'Superslimme heffing zal files doen verdwijnen'

Transporteconomen Stef Proost en Bruno De Borger pleiten voor een superslimme kilometerheffing. ©BELGA

Terwijl het politieke debat over rekeningrijden weer oplaait, stellen twee Vlaamse professoren een ‘superslimme kilometerheffing’ voor, waarbij de prijs binnen de spitsuren varieert. 'We kregen al haatmail.'

De transporteconomen Stef Proost (KU Leuven) en Bruno De Borger (UA) stellen in hun studie 'Superslim rekeningrijden voor dummies' voor de heffing idealiter om de vijf minuten tijdens de spits aan te passen. De prijs varieert in het scenario van zo'n superslimme heffing dus niet alleen tussen spits en dal, maar ook tijdens de spitsuren.

We bepleiten een variabele tol in de spits die het hoogst is op de momenten dat de ochtendfiles vandaag het zwaarst zijn.
Bruno De Borger
Transporteconoom

Weggebruikers zullen zo hun rijtijden optimaliseren en de files zullen wegsmelten, zeggen ze in de krant De Morgen. ‘Als we dit slim aanpakken, is een grote verschuiving naar het openbaar vervoer zelfs niet meer nodig.’

Piek

'We bepleiten een variabele tol in de spits, die het hoogst is op de momenten dat de ochtendfiles vandaag het zwaarst zijn', zegt De Borger in een telefonische toelichting. 'We maakten een berekening voor het traject Leuven-Brussel. De tol zou gradueel stijgen tot een piek en nadien weer afnemen. Op de huidige filepiek betaal je 6 euro, gemiddeld over de spits 3 euro. Zelfs als je dat maatschappelijk gezien te hoog vindt en de maximale tol plafonneert op 3 euro, zouden de files aanzienlijk verminderen.'

Stockholm

Dat zo'n superslimme, variabele heffing werkt, bewijst volgens De Borger de Zweedse stad Stockholm. 'Via slimme camera's worden daar het tijdstip dat een wagen de stad binnenrijdt en de nummerplaat geregistreerd. Zo bepalen ze om de vijftien minuten welke heffing je betaalt.'

'Je moet eens YouTube-filmpjes bekijken van de files vóór en na de invoering, in 2006: de verschillen zijn spectaculair. In Antwerpen kan zo'n systeem, met een extra investering, ook ingevoerd worden omdat gelijkaardige technologie er al gebruikt wordt voor de lage-emissiezone.'

'Aanvankelijk is de investering om een slimme heffing in te voeren aanzienlijk, maar je schrijft die na een paar jaar af. Het interessante is ook dat de globale verplaatsingskosten niet toenemen. Je betaalt, maar je wint ook omdat je minder tijd verliest in de file, wat nu ook een serieuze economische kostprijs met zich meebrengt.'

Compenseren

Blijft de vraag of zo'n superslimme heffing in de spits rechtvaardig is voor pendelaars die geen flexibele werkuren hebben. 'We zijn ons uiteraard bewust van die gevoeligheid', zegt De Borger. 'Voor mensen die in de huidige omstandigheden juist op tijd willen aankomen, zal de tol het hoogst zijn.'

'Maar de overheid zou er ook inkomsten mee genereren en kan denken aan compenserende maatregelen, zoals een belastingvermindering voor mensen die geen alternatief hebben. De overheid kan de extra middelen ook investeren in het openbaar vervoer.' 

'Een neveneffect van zo'n superslimme heffing kan bovendien zijn dat werknemers meer aandringen op flexibele werkuren en thuiswerk bij hun werkgever. Ik ben er zeker van dat dat zou gebeuren.'

Haatmail

Ook politiek ligt een slimme kilometerheffing erg gevoelig. Vlak voor de verkiezingen trok de N-VA haar staart in over een slimme kilometerheffing. In de startnota van Bart De Wever voor de nieuwe Vlaamse regering staat er niets over in, hoewel coalitiepartner CD&V erop aandrong. 'Uiteraard ligt het gevoelig', zegt De Borger.

'We hebben al haatmails ontvangen over de studie, van mensen die boos zijn dat ze een tol zouden moeten betalen. Sommige politici zullen onze nota niet grondig doornemen of afschieten als flauwekul. Ze vrezen de reacties van hun achterban, terwijl het net het moment is om zoiets in te voeren. Omdat er net verkiezingen zijn geweest en ze niet binnen drie maanden moeten herverkozen raken.'

'Natuurlijk zouden mensen niet liever willen dat de overheid de files oplost zonder dat ze moeten betalen', besluit De Borger. 'Maar dat kan in de huidige omstandigheden niet. Je kan alleen proberen een slimme heffing zo rechtvaardig mogelijk in te voeren.'

Herlees hier de chat van 22 maart met Bruno De Borger over rekeningrijden


Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect