Asielaanvragen laagste in 12 jaar door coronacrisis

In het begin van de lockdown in het voorjaar was het een tijdlang niet mogelijk een asielaanvraag in te dienen in het Klein Kasteeltje. ©Kristof Vadino

De coronapandemie heeft het aantal asielaanvragen en erkenningen van statushouders in ons land in 2020 fors doen dalen. Net als het jaar daarvoor kwamen de meeste verzoeken uit Afghanistan.

In 2020 dienden 16.190 personen een verzoek tot erkenning als vluchteling in bij de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ), de dienst die verblijf in ons land regelt en controleert. Dat blijkt uit het jaarverslag van het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen, de onafhankelijke instelling die oordeelt of mensen bescherming verdienen in ons land. Het gaat om het laagste cijfer sinds 2008. In 2019 dienden nog 27.742 mensen een asielaanvraag in. In crisisjaar 2015 waren het er nog bijna 45.000.

De verklaring voor de forse daling ligt bij de coronapandemie. Terwijl in januari het aantal aanvragen nog vrij hoog was (2.739), gingen ze tussen maart en juli sterk naar beneden. Het was toen een tijdlang niet mogelijk een asielaanvraag in te dienen. In april is het asielloket heropend, maar moesten asielzoekers eerst online een afspraak maken, wat voor sommigen problemen opleverde. Vanaf augustus nam het aantal asielaanvragen weer licht toe.

De pandemie heeft de migratie duidelijk verminderd, op verschillende manieren.
Dirk Van den Bulck
Commissaris-Generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen

Daarnaast legde de pandemie de migratie naar en in de Europese Unie lam, zegt commissaris-generaal Dirk Van den Bulck. 'De pandemie heeft de migratie duidelijk verminderd, op verschillende manieren. We zagen de asielaanvragen uit Latijns-Amerika bijna volledig wegvallen omdat het luchtverkeer zo goed als stilligt en er strenge beperkingen op reizen gelden. Ook de oversteken van Turkije naar Griekenland zijn gedaald door de strenge Turkse covidregels over reizen en mobiliteit. We zien wel een toename van de migratie naar landen als Italië, Malta, Cyprus en Spanje, maar die is van een veel kleinere grootteorde.'

Net als in 2019 kwamen de meeste asielverzoeken uit Afghanistan (3.104). Vaak gaat het om niet-begeleide minderjarigen. De top vijf bestaat verder uit Syriërs (1.725), Irakezen (864), Eritreeërs (832) en Palestijnen (788, vooral uit Gaza).

Beduidend minder beslissingen

De coronapandemie drukt ook haar stempel op het aantal beslissingen dat het commissariaat-generaal nam. In 2020 nam het CGVS 14.272 beslissingen voor 17.384 personen, beduidend minder dan in andere jaren.

'We zijn altijd blijven doorwerken, maar tussen maart en juni zijn de verhoren opgeschort', zegt Van den Bulck. 'We hebben tussen maart en mei nog vrij veel beslissingen genomen omdat we de bestaande dossiers konden afhandelen en onze achterstand konden wegwerken. Daarna werd het moeilijker, omdat we geen dossiers konden afhandelen zonder gehoor. Vanaf juni zijn de gehoren geleidelijk weer opgestart, maar nog altijd niet tot op het niveau van ervoor.'

Minder mensen kregen bescherming

Net als in 2019 daalde vorig jaar het aantal mensen dat bescherming kreeg. Het gaat om 5.836 personen of 34,1 procent van de beslissingen. Vooral Syriërs, Eritreeërs, Afghanen, Turken en Somaliërs kregen een beschermingsstatus.

34,1
procent
Het CGVS oordeelde in 34,1 procent van zijn beslissingen dat de aanvrager bescherming nodig had.

Daardoor bleef in 2020 het beschermingspercentage dalen, het percentage van asielzoekers dat bescherming krijgt. De belangrijkste verklaring daarvoor is dat het commissariaat een bepaald type dossiers voorrang heeft gegeven. Het gaat om asielzoekers die in een andere Europese lidstaat uitgeprocedeerd zijn en het nog eens bij ons proberen, of om mensen die in een ander land erkend zijn en bij ons toch nog eens een aanvraag indienen. Beide groepen maken geen kans op bescherming, waardoor hun dossier snel kan worden afgehandeld.

'We zien veel secundaire migratie vanuit frontlijnlanden als Griekenland en Italië naar landen als Duitsland en België', zegt Van den Bulck. 'Vaak hebben ze hier familie wonen of komen ze voor de betere sociale voorwaarden op het vlak van bijstand, tewerkstelling of huisvesting.'

Exclusief de niet-ontvankelijke dossiers bedraagt het beschermingspercentage 47,3 procent. Voor sommige landen is het verschil manifest. Voor Afghanistan en Syrië bedraagt het beschermingspercentage 32,9 en 62,8 procent. Als de niet-ontvankelijke dossiers niet worden meegeteld, gaat het om 60,7 en 96,2 procent.

Van den Bulck verwacht dat de coronapandemie ook in 2021 nog zal doorwerken. 'Begin 2021 zal het aantal verzoeken waarschijnlijk nog steeds iets lager zijn dan de voorbije jaren. Maar we moeten er rekening mee houden dat de migratie naar en in de EU en het aantal verzoeken opnieuw zal stijgen zodra de coronamaatregelen versoepeld worden.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud