nieuwsanalyse

Deelregeringen zien tekorten exploderen

Vlaams minister van Begroting Matthias Diependaele voorspelt voor 2020 nu een tekort van 6,5 miljard. Precorona was dat 432 miljoen. ©BELGA

Vooral de begroting van de Franse Gemeenschap was precorona al zorgwekkend en is nu ronduit catastrofaal. Op korte termijn verdooft de ECB echter de pijn.

De mededeling kwam er vrijdagavond bijna geruisloos, maar is niet minder frappant: Moody's dreigt in de kredietscore van de Franse Gemeenschap te knippen. Het is vrij uitzonderlijk dat een ratingbureau één specifieke Belgische deelregering op de korrel neemt, aan de vooruitzichten voor Vlaanderen en het Waals Gewest verandert Moody's immers niets

'Marginaal en beheersbaar', omschreef minister van Begroting Frédéric Daerden van de Franse Gemeenschap in november het toen voorziene tekort van de Franse Gemeenschap luchtig. Nochtans keek die deelregering, die vooral voor onderwijs verantwoordelijk is, precorona al tegen een zorgwekkend tekort aan: 708 miljoen op een budget van 11 miljard euro. 

100%
Franstalige schuldenberg
De schuldenberg van de Franse Gemeenschap zal eind dit jaar volgens Moody's 100 procent van de jaarlijkse inkomsten belopen

Een klein jaar en een pandemie later blijkt die inschatting nog veel te optimistisch. Moody's schetst in zijn update zakelijk maar vernietigend de financiën. Daerden kijkt over 2020 aan tegen een tekort dat zal verdubbelen tot 1,7 miljard euro of 17 procent van de inkomsten. 

Het gros van de inkomsten wordt immers doorgestort vanuit de federale regering en die ziet haar inkomsten door de coronacrisis fors terugvallen, waardoor de Franse Gemeenschap dit jaar 850 miljoen minder op de rekening gestort zal krijgen. Tegelijk blijft de regering middels een 'excellentiepact' fors investeren in het Franstalig onderwijs, wat gezien de vaak povere kwaliteit ook nodig is. 

Moody's vreest dat door het gapend tekort de Franse Gemeenschap de schuldenberg dit jaar ziet oplopen tot 100 procent van de inkomsten, van 73 procent eind 2018. Toch is de kredietscore met 'Aa3' nog steeds van hoog niveau, ondanks de bijna 'Griekse' financiën.

De rating wordt gesteund door de hoge waarschijnlijkheid van buitengewone steun van de Belgische regering, gelet op de reputatieschade voor de federale overheid bij een wanbetaling van de Franse Gemeenschap
Moody's

De verklaring staat ook in het persbericht van Moody's. 'De rating wordt gesteund door de hoge waarschijnlijkheid van buitengewone steun van de Belgische regering, gelet op de reputatieschade voor de federale overheid bij een wanbetaling van de Franse Gemeenschap'. 

Vlaanderen

Ook de andere deelregeringen zien de tekorten oplopen als gevolg van de pandemie. Vlaams minister van Begroting Matthias Diependaele verwacht nu voor dit jaar een tekort van 6,5 miljard euro, fors meer dan de prognose van 4,1 miljard twee maanden geleden.

Op lange termijn moeten we kijken hoe we het structurele tekort aanpakken, want deze crisis heeft gevolgen voor meerdere jaren
Matthias Diependaele
Vlaams minister van Begroting

Precorona lag de prognose op een tekort van slechts 432 miljoen. De coronacrisis vreet aan de inkomsten, Diependaele raamt 2,1 miljard minder gestort te krijgen vanuit de federale schatkist, en jaagt tegelijk de uitgaven de hoogte in. De coronasteun, zoals de hinderpremies, kost in 2020 2,5 miljard euro. 

Op korte termijn is voor Diependaele het herstelplan cruciaal om de economie zuurstof te geven. 'Maar op lange termijn moeten we kijken hoe we het structurele tekort aanpakken, want deze crisis heeft gevolgen voor meerdere jaren'. 

Ook de begroting van het Waals Gewest duikt in 2020 stevig in het rood. Wallonië ziet volgens minister van Begroting Jean-Luc Crucke de inkomsten dit jaar 600 miljoen dalen, terwijl de uitgaven 900 miljoen stegen. 

Frankfurt

Daarom besloot Crucke afgelopen week bij beleggers aan te kloppen om 2 miljard te lenen. Dat ging probleemloos, de vraag was met 3,7 miljard bijna dubbel zo groot als het aanbod. De Waalse recordemissie verliep tegen bodemrentes: 0,06 procent op vijf jaar en 1,12 procent op 20 jaar. 

6,5
Frankfurt to the rescue
De Europese Centrale Bank kocht sinds eind maart al voor 6,5 miljard Belgisch schuldpapier op

Verrassend is dat niet: de lange rente op Belgisch schuldpapier schommelt rond nul procent, ook al stevent ons land dit jaar - mede door de sterk oplopende tekorten van de deelregeringen - volgens economen af op een tekort van 46 miljard of meer dan 10 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Een gelijkaardig tekort kan ook afgeleid worden uit de economische begroting van het Planbureau.

De onverstoorbaar ultralage rente komt er dankzij de Europese Centrale Bank, die al jaren in bulk schulden 'tweedehands' opkoopt en zo de rente laag houdt.

Die inkopen zijn met het noodprogramma om de pandemie te bestrijden nog opgedreven. Donderdag kondigde de ECB-voorzitster Christine Lagarde aan dat het opkoopprogramma met 600 miljard opdreven wordt, tot 1.350 miljard euro. Tot nog toe kocht Frankfurt sinds eind maart al voor 10 miljard Belgisch papier op, waarvan 6,5 miljard via het 'pandemieprogramma' PEPP

Pierre Wunsch, gouverneur van de Nationale Bank en bestuurder bij de ECB, riep bij het begin van de coronacrisis op de begrotingsregels even te vergeten. 'Vergeet wat ik zei over saneren, nu is actie nodig', klonk het nog vóór het land halverwege maart in lockdown ging. Een oproep die duidelijk bij alle regeringen die België rijk is gehoor heeft gekregen. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud