‘Administratie notariskosten zal ingewikkelder en duurder worden'

©BELGA

‘Het ereloon van de notaris verdelen over de koper en de verkoper maakt de zaken nodeloos ingewikkeld’, zegt Iain Cook, topman van de vastgoedmakelaar ERA Belgium.

‘De administratie zal ingewikkelder en bijgevolg duurder worden. In dat opzicht vind ik het een farce’, zegt Cook over een van de 36 voorstellen die twee experts in opdracht van minister van Justitie Koen Geens (CD&V) formuleerden om het beroep van notaris te moderniseren.

Het voorstel houdt in dat wie vastgoed verkoopt 25 procent van het ereloon van de notaris moet betalen. Momenteel vallen die kosten volledig ten laste van de koper. Cook vraagt zich af hoe het voorstel in de praktijk kan worden toegepast.

Registratiebelasting

Als u een huis van 250.000 euro koopt, dan betaalt u vandaag iets meer dan 22.000 euro aan kosten. Het grootste deel gaat naar de registratiebelasting, administratieve kosten en btw. Het ereloon van de notaris bedraagt 2.449 euro of 11,3 procent van de totale kosten. Van dat laatste bedrag zou de verkoper volgens het voorstel een kwart - 612 euro dus - betalen.

Volgens notaris Christophe Blindeman, woordvoerder van de federatie van notarissen, beantwoordt het voorstel aan een nieuwe realiteit. ‘De praktijk om de koper het volledige ereloon te laten betalen stamt nog uit een tijd dat bijzonder weinig formaliteiten werden opgelegd aan de verkoper. De koper en de verkoper moesten gewoon een overeenstemming bereiken over het goed en de prijs. Vanaf de tweede helft van de jaren negentig is de wetgever meer en meer verplichtingen gaan opleggen aan de verkoper. Daardoor vraagt de precontractuele fase bij een verkoop veel meer aandacht en zorg.’

Zo kan geen verkoop plaatsvinden zonder bodemattest. Ook een stedenbouwkundig uittreksel uit het plannen- en vergunningenregister van de gemeente is verplicht. ‘De verkoper heeft een aantal verplichtingen waarin een notaris behoorlijk wat tijd moet stoppen’, zegt Blindeman.

©Mediafin

De woordvoerder van de notarissen ziet verkopers niet meteen morren. ‘We mogen de mensen niet onderschatten als het om billijkheid gaat. Verkopers zijn soms verbaasd dat de koper alle kosten moet betalen.’

‘Het is niet de bedoeling dat de erelonen van de notarissen worden opgetrokken’, benadrukt Blindeman. ‘Het gaat er alleen om dat het bedrag tussen koper en verkoper verdeeld wordt.’

Politiek wil lagere kosten

De experts die minister van Justitie Koen Geens (CD&V) aanstelde, pleiten niet alleen voor een verdeling van de notariskosten tussen koper en verkoper, ze stellen ook een aanpassing van de tarieven voor. Die worden nu berekend op basis van een bij wet vastgelegd model van schijven. De bedoeling zou zijn om het aantal schijven te beperken, de tarieven voor lagere schijven te verlagen en die voor de hogere te verhogen. Op die manier moet voor een goedkopere woning een beetje minder ereloon betaald worden, en voor een duurder wat meer.

Kamerlid Annick Lambrecht (sp.a) juicht de voorstellen toe. ‘Het belangrijkste is dat de kosten omlaag gaan’, zegt ze. Ze verwijst naar een wetsvoorstel dat ze onlangs indiende dat de administratieve kosten plafonneert, het aantal schijven beperkt en de tarieven voor kleinere woningen verlaagt. ‘Allemaal voorstellen die de experts hebben overgenomen.’

‘De erelonen vereenvoudigen om tot meer transparantie te komen is een goed idee’, zegt Kamerlid Sarah Smeyers (N-VA). ‘Ook een plafonnering van de administratieve kosten en een herverdeling van de bijdrage is een interessante piste.’

Kamerlid Sonja Becq (CD&V) is voorstander van lagere erelonen voor kleinere woningen. Ze vreest wel dat verkopers hun prijzen optrekken als ze 25 procent van de registratierechten moeten betalen. ‘Dat zal wellicht weinig verschil uitmaken voor de koper.’

Jong VLD pleitte enkele maanden geleden nog voor de afschaffing van de notaris. De aan- en de verkoop van een huis zou digitaal kunnen gebeuren zonder tussenkomst van een notaris.

ERA-topman Cook ziet de verdeling van de notariskosten als een manier om te maskeren dat die eigenlijk veel te hoog zijn. ‘Een notaris heeft zeker een rol te vervullen, maar dat moet een pak goedkoper kunnen.’

Nederland en Zweden

Hij vindt het niet meer van deze tijd dat notarissen een tarief aanrekenen dat los staat van de vrijemarktwerking. ‘In Nederland zijn de notaristarieven vrijgemaakt zodat de concurrentie kan spelen.’

Sommigen zien de notaris als een overbodige tussenpersoon en verwijzen dan bijvoorbeeld naar Zweden. Daar zijn bij een vastgoedtransactie geen notarissen in het spel en wikkelt een makelaar alles administratief af. In de Verenigde Staten gieten gespecialiseerde advocaten de verkoop van een huis in een akte.

‘Er is geen reden waarom dat hier ook niet zou kunnen’, zegt Cook. Hij maakt wel meteen de bedenking dat dat van de gemiddelde vastgoedmakelaar extra kennis vergt. ‘Maar heel wat voorbereidend werk, zoals het opvragen van attesten, kan een vastgoedmakelaar perfect doen. Al moeten die attesten dan wel veel makkelijker opvraagbaar zijn.’

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content