interview

Bart De Smet: ‘We moeten Brussel als financieel centrum profileren'

Bart De Smet

‘We moeten in dit land veel meer ambitie hebben’, zegt Ageas-topman Bart De Smet, de nieuwe voorzitter van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO). Een van zijn ambities: van Brussel een financieel centrum maken.

Bart de Smet is naar eigen zeggen voorzitter van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) geworden omdat hij iets wil terugdoen voor de samenleving. Het klinkt als een belegen ondernemerscliché, maar de 62-jarige topman van de verzekeraar Ageas zegt het te menen. Toen hij als kind dwarsfluit wilde leren spelen, hadden zijn ouders geen geld om er een te kopen. Bij het conservatorium waren er geen meer te leen. Dus is het hobo geworden. ‘Toch heb ik dankzij subsidies van de overheid de kans gekregen een wiskundestudie aan te vatten en me te ontwikkelen tot wie ik vandaag ben. Op een bepaald moment moet je iets terugdoen.’

Zoals we nu bezig zijn, kunnen we niet verder. Dan glijden we jaar na jaar verder af.

De Smet, die donderdag Bernard Gilliot is opgevolgd als VBO-voorzitter, is geen tafelspringer. Eerder een consensuszoeker, maar wel een die van aanpakken weet. Hij kwam in 2009 aan het roer van Ageas nadat de verzekeraar als deel van Fortis mee in de klappen deelde toen de groep was omgevallen. ‘We hadden een beurswaarde van 1,2 miljard euro, maar er hingen ons voor meer dan 20 miljard euro claims boven het hoofd. We hadden twee mogelijkheden: redden wat er te redden viel of met man en macht keihard werken om al het positieve te maximaliseren. We hebben met succes voor het tweede gekozen.’

De Smet, die de komende drie jaar het boegbeeld wordt van ondernemend België, ziet parallellen met de toestand waarin België zich bevindt. ‘In het leven moet je keuzes maken en niet op 101 dingen tegelijk schieten. In de politiek gebeurt dat laatste al te vaak, want elke partij moet haar trofeeën hebben. We staan nu met dit land op een kruispunt. We weten allen waar het om gaat: het sociaal-economische, het klimaat, ons onderwijs en onze mobiliteit. Laat ons samen nadenken over een plan waardoor we er tegen 2030 op al die terreinen beter voor staan in plaats van energie in van alles en nog wat te steken.’

Zelfs als we focussen op de essentie, blijven de tegenstellingen tussen de partijen groot. Waarom zou het met die aanpak lukken?

Bart De Smet: ‘Ik hoop en denk dat de sense of urgency er intussen is. Het alternatief zijn nieuwe verkiezingen. Die zullen een oplossing echt niet dichterbij brengen. We moeten in dit land veel meer ambitie hebben. We zitten in allerhande rankings niet bij de toplanden. We gaan op veel vlakken zelfs jaar na jaar achteruit. Denk aan onze competitiviteit of ons onderwijs. We moeten weer tot de topregio’s behoren. Ik kijk naar 2030, het jaar dat België 200 jaar wordt. Dat geeft ons genoeg tijd om een strategische visie uit te werken en tot resultaten te komen. Laat ons dus stoppen met die polarisering tussen noord en zuid en tussen werknemers en werkgevers en samen naar oplossingen zoeken. De politiek, de bedrijven en de burgers moeten samenwerken, anders lukt het niet. Ofwel doen we niets en blijven we vastzitten. Ofwel proberen we vooruitgang te boeken op die punten waarover we het eens zijn.’

Dat laatste is wat meerdere informateurs hebben proberen te doen. Tot nog toe zonder resultaat.

De Smet: ‘Ze proberen het tenminste. Ik ben een positieve mens, dus ik geloof dat we hier kunnen uit raken. Neem het energiedossier. De kerncentrales zouden tegen 2025 moeten sluiten. We hebben jaren verloren met discusses daarover, waardoor het nu te laat is om ze dicht te doen. Iedereen zou dat nu toch moeten beseffen en bereid zijn naar oplossingen te zoeken.’

Is dat geen ijdele hoop? Uw voorganger Bernard Gilliot was verbaasd over het immobilisme in ons land.

Als we het sociaal overleg loslaten, laten we het over aan de politiek. Dan heb je veel minder controle op de uitkomst.

De Smet: ‘Zijn analyse is de reden waarom ik deze oproep doe. Zoals we nu bezig zijn, kunnen we niet verder. Dan glijden we jaar na jaar verder af. We hebben zo veel troeven in ons land: enorm goed opgeleide mensen en sterke ondernemingen. Maar die ondernemingen worden in hun ontwikkeling beperkt doordat ze onvoldoende personeel vinden. Dat blijft vreemd, want slechts 70 procent van de mensen die kunnen werken, is aan de slag. Die werkzaamheidsgraad moeten we omhoog krijgen. Er zijn geen duizend manieren om dat te doen. Daarom moeten we de loonkosten verder verlagen en werk maken van meer flexibiliteit op de arbeidsmarkt.’

Is de crisis een probleem van kaduke structuren of van slechte politici?

De Smet: ‘Ik behoor zeker niet tot die groep van mensen die neerkijkt op politici. Een bedrijf besturen is een zware taak, maar ik moet niet elke vijf jaar herverkozen worden. Ik kan ook gerust een paar beslissingen nemen zonder dat daar extern veel ruchtbaarheid aan wordt gegeven. Die luxe hebben politici niet. Al denk ik wel dat meer discretie politici zou helpen sneller resultaten te boeken.’

De politieke crisis toont bijgevolg vooral aan dat ons land op zijn limieten botst?

De Smet: ‘Ageas is in verschillende Aziatische landen actief. Daar zie je dat de politieke besluitvorming sneller verloopt omdat er minder politieke versnippering is. In China bouwen ze een ziekenhuis in tien dagen. Die snelle besluitvorming heeft zeker voordelen, maar er zijn ook nadelen aan verbonden. Sommige van die landen zijn geen echte democratieën, hebben een beperkte vrijheid van meningsuiting en hebben geen sterk uitgebouwd sociaal systeem. Toch betekent dat niet dat we niets van hen kunnen leren. Een land moet zich, net zoals een bedrijf, constant in vraag stellen en zich afvragen of bepaalde procedures of methodes nog wel de juiste zijn.’

Is een staatshervorming daarbij een optie?

De Smet: ‘Elke structuur moet op tijd tegen het licht worden gehouden. Maar als we ons nu enkel daarmee bezighouden, komt een oplossing op het vlak van energie of mobiliteit niet dichterbij. En op die domeinen is het echt vijf na twaalf.’

Welke andere prioriteiten wilt u naar voren schuiven?

De Smet: ‘We moeten uitzoeken hoe we Brussel als financieel centrum kunnen profileren. Door de brexit is Londen minder aantrekkelijk geworden en als Europese hoofdstad kunnen we een alternatief zijn. Met onder meer de herverzekeraar Lloyd’s hebben we een paar spelers naar hier kunnen halen. Als we ons concentreren op bepaalde niches, moeten dat er meer kunnen worden.’

Hebben we ons door andere landen de kaas niet van het brood laten eten?

De Smet: ‘Het is nog niet te laat. De echte gevolgen van de brexit moeten zich nog laten voelen. Een mirakeloplossing is er niet, laat ons creatief zijn. Het is wel zeer belangrijk dat bedrijven fiscale zekerheid krijgen. Je kunt niet elk jaar de regels veranderen. Je moet ook opletten met het steeds bijkomend verstrengen van Europese regels. Dat schrikt investeerders af.’

Als VBO-voorzitter zult u ook de vergaderingen van de sociale partners in de Groep van Tien voorzitten. Hoe denkt u dat sociaal overleg te revitaliseren?

De Smet: ‘Als voorzitter wordt het mijn taak de werkgevers en de vakbonden te verbinden en compromissen te sluiten. Ik ben jarenlang in mijn eigen groep met het sociaal overleg in aanraking gekomen. Ik begin er niet als een pure bleu aan. Het sociaal overleg ligt onder vuur, maar het blijft de beste manier om de verhoudingen op het werk te bespreken en te regelen.’

‘Als we het sociaal overleg loslaten, laten we het over aan de politiek. Dan gaat elk langs zijn kant lobbyen. Maar dan heb je veel minder controle op de uitkomst dan als werknemers en werkgevers samen tot akkoorden komen. Het overleg loslaten zou een teken van zwakte zijn van onze kant.’

Waar mogen we u op afrekenen?

De Smet: ‘Ik geloof nogal in deliver on promise. Ik hoop tot oplossingen te komen voor dit land, maar ik ben natuurlijk maar een kleine speler in een veel groter geheel. Ik hoop vooral mensen te kunnen inspireren om niet in het negativisme en het status quo te vervallen maar om tot oplossingen te komen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect