Files drijven massa jobs weg uit Brussel

Het Brusselse fileprobleem is voor 68 procent van de Brusselse bedrijven hun grootste pijnpunt. ©Photo News

Bedrijven haalden in drie jaar 7.700 banen weg uit het Brussels Gewest. Door de verhuizing naar elders in het land proberen ze hun personeel uren filerijden te besparen.

Bedrijven halen jaarlijks zo’n 2.500 banen weg uit Brussel om hun personeel over te plaatsen naar vestigingen in Vlaanderen en Wallonië. Tussen juni 2012 en juni 2015 zag het Hoofdstedelijk Gewest 7.700 jobs verdwijnen omdat bedrijven hun werknemers verhuisden naar elders in het land.

Dat blijkt uit een studie naar de dynamiek van de arbeidsmarkt door DynaM-Reg, een samenwerking tussen de drie gewesten, de federale Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) en HIVA, het Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving van de KU Leuven. Vooral de Brusselse mobiliteitsknoop wordt door werkgeversorganisaties aangehaald als reden om werknemers te herlokaliseren buiten de hoofdstad.

‘Als werknemers door het mobiliteitsprobleem niet meer naar Brussel willen pendelen, dan moeten werkgevers daar op een gegeven moment in volgen.’
Kasper Demol
woordvoerder Voka

In de studie wordt bekeken hoeveel banen er de voorbije jaren netto gecreëerd werden in de drie regio’s. In de jongste periode, tussen juni 2014 en juni 2015, kwamen er in het Vlaams Gewest 24.300 arbeidsplaatsen bij, in Brussel 1.400 en in Wallonië 5.100 jobs. Tot zover lijkt er niets aan de hand voor Brussel, maar toch is er op de achtergrond sprake van een leegloop. Bedrijven verschoven netto 2.500 arbeidsplaatsen vanuit Brusselse vestigingen naar vestigingen in Vlaanderen. Ook uit Wallonië verdwenen op die manier 220 jobs. Vlaanderen kreeg er door de interregionale verschuivingen in bedrijven 2.720 arbeidsplaatsen bij.

Brussels lek

‘Uit de cijfers blijkt dat er in Brussel een lek is waarbij bestaande jobs verplaatst worden naar de andere gewesten’, zegt Tim Goesaert, arbeidsmarktexpert aan de KU Leuven. ‘Het is niet allemaal eenrichtingsverkeer. Bedrijven die aanwezig zijn in meerdere gewesten verschoven ook 6.000 banen vanuit Vlaanderen naar Brussel en Wallonië, maar tegelijk kwamen er meer jobs bij vanuit de andere regio’s. Brussel is uiteindelijk de verliezer.’

'Brussel was geen optie meer'

EnerSys, een Amerikaanse multinational gespecialiseerd in de productie van industriële batterijen, verhuist volgend voorjaar zijn verkoop- en distributiekantoor vanuit de Brusselse gemeente Evere naar Mechelen. ‘De directie in de VS zag het Brusselse fileprobleem niet meer zitten’, zegt Belgisch directeur Johan Bogaerts.

Het bedrijf telt in ons land zo’n 50 werknemers, gespreid over een vestiging in Evere en één in Mortsel bij Antwerpen. Begin dit jaar werd op het hoofdkantoor beslist dat de twee diensten samengevoegd moesten worden. Bogaerts legde een businessplan voor om de gefusioneerde dienst in Vilvoorde, vlak bij Brussel te lokaliseren, maar dat voorstel werd vanuit de VS afgeschoten. ‘De directie zag het niet zitten omwille van de mobiliteitsproblemen. Ze wilde niet dat onze mensen uit Antwerpen iedere dag een uur of langer in de file zouden staan onderweg naar Brussel. Ook de aanslagen hebben Brussel bij de Amerikaanse directie in een slecht daglicht geplaatst waardoor het geen optie was om een vestiging in het hoofdstedelijk gewest te houden.’

Er werd een locatie gevonden in Mechelen, waar de werknemers uit Mortsel en Evere volgend jaar terechtkomen.

Als het joblek blijft aanhouden, zit het Brussels Gewest wel degelijk met een economisch probleem, vreest Goesaert. ‘Het feit dat bedrijven jobs weghalen uit Brussel kan te maken hebben met het mobiliteitsprobleem, maar het zou ook kunnen dat groeiende bedrijven met plaatsgebrek kampen en daarom wegtrekken uit de Brusselse regio met haar duurdere kantoorruimtes.’

In ondernemerskringen wordt resoluut verwezen naar de fileknoop rond Brussel als reden waarom bedrijven werknemers buiten de hoofdstad vestigen. ‘Als werknemers door het mobiliteitsprobleem niet meer naar Brussel willen pendelen, moeten werkgevers daar op een gegeven moment in volgen’, zegt Kasper Demol, woordvoerder van de werkgeversorganisatie Voka voor de regio’s Vlaams Brabant en Brussel. ‘We zien de tendens van de verhuizingen al langer. Niet alleen in Brussel, ook in de randgemeenten zoals Diegem is de verkeerssituatie steeds meer een ramp.’

Rampinfrastructuur

68 procent van de Brusselse ondernemers stipte afgelopen zomer mobiliteit aan als hun belangrijkste pijnpunt. Volgens de bevraging door de werkgeversorganisatie Beci zou 48 procent van de Brusselse bedrijven overwegen op korte of middellange termijn een deel van hun activiteiten te delokaliseren uit Brussel.

‘We horen regelmatig van bedrijven dat ze willen wegtrekken omdat het Brusselse verkeer een ramp is’, beaamt Beci-topman Olivier Willocx. ‘Het mobiliteitsbeleid trekt nergens op. Kijk naar de verouderde tunnels en het complete gebrek aan investeringen in infrastructuur. Brussel is de enige grote stad in ons land waar bij het binnenrijden geen dynamische verkeerssignalisatie staat om aan te geven op welke parkings er nog plaats is. Dat is toch om te lachen.’

‘Door de verkeersstilstand krijgen Brusselse bedrijven het steeds moeilijker om medewerkers te vinden die nog bereid zijn te pendelen’, zegt ook René Konings, de woordvoerder van technologiefederatie Agoria. ‘Niet minder dan 60 procent van de bedrijven geeft in onze peilingen aan dat de mobiliteitsproblemen hen er toe kunnen aanzetten Brussel te verlaten. Door de steeds moeilijkere bereikbaarheid van de stad raken vacatures, zeker voor knelpuntberoepen, in Brussel moeilijker ingevuld dan in Vlaanderen en Wallonië.’

'Brussel is de enige grote stad zonder dynamische signalisatie van waar er nog parkeerplek is.'
Olivier Willocx
topman Beci

Waarheen Brusselse bedrijven hun werknemers verplaatsen, valt volgens Goesaert moeilijk te zeggen. ‘Het kan gaan om stadsvlucht waarbij Brusselse jobs verhuizen naar de industriegebieden in de Vlaamse randgemeenten in Zaventem, Halle en Diegem, maar het kan ook dat ze verschuiven naar locaties elders in het land.’ Om dat uit te klaren wil DynaM extra onderzoek doen dat meer in detail gaat.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect