Helft minder sancties voor werklozen na regionalisering

In Brussel worden amper werklozen gesanctioneerd. ©BELGA

Sinds de regio’s bevoegd zijn voor de sanctionering van werkonwillige werkzoekenden is het aantal sancties fors gedaald. ‘Dat is onbegrijpelijk nu het moeilijker dan ooit is om vacatures ingevuld te krijgen’, klinkt het bij de werkgevers.

In de eerste zes maanden van 2015 werden zo’n 19.000 sancties gegeven aan werkzoekenden die te weinig meewerkten aan hun begeleiding naar werk of die zelf te weinig inspanningen deden om werk te vinden. In de eerste jaarhelft van 2017 - na de regionalisering van de sanctiebevoegdheid - is dat aantal teruggevallen tot net iets meer dan 10.000, blijkt uit cijfers van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) waar De Tijd de hand op kon leggen.

©Mediafin

Een sanctie kan een tijdelijke schorsing van de werkloosheidsuitkering zijn, maar ook een vermindering of een stopzetting. Tot begin 2016 was de federale RVA bevoegd voor het uitdelen van die sancties. Maar door de zesde staatshervorming is dat een opdracht van de regionale arbeidsbemiddelingsdiensten geworden, die al langer bevoegd zijn voor het begeleiden van werkzoekenden naar een baan. In Vlaanderen is dat de VDAB, in Wallonië de Forem en in Brussel Actiris.

Activering

Zeker nu het aantal vacatures piekt en bedrijven het almaar moeilijker hebben om die arbeidsplaatsen in te vullen, vinden de werkgeversorganisaties het vreemd dat het aantal sancties zo hard is gedaald. ‘Sancties zijn geen doel op zich, maar in deze tijden is het lage aantal opgelegde sancties een knipperlicht voor het gevoerde beleid’, zegt Bart Buysse, directeur-generaal van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO).

‘De jobs zijn er, dus is het noodzakelijk dat de bemiddelingsdiensten meer dan ooit inzetten op een sterke activering. Zeker in een systeem als het onze, waarbij het krijgen van een werkloosheidsuitkering niet beperkt is in de tijd, maken sancties voor wie de kantjes ervan af loopt daar een onderdeel van uit.’

De jobs zijn er, dus de bemiddelingsdiensten moeten meer dan ooit inzetten op een sterke activering. Sancties maken daar deel van uit.
Bart Buysse
Directeur-generaal VBO

De regionale arbeidsbemiddelingsdiensten kunnen werkzoekenden om twee redenen een sanctie opleggen. Een eerste is omdat een werkloze te weinig meewerkt aan zijn begeleiding naar werk, doordat hij niet komt opdagen voor een gesprek, een werkaanbod weigert of een aangeboden opleiding niet volgt. De VDAB deelde daarvoor in de eerste zes maanden van vorig jaar bijna 4.900 sancties uit. In Wallonië waren dat er een kleine 1.200, in Brussel slechts 48.

Zoekgedrag

Daarnaast kunnen werkzoekenden een sanctie krijgen omdat ze te weinig inspanningen doen om een baan te zoeken, bijvoorbeeld omdat ze nauwelijks of niet solliciteren. Daarvoor deelt de VDAB veel minder sancties uit. In de eerste zes maanden van vorig jaar gebeurde dat slechts 447 keer. In Brussel kreeg zelfs geen enkele werkzoekende daarvoor een sanctie. Ter vergelijking: in Wallonië gebeurde dat 3.737 keer.

Vooral de controle op het zoekgedrag van werklozen is nieuw voor de regionale arbeidsbemiddelingsdiensten. Vroeger gebeurde die controle volledig door de RVA, terwijl de regionale diensten wel meebeslisten over het sanctioneren van wie onvoldoende meewerkte aan de begeleiding naar werk.

KORT
KORT

Het aantal sancties voor werkonwillige werkzoekenden is in twee jaar gehalveerd. De sanctiebevoegdheid werd in die periode geregionaliseerd. Volgens de werkgevers is dat, zeker op het moment dat bedrijven vacatures niet krijgen ingevuld, een probleem. De regio’s zien dat anders. Ze stellen dat ze niet langer sanctioneren om te sanctioneren, maar dat ze naar betere oplossingen zoeken.

In die zin is het normaal dat de VDAB de voorbije twee jaar meer werkzoekenden is gaan sanctioneren die onvoldoende meewerken bij de begeleiding naar de werkvloer (zie grafiek). Die bevoegdheid heeft de dienst al in de vingers.

Het aantal sancties voor werkzoekenden die zelf te weinig inspanningen doen, is dan weer fors gedaald. Naar verluidt komt dat doordat de dienst nog te weinig heeft vastgelegd hoe ze met die extra bevoegdheid moet omgaan.

Vlaams minister van Werk Philippe Muyters (N-VA) ziet dat anders. ‘We werken op een andere manier dan de RVA vroeger, dus we vinden dat de cijfers van 2015 en van 2017 niet vergelijkbaar zijn. De VDAB trekt veel tijd uit om werkzoekenden te helpen en dat levert dikwijls meer op dan iemand te sanctioneren. Maar zulke inspanningen zijn niet in de cijfers te zien’, zegt zijn woordvoerder Thomas Pollet.

Brussel

Nog opvallender dan de Vlaamse zijn de Brusselse cijfers, waar in tegenstelling tot twee jaar geleden nauwelijks werklozen worden gesanctioneerd. Volgens Jan Gatz, de woordvoerder van Actiris, komt dat doordat zijn dienst pas begin 2017 - een jaar later dan de VDAB en de Forem - de sanctiebevoegdheid van de RVA heeft overgenomen. ‘We zaten toen in een opstartfase, waardoor de cijfers vertekend zijn.’

Intussen heeft Actiris een sanctiemechanisme op poten gezet dat werkzoekenden meer kansen geeft om aan te tonen dan ze naar werk zoeken dan in de procedure die de RVA destijds volgde. ‘We willen niet sanctioneren om te sanctioneren, maar we proberen samen met de betrokkenen uit te zoeken hoe we hen het best kunnen helpen’, besluit Gatz.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content