analyse

Trump zet terugkeer Syriëstrijders op agenda Wetstraat

Het Amerikaanse leger is er met behulp van Koerdische troepen in geslaagd IS in Syrië te decimeren. ©AFP

De federale regering moet de knoop doorhakken of Syriëstrijders die uit ons land vertrokken in een Belgische cel moeten. De Vilvoordse burgemeester Hans Bonte (sp.a) vindt dat een goed idee, maar de regering twijfelt.

Wat moet gebeuren met de mensen die vanuit België naar Syrië trokken om zich er bij de terreurorganisatie IS aan te sluiten en daar nu in Koerdische kampen gevangengehouden worden met behulp van het Amerikaanse leger? Worden ze daar vrijgelaten? Of moeten ze naar een Belgische gevangenis?

De Amerikaanse president Donald Trump heeft afgelopen weekend met een tweet dat politiek debat over veiligheid weer bovenaan de Wetstraatagenda gezet. Trump bereidt zich namelijk voor om zijn troepen uit Syrië terug te trekken, als de strijd tegen het kalifaat is beslecht. Hij vraagt daarom zijn 'Europese bondgenoten' om 800 gevangengenomen Syriëstrijders terug te nemen.

May, Macron en Rutte

Premier Charles Michel (MR) belde zondagochtend met de Britse premier Theresa May over de kwestie. Deze week staat ook overleg met Frankrijk en Nederland op de agenda. Frankrijk besliste wel al een honderdtal Franse Syriëstrijders terug te halen naar een Franse gevangenis. In Duitsland ligt zo'n beslissing moeilijk.

Voor België zou het gaan om zes mannelijke Syriëstrijders, vergezeld van 16 vrouwen en 31 kinderen. De federale regering besliste eerder al dat kinderen van Syriëstrijders terug naar België kunnen, maar hakte de knoop nog niet door over de volwassenen. Er zijn de voorbije jaren enkele honderden radicale moslims vanuit België naar Syrië vertrokken. 

Nationaliteit afnemen

Het debat woedt volop. Voormalig staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) stelt voor hun nationaliteit af te nemen, zodat ze het land niet meer in mogen. Hij zegt dat daarover al maanden een wetsvoorstel in de Kamer klaarligt, maar dat CD&V niet akkoord gaat.

Volgens minister van Justitie Koen Geens (CD&V) is het echter zo eenvoudig niet. Volgens hem botst het wetsvoorstel van de N-VA op bezwaren van de Raad van State.

Controle verliezen

Geens heeft ook politieke bezwaren. Terwijl Francken redeneert dat Syriëstrijders de Belgische nationaliteit moeten verliezen 'omdat het dan ons probleem niet meer is', argumenteert Geens dat je net alle controle over hen verliest als ze in Syrië worden vrijgelaten. Hij zegt dat een terugkeer te overwegen is.

Hans Bonte, de sp.a-burgemeester van Vilvoorde, deelt de mening van Geens. Francken draait de mensen een rad voor de ogen vindt hij. Wie erop gebrand is een aanslag te plegen, zal altijd wel een gaatje vinden om Europa binnen te dringen.' Hij is voor een 'gecontroleerd terugkeerbeleid'. Heel wat Syriëstrijders zijn afkomstig uit Vilvoorde.

Bewijsmateriaal

Maar zelfs als dat politiek wenselijk zou worden, rijzen praktische problemen. Wat als van sommige van de 800 Syriëstrijders de nationaliteit niet kan worden vastgesteld? Hoe kan je het bewijsmateriaal van hun misdrijven verzamelen?

Professor internationaal recht Jan Wouters zei maandagochtend in het VRT-programma 'De ochtend' dat je daarvoor niet anders kan dan samenwerken met de 'powers that be' in Syrië, waaronder het Amerikaanse leger. 'Maar vroeg of laat zal je hierover met het regime in Syrië moeten praten', zegt hij.

Gedroomde oplossing

Wouters bevestigt dat een nationaliteit afnemen bijzonder moeilijk is, omdat een nationaliteit hebben een mensenrecht is. Het is volgens hem niet de gedroomde oplossing, omdat het tot een veroordeling bij het Europees Hof van de Rechten van de Mens in Straatsburg dreigt te leiden én het veiligheidsrisico niet oplost.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect