Raad van State boort gaatjes in minimumdienst light bij spoor

©BELGA

De Raad van State vraagt zich af of de regeringsplannen voor een minimumdienst bij het spoor het stakingsrecht niet aantasten. De regering bekijkt of een bijsturing nodig is.

De Raad van State plaatst in een juridisch advies kanttekeningen bij een wetsontwerp van minister van Mobiliteit François Bellot (MR). Dat is in mei door de federale regering goedgekeurd, met de bedoeling te bereiken dat bij spoorstakingen toch een minimum aan treinen kan blijven rijden. Het spoorpersoneel zou daardoor vier werkdagen voor een staking moeten laten weten of het al dan niet komt werken.

Op die manier krijgt de spoordirectie voldoende tijd om alternatieve treinschema’s en uurroosters op te stellen. De reiziger zou dan 24 uur op voorhand weten welke treinen rijden tijdens een staking.

Als het mogelijk is een beter evenwicht te vinden tussen het stakingsrecht en dat op werk, kies ik daarvoor.
françois bellot
minister van mobiliteit

De Raad van State vraagt zich af of die regeling niet tot juridische problemen zal leiden. Er is mogelijk sprake van een inbreuk op het stakingsrecht. Personeel dat heeft aangegeven te komen werken, kan daarna niet meer van mening veranderen. Wie zich niet registreert of zegt te zullen komen werken en toch staakt, krijgt een boete en mogelijk ook een blaam in zijn personeelsdossier. Die kan een hinderpaal vormen bij promoties en kan bij herhaalde inbreuken zelfs tot ontslag leiden.

Aantasting

Dat het personeel vooraf moet melden of het zal staken, zou door een rechter wel eens als een aantasting van het stakingsrecht beschouwd kunnen worden, besluit de Raad van State. Als de NMBS op voorhand weet welke treinen kunnen rijden, kan dat het sociaal overleg ondergraven. De directie heeft geen reden meer om te onderhandelen met de vakbonden als ze op voorhand weet dat er weinig volk staakt. Het stakingswapen wordt daardoor aangetast.

Beperkingen op het stakingsrecht zijn weliswaar mogelijk, op voorwaarde dat het om een prioritaire dienst gaat zoals dringende gezondheidszorg. De hamvraag is of ook een minimumdienst bij het spoor daartoe behoort.

De Raad van State vraagt ook of de vakbonden niet betrokken moeten worden bij de beslissing hoeveel treinen moeten rijden. In de regering klinkt het dat de vakbonden enkel inspraak zouden moeten krijgen bij een echte minimumdienst, waarbij personeel wordt opgevorderd. Met de lightversie die op tafel ligt, zouden enkel werkwilligen een minimumdienst garanderen. Dat de Raad van State het onderscheid niet maakt tussen een echte minimumdienst en de light-versie valt in regeringskringen niet in goede aarde.

Afzwakken

Er wordt nu bekeken of de meldingsplicht nog wat afgezwakt moet worden. Personeel moet volgens het huidige ontwerp vier werkdagen op voorhand aangeven of het komt werken. Een oplossing zou kunnen zijn ook zondagen mee te tellen, maar veel meer speelruimte is er niet. Tenslotte moeten de NMBS en Infrabel op tijd weten hoeveel personeel wil werken, zodat ze tijd hebben om de treinschema’s op te stellen.

Daarnaast wordt onderzocht of niet wat soepeler opgetreden kan worden met de regel dat personeel niet meer kan veranderen eens het heeft gekozen om al dan niet te werken. De Raad van State merkt ook op dat de regering geen oplossing aanreikt voor meerdaagse stakingen. Het kan zijn dat mensen die de eerste dag staken achteraf bijdraaien als het sociaal overleg opschiet en ze het niet meer nodig vinden om het werk neer te leggen. Daarvoor is nu geen opening.

Vakbonden

De federale topministers bekijken of ze op basis van het advies nog aanpassingen doen of niet. Minister Bellot staat daar alleszins voor open. ‘Als het mogelijk is een nog beter evenwicht te vinden tussen het stakingsrecht en het recht om je naar het werk te begeven, dan zal minister Bellot daarvoor kiezen’, luidt het.

Het is in geen geval de bedoeling om opnieuw met de sociale partners aan tafel te zitten. De vakbonden, die weigerachtig staan tegenover iedere vorm van minimale dienstverlening, hebben hun kans gehad, klinkt het in regeringskringen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content