'Dit is een probleem van heel het Westen'

De baas van de Belgische Staatsveiligheid, Jaak Raes. ©AFP

'De dreiging is niet voorbij', zegt Jaak Raes, de baas van de Staatsveiligheid.

'Sinds de verijdelde aanslagen die in Verviers beraamd werden, weten we dat er een gevaar dreigt voor terrorisme vanuit zogenaamde slapende cellen met teruggekeerde Syriëstrijders. Dit is geen Belgisch of Frans probleem, maar een probleem van heel het Westen.'

Jaak Raes is meegereisd met het 150-tal Belgen dat dit weekend in Parijs naar het initiatief Leadersmeeting@Paris trok. Het moest voor politici, topmensen uit overheidsdiensten en uit de privésector een inspiratieweekend worden over 'Polarisering in de maatschappij'. Het draaide heel anders uit. De hele nacht stond Raes in permanent contact met de veiligheidsdiensten, de Belgische premier en zijn Franse collega’s.

Hoe kan het dat de Franse veiligheidsdiensten zo’n georganiseerde aanslagenreeks niet hebben zien aankomen?

'Helemaal niet zien aankomen, is niet juist. Sinds Charlie Hebdo en Verviers hebben wij, en dat zijn alle inlichtingendiensten in Europa, er in het algemeen weet van dat er voorbereidselen zijn voor nieuwe aanslagen. Niet voor niets heeft het hoofd van de Britse inlichtingendienst vorige week nog verklaard dat de dreiging nog nooit zo hoog was.'

'Maar dat de aanslag op die manier en op die plaats ging gebeuren, wisten de Franse ordediensten niet. Zoals wij het niet op voorhand wisten toen de aanslag in het Joods museum gebeurde. Er was geen concreet informatiedossier. Dat hadden we in Verviers wel.'

Als het regent in Parijs, druppelt het in Brussel. Hoe hoog is het risico dat hetzelfde gebeurt in ons land?

'Wij hebben daar vandaag geen concrete aanwijzingen voor. Maar sinds de verijdelingsacties in Verviers weten we dat er in heel Europa slapende cellen bestaan met ex-Syriëstrijders die een gevaar kunnen vormen. En we weten dat er ook een aantal naar België teruggekeerd zijn. Ze zijn getraind in het gebruik van wapens en zijn bereid tot zelfmoord. We moeten ook in België waakzaam zijn en blijven voor die cellen, maar dat is niet anders dan vóór de aanslag in Parijs. De middelen voor de veiligheidsdiensten zijn ook opgedreven. De inlichtingendiensten in Europa begrijpen sinds Verviers ook dat gegevens internationaal snel en volledig uitgewisseld moeten worden. Het gaat hier om westerse belangen, niet om Belgische of Franse. Wij staan in permanent contact met elkaar.'

Hoe bedreigend zijn die slapende cellen met ex-Syriëstrijders?

'Dat is voor ons prioriteit nummer één. En al mijn collega’s in de omringende landen zeggen hetzelfde. Alle inlichtingendiensten lopen al een tijdje op de toppen van hun tenen. Maar paniek is nergens goed voor.'

IS lijkt zijn terrein te verleggen buiten Syrië met aanslagen in Turkije, Pakistan tot Parijs, en mogelijk op andere westerse doelwitten.

'We zien inderdaad dat expedities vanuit Syrië naar het buitenland vertrekken. Die strijders komen met een plan uit Syrië terug, worden getraind in wapens en geweld, en belanden vaak via omzwervingen overal in Europa op een bepaalde plek.'

Worden er bepaalde extra veiligheidsmaatregelen getroffen?

'We evalueren permanent. Maar nogmaals, op dit moment is er geen reden om plots van een hoger risico te spreken dan voor de aanslagen van Parijs. Er wordt wel speciale aandacht geschonken aan massa-evenementen. We kunnen het best het leven gewoon hervatten, er is geen reden tot plotse paniek. Maar herademen kunnen we nog niet. We hebben in België vier dreigingsniveaus. Ik denk dat de tijd van niveau 1, waarop er geen enkele dreiging is, niet snel zal terugkomen. Een permanente vorm van dreiging zal er nog een langere tijd zijn.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud