Advertentie

Te weinig controle op politielui die databanken misbruiken

©ANP

Alle lokale en federale politiediensten moeten systematisch controleren of hun mensen verboden opzoekingen doen in de databanken. Dat besluit het Comité P in een rapport.

Topje van de ijsbergRuim acht op de tien politiemensen hebben toegang tot de grote politiedatabank, de Algemene Nationale Gegevensbank (ANG). Daarin staan alle mogelijke personen, organisaties, voertuigen, plaatsen, voorwerpen en nummers die de politie kan linken aan strafbare feiten of gerechtelijke onderzoeken.

Politiemensen mogen ook grasduinen in andere gevoelige databanken, zoals het Rijksregister, het wapenregister, de databank van alle gevangenissen en de databank met voertuigen van de Dienst voor Inschrijving van Voertuigen (DIV).

Gegevens voor privédoeleinden

Al in 2005 kreeg het Comité P signalen over normvervaging bij de politie. In 2009 waarschuwde het dat bij de politie vertrouwelijke gegevens werden opgezocht voor privédoeleinden. Deze week heeft het Comité P een rapport over dat probleem achter gesloten deuren voorgesteld aan het parlement. De Tijd kon het inkijken.

Het Comité P wijst erop dat iedereen die de grote politiedatabank voor privédoeleinden doorzoekt een strafbaar feit pleegt. Het benadrukt dat het zelf elk geval aangeeft bij het gerecht. Maar het stelt in zijn rapport vast dat het parket bijna geen enkel misbruik vervolgt.

In 2013 leidde maar één van de 88 aantijgingen voor ‘onrechtmatige toegang’ tot een dagvaarding voor de strafrechter. In 14 gevallen is de zaak afgesloten met een schikking. De meeste dossiers zijn geseponeerd.

210
Tussen 2012 en 2015 zijn bij de politie 210 tuchtstraffen opgelegd voor het misbruik van databanken. Maar volgens het Comité P blijven veel misbruiken onder de radar.

Tussen 2012 en 2015 zijn er wel 210 tuchtstraffen opgelegd aan politiemensen die onterecht opzoekingen hadden gedaan. Die waren vooral gaan snuisteren in het Rijksregister en in mindere mate in de grote politiedatabank. Voor zover bekend speelden ze die info vaak door aan mensen buiten de politie. In vier op de tien gevallen was er sprake van meerdere onrechtmatige raadplegingen van de databanken.

Ondanks die 210 tuchtstraffen worden bitter weinig politiemensen betrapt. In 2015 zijn er ‘maar’ 40 straffen opgelegd door de Tuchtraad, terwijl er op dat moment meer dan 49.200 mensen voor de politie werkten.

Topje van de ijsberg

Het Comité P vreest dat we maar het topje van de ijsberg zien. ‘Er is waarschijnlijk een ‘dark number’ gezien de moeilijkheid om disfuncties op te sporen’, luidt het. Zo is ontdekt dat politiemensen vragen aan collega’s om zo’n verboden opzoeking voor hen te doen, zodat er geen duidelijk spoor is. Ook de koepel boven de lokale politiezones, de Vaste Commissie van de Lokale Politie, ‘maakt zich ernstige zorgen over dat dark number’.

Het Comité P wil de misbruiken tegengaan zonder de politie op te zadelen met te veel administratieve rompslomp. Het vraagt dat alle politiemensen duidelijk geïdentificeerd worden als ze een databank raadplegen. Ze zouden ook telkens een reden moeten opgeven voor elke opzoeking. Vandaag is dat alleen verplicht als politiemensen iemands foto opvragen in het Rijksregister.

De verplichting om telkens een reden op te geven kan ontradend werken tegen misbruiken, luidt het. Ze zou politiemensen ook een verantwoordelijkheidsbesef geven en onderzoeken naar misbruiken vergemakkelijken.

Het Comité P wil ook dat elke lokale- en federale politiedienst verplicht wordt controles uit te voeren bij zijn mensen. Het vraagt alle politiechefs misbruiken aan te geven bij het gerecht.

Ook de tuchtstraffen moeten ontradend werken, bijvoorbeeld door iemands machtiging om rechtstreeks toegang te hebben tot een databank een tijdlang in te trekken. Zo’n straf werkt duidelijk ontradend. Van de 210 mensen die tussen 2012 en 2015 werden gestraft gingen er slechts drie nog eens in de fout.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud