Allen tegen Bouchez, Bouchez tegen allen

©Photo News

Of Vivaldi er komt lijkt nog van één man af te hangen: MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez. Door zijn onwrikbare opstelling gingen de zeven Vivaldi-partijen zondagavond zonder akkoord uit elkaar.

Wil Georges-Louis Bouchez eigenlijk wel Vivaldi? De vraag wordt na het mislukte overleg van zondag bij almaar meer voorzitters gesteld omdat de MR-voorzitter zich onverbiddelijk opstelt aan de onderhandelingstafel. Hij komt op zowat elke vergadering te laat, op afgesloten akkoorden tussen technici komt hij terug en tegen de afspraken in gaf hij toch nog een interview aan Humo, dat zondag tijdens de gesprekken online verscheen en waarvan de kop nogal sprekend is: ‘Sophie Wilmès wordt premier van de volgende regering.’

Al maandenlang verdenken collega-partijvoorzitters Bouchez ervan maar één ding te willen: de huidige regering-Wilmès reanimeren. In die regering beschikken de Franstalige liberalen over de premier en zeven ministerposten. Het plaatst Bouchez in een comfortabele én moeilijke situatie. Zolang de huidige regering blijft zitten, is zijn achterban tevreden. Het maakt dat hij het spel aan de onderhandelingstafel bikkelhard kan spelen. Voor hem hoeft immers niks.

Elke ministerpost die Bouchez moet afgeven in de onderhandelingen, maakt hem meer en meer de verliezer.

Tegelijk beseft zelfs Bouchez dat er, zelfs voor het reanimeren van de regering-Wilmès, op de een of andere manier een meerderheid moet worden gevormd. Dat betekent: ministerposten en mogelijk ook het premierschap inleveren. Met elke ministerpost die hij verliest, zal hij in toenemende mate worden weggezet als de verliezer van de onderhandelingen.

Moment van de waarheid

Nu het moment van de waarheid nadert, levert dat problemen op. Zaterdag zaten de zeven Vivaldi-partijen tot middernacht samen, zondag maakten de socialisten, liberalen, groenen en CD&V zich opnieuw op voor een marathonvergadering. Maandag worden preformateurs Egbert Lachaert (Open VLD) en Conner Rousseau (sp.a) bij koning Filip verwacht.

Als alles volgens plan verloopt, zou de koning maandag een formateur het veld insturen. Die moet dan nog de allerlaatste knelpunten, zoals de vraag op welke manier de vermogens extra zullen worden belast, wegwerken en zich buigen over de ministerpuzzel. Tegen 1 oktober moet er dan een regering zijn. De formateur wordt normaal premier, waardoor er nog flink gebikkeld wordt over wie dat wordt.

Maar alles loopt niet volgens plan. ‘De sfeer is goed en iedereen heeft de wil om er iets van te maken, behalve één persoon’, merkt een betrokkene op. Bij alle partijen wordt erop gewezen dat Bouchez voortdurend op de rem staat, bijvoorbeeld door terug te komen op gemaakte afspraken. Het is daarbij één tegen allen.

Jennende Bouchez

‘Oké als je op één punt nog eens wat wilt bijschaven. Maar hij trekt alles in twijfel', klinkt het. Bijvoorbeeld over migratie en energie is tussen de sherpa’s, de technici van de partijen, al heel wat uitgeklaard. Over het migratiebeleid was zelfs afgesproken dat bepaalde hoofdstukken niet meer door de voorzitters zouden worden behandeld.

Bouchez ziet dat anders. Een akkoord tussen de sherpa’s telt volgens hem niet. ‘Er is pas een akkoord als er tussen de voorzitters een akkoord is’, stelde hij aan de onderhandelingstafel. Maar ook gemaakte afspraken tussen de voorzitters moeten eraan geloven.

Zo jent de MR-voorzitter CD&V door het nut van een staatshervorming in twijfel te trekken, terwijl tussen de voorzitters een kader voor de voorbereiding daarvan is vastgelegd. Ook heeft hij de socialisten op hun paard gekregen door vragen te stellen bij de verhoging van de minimumpensioenen en hun pleidooi voor meer rechtvaardige fiscaliteit, de groenen door mist te spuien over energie.

Premier Wilmès

Over één ding blijft Bouchez wel glashelder: Sophie Wilmès moet premier blijven. Zaterdagavond legden de preformateurs de formateurvraag - en bijgevolg ook premierkwestie - voor het eerst op tafel. Zonder succes: de meeste partijen bleven op hun standpunt parkeren, al suggereerde CD&V-voorzitter Joachim Coens tot veler verbazing even de naam van zijn partijgenote en Vlaams minister Hilde Crevits in plaats van de verwachte naam Koen Geens.

Dat Bouchez vasthoudt aan Wilmès is op zich geen verrassing. Hij zegt daarmee aan de onderhandelingstafel niets anders dan hij de voorbije weken in talloze interview heeft gezegd. Maar dat hij dat woensdag nog eens deed in een gesprek met Humo, waarvan de weerslag zondagnamiddag online werd gezet, stoort zijn collega's. Er was tussen de onderhandelaars immers afgesproken dat ze geen interviews meer zouden geven.

Voor Bouchez’ collega-voorzitters was het de spreekwoordelijke druppel. Toen het interview overal werd opgepikt, werden de onderhandelingen opgeschort. De preformateurs voerden bilaterale gesprekken met de verschillende voorzitters in de hoop de ergernis wat weg te masseren. ‘Al valt er eigenlijk niet zo veel te bespreken: het probleem zit bij Bouchez’, klonk het bij een betrokkene.

Wilmès zelf werd bij het overleg betrokken, maar kon als bemiddelaar niet tot een oplossing komen. De zeven Vivaldi-partijen gingen daarom zondagavond rond half tien zonder akkoord uiteen. Maandag volgt er een nieuwe poging om tot een vergelijk te komen.

Er valt eigenlijk niet zo veel te bespreken: het probleem zit bij Bouchez.

'Opkomen voor liberale principes'

In de entourage van Bouchez vinden ze de hele heisa zwaar overroepen. Er wordt op gewezen dat zolang er geen formeel akkoord is gesloten, op dossiers kan worden teruggekomen. De timing van de publicatie van het interview in Humo is dan misschien wel wat ongelukkig, Bouchez heeft er niets gezegd dat hij nog niet eerder heeft verklaard.

Wat Bouchez doet, zo klinkt het in zijn kamp, is als enige opkomen voor liberale principes. Lachaert kan dat als preformateur niet doen, vicepremier en Open VLD-kopstuk Alexander De Croo zou dat niet willen doen om de andere partijvoorzitters niet voor het hoofd te stoten. 'Hij wil zijn kansen op het premierschap gaaf houden', klinkt het.

De relaties tussen de twee liberale zusterpartijen lijken zo behoorlijk koeltjes. Bij Open VLD is te horen dat Bouchez een belangrijke rol speelt aan tafel omdat hij met zijn harde houding veel inhoudelijke punten binnenhaalt. 'Maar nu overdrijft hij', zegt een partijtopper.

De cruciale vraag is: zal Bouchez met minder tevreden zijn dan het formateurschap én verlengd verblijf in de Wetstraat 16? En zo ja, welke prijs eist hij daarvoor? Noch de overige Franstalige partijen, noch de Vlaamse zitten op een verlengingen voor Sophie Wilmès te wachten. Maar door het zo hard te spelen, probeert Bouchez het onderste uit de kan te halen. Het premierschap en zeven ministerposten geef je immers zo maar niet op. Vivaldi - als de coalitie er al komt - wordt zo geboren in een sfeer van totaal wantrouwen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud