nieuwsanalyse

Geknoei doet alternatief betaalsysteem RES kapseizen

RES-oprichter en eigenaar Walther Smets op een foto uit 2012. Kort nadien kwam hij al in aanraking met het gerecht en werd hij veroordeeld voor hacking. ©Dries Luyten

RES Prepaid, een van de vennootschappen achter het alternatieve betaalsysteem RES, is in Leuven failliet verklaard. 'Het concept is te mooi om waar te zijn en meestal is het dan niet waar. RES heeft veel weg van een piramidesysteem’, zegt een bron.

‘Eerlijkheid en vertrouwen zijn de basis van een goede zakelijke relatie.’ Dat is een van de slogans van het Leuvense bedrijf achter het alternatieve betaalsysteem RES op zijn website, onder de tussentitel ‘Integriteit’.

Nu blijkt dat de onderneming het zelf niet zo nauw nam met die eerlijkheid. RES Prepaid, het onderdeel voor consumenten, werd na een demarche van de Nationale Bank donderdag failliet verklaard. De registratie van RES Prepaid is meteen ingetrokken. Een audit van de financieeltoezichthouder bracht volgens onze informatie een reeks onregelmatigheden aan het licht. De financiële sector in ons land telt na Optima en Weghsteen zo een derde financieel probleemdossier in relatief korte tijd dat te wijten is aan inbreuken op de wetgeving. 

Het gezin zat aan de grond, maar via een tv-programma kwam Walther Smets op het idee om een concept voor ruilhandel op te zetten.

Het verhaal van oprichter, topman en voornaamste eigenaar Walther Smets (66) leest nochtans als een sprookje. Na een mislukte poging om legerpiloot te worden en studies aan onder meer de Koninklijke Cadettenschool in Lier begon hij in Leuven cafés uit te baten. Hij verkocht de zaken maar verloor zijn geld weer door de ondergang van zijn winkel in Italiaanse designmeubelen. Het gezin zat aan de grond, maar via een tv-programma kwam Smets op het idee om een concept voor ruilhandel op te zetten.

In 1995 richtte hij de voorloper van RES op, een alternatief betaalsysteem voor ruilhandel tussen handelaars. Vanaf 2009 konden ook consumenten instappen. Die tak zit in de firma RES Prepaid, genoemd naar de herlaadbare betaalkaarten voor particulieren. RES Prepaid valt onder de coöperatieve moeder RES, die ook andere firma’s overkoepelt. De Nationale Bank is de toezichthouder voor RES Prepaid, het enige onderdeel van RES dat onder haar supervisie valt.

Miljoenen

Hoe werkt RES?

  Met het elektronische geldsysteem RES kunnen consumenten hun euro’s omzetten in een betaaltegoed in RES dat op een prepaidkaart gestockeerd wordt. Met het principe 1 RES = 1 euro. Daarmee kunnen ze bij handelaars deels of geheel in RES betalen.

De handelaars kunnen de ontvangen RES dan weer besteden bij aangesloten collega’s. Ze kunnen ook kredieten opnemen bij RES. Het bedrijf zette tevens een aparte ruilhandel op voor grote firma’s, met onder meer Roularta als klant. RES verdient geld met de jaarlijkse vergoedingen (vanaf het tweede jaar) van consumenten (2,5 RES) en handelaars(150 RES zonder btw) en de commissies (3,5%) van handelaars op RES-transacties.

 

RES werd na veel zwoegen een bescheiden succes. Zo’n 6.000 handelaars in heel het land en ruim 18.000 consumenten zijn aangesloten. De geldstromen in de groep zijn onduidelijk, maar er gaan miljoenen euro’s in om. Voor 2018 is sprake van voor 57 miljoen euro aankopen in de alternatieve munt RES. RES is een familiezaak: naast Walther Smets zijn zijn echtgenote en zijn zonen Walther Junior en Boris en dochter Daphné betrokken bij de leiding van de groep, die bijna 40 werknemers telt. RES trok ook al naar Catalonië in Spanje.

Walther senior liep al enkele keren in de kijker. In 2005 ging een stuk van de groep failliet. Twee jaar later legde de strafrechter in Leuven hem voorwaarden op om voort te mogen werken. In 2013 werd hij veroordeeld tot een boete wegens hacking van een concurrent. Donderdag kwam daarbij dat RES Prepaid failliet is verklaard en meteen zijn registratie bij de Nationale Bank kwijt is. De ondernemingsrechtbank in Leuven stelde twee curatoren aan.

De Nationale Bank wou geen commentaar kwijt bij haar summiere persbericht en de curatoren waren niet bereikbaar. De familie Smets reageerde niet op herhaalde boodschappen. Maar volgens onze informatie trad de Nationale Bank op na een uitgebreide audit van RES Prepaid.

Het is niet duidelijk wat de aanleiding is. Mogelijk werd de aandacht van de toezichthouder getrokken door het feit dat consumenten bij het herladen van hun RES-betaalkaart forse extra’s kregen van 50 procent en meer bijkomende RES (euro’s dus, volgens het systeem 1 RES = 1 euro), waardoor ze met forse kortingen konden kopen bij de aangesloten handelaars. Het bedrijf verantwoordt dat onder meer met het argument dat het geen geld steekt in dure marketing, maar de budgetten daarvoor naar de klanten laat vloeien.

Er is sprake van meerdere vastgestelde wetsovertredingen. Volgens insiders voldeed RES onvoldoende aan de verplichting om afgeschermde rekeningen aan te houden met de tegenwaarde van de RES in klassiek geld. Het is onduidelijk waarom dat gebeurde en of het bedrijf wel in staat was die verplichting na te komen.

Volgens insiders voldeed RES onvoldoende aan de verplichting om afgeschermde rekeningen aan te houden met de tegenwaarde van de RES in klassiek geld.

Kreeft

Sommigen schuiven de mogelijkheid naar voren dat er geld belandde bij de familie Smets. Op de Facebook-pagina van Walther Smets senior valt alleszins op dat van armoede geen sprake meer is. De pagina wemelt van foto’s van luxueuze maaltijden, feesten en reizen met kreeft en champagne. Het gezin ging begin dit jaar met drie zwarte Range Rover SUV’s op wintersport naar Club Med Val d’Isère en passeerde in een vijfsterrenhotel in Dijon. Vader Smets woont op een landgoed in Bierbeek, is thuis in oldtimerkringen en in Knokke.

Daarnaast is sprake van andere inbreuken zoals mogelijke overtredingen van de antiwitwaswetgeving. Bovendien is het de vraag of RES in Spanje activiteiten mocht ontplooien. Nochtans had Smets plannen om ook elders actief te worden. ‘De RES-bruid is klaar voor Europa. Daarvoor ben ik hard op zoek naar strategische partners en medeondernemers die RES groot willen maken’, zei hij in 2015 aan het Nederlandse blad NFM. Hij biechtte ook op bij het idee voor RES zijn vrouw in het holst van de nacht gezegd te hebben dat al hun financiële problemen opgelost zouden zijn.

De Facebookpagina van Walther Smets wemelt van foto’s van luxueuze maaltijden, feesten en reizen.

‘Maar het concept is te mooi om waar te zijn en meestal is het dan niet waar. RES heeft veel weg van een piramidesysteem’, zegt een bron. De bedrijfsrevisor Mazars zag er alleszins geen graten in. Voor de recentst ingediende jaarrekening van RES Prepaid (over 2017) was er een oordeel zonder voorbehoud.

Zoals bij de ondergang van Optima Bank en de beursvennootschap Weghsteen, telkens ook in gang gezet door alertheid van de Nationale Bank, bestaat de kans dat het dossier een strafrechtelijk staartje krijgt. Ook bestaat het risico dat de andere onderdelen van RES over de kop gaan, zoals bij Optima en Weghsteen. Dan blijven consumenten en handelaars achter met waardeloze RES, waarvan er miljoenen circuleren. Sommige handelaars zouden tienduizenden punten bezitten.

Er zijn overigens al langer problemen: op Facebook klagen enkele klanten dat ze al een tijd geen nieuwe punten kunnen laden. Het valt niet uit te sluiten dat de ingreep van de Nationale Bank daar iets mee te maken heeft.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect