Rapport kraakt aanpak financiële criminaliteit in Brussel

©Photo News

De manier waarop grote fraude en financiële criminaliteit in Brussel worden aangepakt, laat te wensen over. De Hoge Raad voor de Justitie vreest in een nieuw onderzoeksrapport zelfs dat finaal geen gerechtigheid meer geschiedt.

Met de regelmaat van een klok duiken berichten op over fraudezaken in Brussel die verjaren. De Hoge Raad voor de Justitie wou dat grondig onderzoeken. In april 2014 begon hij alle betrokken partijen te bevragen en in september vorig jaar besloot de toezichthouder van justitie een ‘bijzonder onderzoek’ naar de kwestie te voeren. In een rapport staan de weinig opbeurende resultaten van dat onderzoek. Zo analyseerde de Hoge Raad twee fraudezaken waarbij zeer veel geld op het spel stond (telkens meer dan 40 miljoen euro), maar die 10 tot 15 jaar moesten wachten op een eerste vonnis. De fraudezaken sleepten zo lang aan dat ze finaal op niets uitdraaiden omdat de feiten verjaard waren.

De Hoge Raad benadrukt dat hij geen enkele instantie in Brussel wil ‘viseren’ en alleen de ‘zwakke punten’ wil aantonen. Dat aantal ‘zwakke punten’ en ‘disfuncties’ blijkt aanzienlijk. Er is geen systematische controle op het tijdsverloop in de fraudedossiers. De magistraten hebben daarvoor geen computerprogramma’s. Niemand heeft vastgelegd wat een ideale termijn is voor een onderzoek naar financiële criminaliteit. In de wet staat ook geen termijn waarbinnen de openbaar aanklager na het onderzoek klaar moet zijn met zijn eindvordering.

Zelfs voor een ‘kleinere’ btw-fraudezaak van 746.000 euro was het acht jaar en twee maanden wachten op een eerste vonnis. Na het gerechtelijk onderzoek duurde het meer dan 27 maanden voordat de procureur zijn eindvordering klaar had. Het eerste proces-verbaal dateerde van januari 2003, maar het arrest van het hof van beroep volgde pas in februari 2013, tien jaar later. Het hof moest zeer lichte straffen uitspreken omdat de ‘redelijke termijn overschreden’ was.

De Hoge Raad merkt wel een positieve cultuurwijziging bij de parketmagistraten. Die proberen fraudezaken sneller af te handelen. Maar er is een groot personeelsverloop bij de financiële sectie van het parket, waardoor de overgebleven collega’s complexe fraudedossiers moeten overnemen terwijl ze zelf overbelast zijn. Ook het aanwerven van gespecialiseerde ‘fiscale’ magistraten is niet gemakkelijk. Terwijl er ook een tekort is aan gespecialiseerde speurders en onderzoeksrechters.

Dode momenten

Zeker in de correctionele kamers van de rechtbank en het hof van beroep slepen de fraudezaken in Brussel te lang aan. Er zijn te veel ‘dode momenten’ waarbij zaken stilliggen. Met rampzalige achterstanden tot gevolg De Hoge Raad vreest dat finaal ‘geen recht meer zal worden gesproken’ of dat het parket door de achterstand een schikking met de verdachten zal treffen. Dat kan dan weer als ‘klassejustitie’ gezien worden.

Er is niet meteen hoop op beterschap, integendeel. De Hoge Raad omschrijft de toestand bij het Brusselse hof van beroep als ‘nog meer dan moeilijk’. De Raad verwijst naar brieven die de procureur-generaal daarover in februari nog verstuurd heeft naar zowel de eerste voorzitter van het hof van beroep als minister van Justitie Geens. Hij waarschuwt in de brieven voor ‘een rampzalige situatie die onomkeerbaar wordt’. In de Franstalige zaken is de achterstand zo groot geworden dat de voorraad nog alleen kan worden weggewerkt aan een onmogelijk tempo van negen zittingen per week, een jaar lang, zonder er één nieuw dossier bij te nemen. Maar door het vertrek van 11 magistraten bij het hof dreigt het aantal Franstalige zaken integendeel nog met een derde te verminderen, klaagt de procureur-generaal aan. Dat zal leiden tot misbruiken, stelt hij, omdat geen enkel arrest nog binnen een redelijke termijn kan worden uitgesproken. Met ‘verwoestende gevolgen’.

De Hoge Raad doet niet minder dan 22 aanbevelingen om de situatie recht te trekken, gaande van het aantrekken van belastinginspecteurs naar het parket tot het inschrijven in de wet van het beginsel van ‘recherchemanagement’ (de verplichting om de klok in de gaten te houden, red.). Het rapport zal zeker ook interessant leesvoer zijn voor de bijzondere Kamercommissie Panama Papers.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content