Belgische vervuilers betalen recordbedrag voor hun CO2-uitstoot

Belgische stroomproducenten betaalden vorig jaar 189 miljoen euro aan emissierechten, bijna drie keer meer in een jaar tijd. ©belgaimage

Met een opeenvolging van klimaatmarsen klinkt de roep luid om vervuilers meer te laten bijdragen. Nu betalen vooral energiebedrijven de klimaatfactuur. Die kosten komen bij de industrie en gezinnen terecht.

Belgische stroomproducenten betaalden vorig jaar 189 miljoen euro aan emissierechten, bijna drie keer meer in een jaar tijd. Dat blijkt uit eerste schattingen die De Tijd opvroeg bij de dienst Klimaat van de FOD Leefmilieu.

Doordat Europa een pak emissierechten uit de markt haalde, steeg de koolstofprijs in een jaar van 7,8 naar 23,4 euro per ton CO2. De uitstoot van schadelijke broeikasgassen werd plots drie keer duurder.

Hoe werkt uitstootmarkt?

Volgens het principe ‘de vervuiler betaalt’ moeten Europese energieproducenten en grote industriële installaties voor iedere ton broeikasgas die ze uitstoten een emissierecht voorleggen. In de chemie-, staal- en cementindustrie krijgen grote fabrieken jaarlijks gratis uitstootrechten toegewezen volgens een verdeelsleutel. Als ze meer uitstoten, moeten ze extra rechten aankopen. Ze kunnen bijvoorbeeld emissierechten overnemen van een bedrijf dat er op overschot heeft, of ze kunnen intekenen op de emissieveilingen door de Europese lidstaten.

©Mediafin

Door een limiet te zetten op de totale jaarlijkse uitstoot probeert Europa de industrie aan te moedigen meer klimaatinspanningen te doen. De duurdere CO2-prijs moet de meest vervuilende installaties, zoals de Duitse bruinkoolcentrales, uit de markt drijven, en ondernemingen aanmoedigen over te schakelen op groenere alternatieven met minder uitstoot. ‘Daarom zijn wij voorstander van een hogere CO2-prijs’, zegt Marc Van den Bosch, de topman van Febeg, de federatie van Belgische elektriciteits- en gasbedrijven. ‘Een hogere prijs helpt om in Europa de shift van kolen naar gas te maken, met minder uitstoot.’

Gratis rechten volstaan voor industrie

In België zijn 300 fabrieken onderworpen aan het Europees emissiehandelssysteem (ETS), samen goed voor 40 procent van onze broeikasgasuitstoot. De Belgische industrie kreeg vorig jaar gratis rechten voor 32 miljoen ton CO2-uitstoot. Dat moet onze industrie weerbaar maken tegen pakweg Chinese concurrenten, en moet vermijden dat bedrijven productie weghalen uit Europa.

‘Globaal genomen volstaat de gratis toewijzing’, zegt Pieter Baeten die op de dienst Klimaat het nationaal uitstootregister beheert. ‘Het merendeel van de industriebedrijven hoeft geen extra rechten aan te kopen.’

Voor elektriciteitsproducenten ligt dat anders. Doordat energiebedrijven op een Europese markt spelen, zonder risico op delokalisatie, krijgen zij geen gratis rechten. Zij moeten hun volledige uitstoot afdekken door zelf emissierechten aan te kopen.

Maar energie stuurt factuur door

De energiesector rekent de hogere CO2-prijs direct door aan haar klanten, de gezinnen en bedrijven.
Els Brouwers
Hoofd Energie en Klimaat Essenscia

‘Toch mag je niet de redeneerfout maken dat alleen de energiesector de factuur betaalt’, zegt Els Brouwers, hoofd energie en klimaat bij de chemiefederatie Essenscia. ‘Ze rekent de hogere CO2-prijs direct door aan haar klanten. Het zijn de gezinnen en bedrijven die de factuur betalen. Dat heeft een grote impact op de energie-intensieve chemiebedrijven. Ook voor de warmte die chemiebedrijven afnemen bij stroomproducenten, krijgen ze de kosten van de emissies integraal doorgerekend.’

Als we er even van uitgaan dat de CO2-prijs onmiddellijk wordt doorgerekend in de energiefactuur, betaalde een gemiddeld gezin vorig jaar 26,2 euro aan CO2-kosten, 16,4 euro meer dan in 2017.

Bovendien ziet het er niet naar uit dat de CO2-prijs weer zal zakken. Om de uitstoot terug te dringen gaat Europa sneller snoeien in de beschikbare hoeveelheid emissierechten. Vanaf 2021 zakt het Europese uitstootplafond elk jaar met 2,2 procent. Dat moet de uitstoot van broeikasgassen tegen 2030 met 43 procent doen dalen tegenover het referentiejaar 2005. Door de gecreëerde schaarste kan de prijs van de vervuilingsrechten nog stijgen.

België heeft meer geld voor klimaat

Voor de verschillende overheden in België is dat een goede zaak. Een deel van de opbrengst van de Europese emissieveilingen vloeit naar ons land. De verschillende overheden kregen vorig jaar 382 miljoen euro emissieopbrengsten, 237 miljoen euro meer dan in 2017.

Die pot gaat voor iets meer dan de helft naar Vlaanderen, het Waals Gewest krijgt 30 procent, Brussel 7 procent en de federale overheid krijgt een tiende van het budget toegewezen. Dat betekent dat er meer geld is voor het klimaatbeleid, want minstens de helft ervan moet de overheid spenderen aan klimaatmaatregelen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect