaar geleden nog liet ontvallen? 

Voorlopig houdt men in de Koningsstraat die boot af. De N-VA wil eerst afwachten hoe Spanje met de situatie omgaat. Ondertussen richt de partij haar pijlen op de Europese Commissie en op voorzitter Jean-Claude Juncker, die in het Europees Parlement tot dezelfde fractie behoort als de Spaanse premier Mariano Rajoy. 

Het duurde lang voor er een Europese reactie kwam. Toen die reactie gisteren dan toch volgde, was het in essentie om te zeggen dat het om een Spaanse binnenlandse aangelegenheid gaat. Madrid werd niet tot de orde geroepen.

Michel: 'Geweld kan nooit een antwoord zijn'

Charles Michel was zondag de eerste Europese regeringsleider die zich duidelijk uitsprak tegen het geweld tijdens het referendum. ‘Geweld kan nooit een antwoord zijn’, tweette hij. ‘We veroordelen elke vorm van geweld en herhalen onze oproep tot een politieke dialoog.’

De Catalaanse vertegenwoordiger bij de EU, Amadeu Altafaj, bedankte Michel voor die tweet. Het was ook de baseline waarrond alle politieke krachten op het binnenlandse toneel zich konden scharen.

Volgens De Croo is er dan ook geen probleem binnen de regering. ‘Ik zie niet in waarom. Ik lees vanuit de N-VA vooral appreciatie over het veroordelen van het geweld door de regering’, aldus De Croo.

De roep om Catalaanse onafhankelijkheid komt niet uit het niets. Er is geen sprake van dol gedraaid nationalisme.
jan jambon
vicepremier

Ook CD&V-voorzitter Wouter Beke keurde zondag het geweld af. ‘Geweld in Catalonië is onaanvaardbaar. Partijen zullen samen rond de tafel moeten zitten. Dat is niet gemakkelijk. Maar het is de enige weg.’ Voor CD&V is het niet evident om Rajoy de les te spellen, want ze zitten in Europa samen in de EVP-fractie. 

Een internationale bemiddeling rond Catalonië, waarvoor de N-VA pleit, lijkt voor CD&V al evenmin voor de hand te liggen. De Europese stelling is dat het hier gaat om een Spaanse interne aangelegenheid.

En Madrid heeft de grondwet aan zijn kant, wat betekent dat - zoals de Nederlandse liberale premier Mark Rutte opmerkte - de Spaanse regering ‘in haar recht staat’ met het optreden tegen het onafhankelijkheidsreferendum.

Broze eensgezindheid

Op het hoofdkwartier van de N-VA wappert de Catalaanse vlag. ©Thomas Ost

Of die eensgezindheid binnen de meerderheid lang zal standhouden, is dan ook maar de vraag. In het Vlaams Parlement wil de N-VA alvast opnieuw een resolutie indienen waarin het geweld wordt afgekeurd, maar waarin ook opnieuw wordt gepleit voor internationale bemiddeling. 

Dat laatste leidde vorige week tot een kortsluiting tussen de N-VA en CD&V. ‘We kunnen niet meer wegkijken’, meent N-VA-fractieleider Matthias Diependaele. ‘De andere partijen hebben het moeilijk met het idee van een volk dat zich wil afscheuren, maar daardoor kiezen ze de kant van zij die geweld gebruiken.’

Toen CD&V vorige week een resolutie van de N-VA over Catalonië wilde afzwakken, merkte Diependaele op dat ‘de arm van Madrid tot in het Vlaams Parlement reikte’.

Het is duidelijk dat de Belgische eensgezind over Catalonië broos is. Zodra Catalonië de onafhankelijkheid uitroept, dreigt dat een splijtzwam te worden, zowel in de regering-Michel als in de regering-Bourgeois. Hoever wil de N-VA gaan? In hoeverre wil de partij er een regeringszaak van maken? Veel hangt van die vragen af.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect