Gezocht (v/m): veelzijdige en leergierige techneuten

Een Chinese student aan de slag met robotica. In de Vlaamse opledinigen ontbreekt dat onderdeel grotendeels. ©Bloomberg

Het onderwijs kan de explosie aan geavanceerde digitale technologieën niet bijbenen. Maar misschien hoeft dat ook niet. Sociale vaardigheden zijn minstens zo belangrijk als een ‘juist’ diploma.

Elk bedrijf dat zichzelf serieus neemt, is vandaag op het hoogste niveau bezig met innovatieve technologieën als blockchain, robotica of artificiële intelligentie. Maar zijn er ook voldoende mensen beschikbaar om die technologie in onze bedrijven te implementeren? Het tekort aan talent is een remmende factor op digitale innovatie waarvan alle sectoren het slachtoffer zijn.

Het is moeilijk het probleem in cijfers te vatten. De Vlaamse arbeidsbemiddelingsdienst VDAB telde van januari tot november vorig jaar 9.566 openstaande vacatures voor informatici en ICT’ers, waarvan bijna de helft voor analist-ontwikkelaars. Data voor specifieke profielen zoals blockchainspecialisten zijn niet voorhanden. Maar aangezien de meeste ICT-profielen al structurele knelpuntberoepen zijn, is dat nog meer het geval voor die heel gespecialiseerde jobs. ‘ICT’ers die mee zijn met de jongste techtrends stromen doorgaans meteen door naar de arbeidsmarkt en komen niet in de statistieken terecht’, zegt Ronny Misplon van de VDAB-studiedienst.

©Mediafin

Het gebrek aan specifieke opleidingen speelt een rol in het tekort. ‘Hooggeschoolde ICT-profielen zijn schaars door de te kleine uitstroom uit het onderwijs. De hoop is dat door de campagnes rond STEM (technische en technologische opleidingen in het secundair onderwijs) het aantal ICT-studenten meer gelijke tred zal houden met het werkaanbod’, zegt Misplon. Voorlopig lijkt dat echter tegen te vallen: in veel scholen slaan de nieuwe STEM-richtingen niet aan of worden ze zelfs niet aangeboden.

De onderwijs- en opleidingssector komt maar mondjesmaat met aangepaste opleidingen op de proppen. In de hogescholen worden thema’s als het internet of things (IoT), big data en artificiële intelligentie hoogstens aangeboden als een (al dan niet optioneel) keuzevak in de bestaande opleidingen. Thema’s als robotica en blockchain ontbreken in grote mate.

Howest

De West-Vlaamse hogeschool Howest pioniert op haar Brugse campus sinds dit academiejaar wel met specifieke toegepaste informaticaopleidingen. Na een opleiding cybersecurity lanceerde Howest dit jaar ook een opleiding blockchain, waarvoor 60 studenten zich inschreven. Via afstandsonderwijs bereikt Howest voor beide richtingen 154 studenten, vooral mensen uit het bedrijfsleven die zich willen bijscholen. En volgend academiejaar wil Howest uitpakken met de eerste hogeschoolopleiding rond artificiële intelligentie.

‘Met die nicheopleidingen kunnen we ons onderscheiden van andere instellingen die weinig initiatief tonen voor nieuwe digitale technologie’, zegt Kurt Callewaert, professor van Howest. De opleidingen van Howest vloeien voort uit de zogenaamde Tetra-projecten, waarmee de Vlaamse regering de samenwerking tussen kenniscentra en bedrijven stimuleert en financiert. ‘We werken samen met bedrijven uit verschillende sectoren zoals logistiek en toerisme, waar leerlingen stage kunnen lopen of proeven kunnen doen.’

40%
aanwervingen
Vier op de tien junior-aanwervingen bij de consultant Deloitte Belgium hebben te maken met technologische skills.

Ook bij de grote consultancybedrijven heeft de opmars van digitale technologie een impact op het aanwervingsbeleid. In 2016 werd ongeveer 35 procent van de meer dan 400 senior werknemers van Deloitte Belgium aangeworven om hun technologische competenties. Voor de meer dan 450 aanwervingen van juniors was dat zelfs 40 procent. ‘Dat aandeel zal dit jaar nog toenemen’, zegt Ilse Antonissen, hr-directeur bij Deloitte Belgium.

Maar eigenlijk kunnen we het onderscheid tussen technologische en niet-technologische profielen niet meer maken, vindt Antonissen. ‘In alle oplossingen die we aanbieden, zit wel een aspect van technologie verweven. We verwachten dan ook een affiniteit met technologie van al onze profielen. We hebben nood aan mensen die een bepaalde expertise combineren met een affiniteit voor technologie en met vaardigheden rond projectmanagement.’

Die competentiemix heeft ermee te maken dat ICT niet meer los gezien kan worden van de zakelijke processen in alle geledingen van een bedrijf. Om een onderneming klaar te stomen voor de nieuwe Europese privacywetgeving moet je niet alleen kunnen programmeren, maar ook een juridische bagage hebben, met verschillende afdelingen kunnen communiceren en een project plannen. Ook blockchain is een toepassing die niet alleen technologische skills vraagt, maar ook inzicht in de bedrijfsprocessen die je met die technologie probeert te veranderen.

Ook het onderscheid tussen ‘blue collar’- en ‘white collar’-werknemers (arbeiders en kantoorwerkers) is stilaan achterhaald, betoogt Jacques Platieau, algemeen directeur van IBM België en Luxemburg. Bij IBM spreken ze liever van ‘new collar’: mensen die specifieke technische vaardigheden kunnen combineren met basiskennis uit het middelbaar onderwijs. Hogere studies zijn niet altijd zaligmakend, zegt Platieau.

Kruisbestuiving

Kortom, het oude stramien waarbij je van opleiding X doorstroomt naar job Y verliest aan relevantie. Rekruteerders hechten minstens zoveel belang aan een mix van competenties en aan persoonsgebonden kwaliteiten, zoals kunnen werken in teamverband, snel kunnen beslissen op basis van grote hoeveelheden data, of snel nieuwe vaardigheden kunnen aanleren. Technologie is, veel meer dan in voorgaande decennia, een bewegend doelwit dat constante bijscholing vraagt.

Net daarom is de kruisbestuiving tussen onderwijs en bedrijven zo belangrijk. IBM bereikte in de Verenigde Staten al 20.000 studenten met ‘P-TECH’, een programma dat een klassieke schoolopleiding combineert met bedrijfsstages. Het programma leverde IBM niet alleen een visvijver op van kandidaat-werknemers, maar slaagde er ook in heel wat jongeren uit kansarme groepen aan een job te helpen. IBM hoopt dit jaar een Europese variant te lanceren.

In Vlaanderen is de aandacht voor STEM-opleidingen een eerste stap, maar ook niet meer dan dat. ‘Het is jammer dat er in het ASO, met name in de derde graad, niet meer rond IT gebeurt’, zegt Callewaert.

Een ander pijnpunt blijft de veel te lage instroom van meisjes - bij Howest maken ze amper een op de twintig studenten uit. Nochtans kan de toenemende aandacht voor sociale en menselijke vaardigheden net in hun voordeel spelen. Jonge vrouwen overtuigen om de stap naar de ICT-sector te zetten, is misschien wel de allersnelste en goedkoopste manier om het komende tekort aan specialisten op te vangen.

Aanvulling

In de tabel met het overzicht van geavanceerde digitale opleidingen ontbreekt het aanbod van de Thomas More Hogeschool.

Op de Campus Geel biedt Thomas More vier keuzetrajecten aan onder de noemer 'IT Factory':

Op de Campus Mechelen zijn er keuzetrajecten voor een opleiding Datamanager, Cyber Security expert en Interactive Multimedia Design.

Op de Campus De Nayer (Sint-Katelijne-Waver) biedt Thomas More tenslotte keuzetrajecten in System, Services & SecurityApplication developmentEmbedded hardware en Embedded software

Professionele bachelor in Toegepaste Informatica (Campus Geel)

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content