Deal tussen De Block en Brussel over migranten aan Noordstation

Het Noordstation in Brussel. ©Kristof Vadino

De politie gaat opnieuw patrouilleren aan station Brussel-Noord en migranten oppakken. Die krijgen de keuze tussen een asielaanvraag of een gedwongen repatriëring, meldt minister van Asiel en Migratie Maggie De Block.

De federale overheid en Brussel slaan de handen in elkaar om de schrijnende situatie met de migranten in en rond het station Brussel-Noord aan te pakken. Het duizendtal migranten is er vertrokken nadat de politie de hulpverleners in het station had laten weten vandaag met de ontruiming te beginnen. Een privéfirma kreeg de opdracht het station schoon te maken en alle rondslingerende karton, slaapzakken en etensresten te verwijderen. De ngo's ontbinden tegen 25 mei hun hub voor medische en psychologische bijstand aan de migranten, vooral Soedanezen en Eritreeërs die Brussel-Noord als uitvalsbasis gebruiken om door te reizen naar het Verenigd Koninkrijk.

Drietrapsraket

Minister van Asiel en Migratie Maggie De Block (Open VLD) hield de voorbije dagen overleg over een oplossing. Die bestaat uit een drietrapsraket: opvang, de kans op een asielaanvraag om vluchtelingenstatus te krijgen, én repressie. Een burgerplatform van vrijwilligers en mobiele teams van Samusocial, de opvangorganisatie van het Brussels Gewest, zijn naar het station afgezakt om de migranten naar opvang te leiden. Samusocial en het Rode Kruis creëren 140 plekken in drie daklozencentra, waar de migranten tussen 20 en 8 uur kunnen verblijven.

Voor kwetsbare mensen, zoals gezinnen, vrouwen en kinderen, gaat de opvang de hele dag open. De federale opvangdienst voor asielzoekers Fedasil gaat de mensen informeren over de mogelijkheid van een vrijwillige terugkeer of een asielaanvraag. Mensen die voor dat laatste kiezen, krijgen meteen een plaats in een opvangcentrum voor asielzoekers. Die oplossing lijkt sterk op de Franse aanpak.

Hardleerse migranten zullen streng worden aangepakt. De politie - de federale in de passagiershal en het lokale korps van Schaarbeek op de onderste verdieping - trekt haar patrouilles op. Wie opgepakt wordt, gaat per direct naar het registratiecentrum voor transmigranten - mensen die naar het VK willen - in Steenokkerzeel bij Brussel.

Dat centrum kwam er na de aanhoudende problemen met migranten langs de snelwegparkings. Er zijn 200 plaatsen voor transmigranten op een totaal van 640 in de gesloten centra voor illegalen - waar mensen zonder verblijfsrecht worden vastgezet in afwachting van hun gedwongen uitzetting. De vreemdelingendienst DVZ, die verblijf in ons land regelt en controleert, meldt dat momenteel een 50-tal plekken openstaan voor transmigranten.

Langer opsluiten

DVZ kreeg van De Block consignes de migranten er de maximale termijn vast te houden. Dat is nieuw. Nu worden transmigranten weer vrijgelaten als na een paar dagen blijkt dat het maanden of langer duurt voor er zekerheid is of repatriëring erin zit. De bedoeling is nu ze tot de wettelijke maximale termijn van vijf maanden vast te houden, ze in die tijd te identificeren en met de ambassades van hun thuislanden te onderhandelen over een terugname.

5
Terugkeer
De bedoeling is de migranten de wettelijke maximale termijn van 5 maand vast te houden, ze in die tijd te identificeren en met de ambassades van hun thuislanden te onderhandelen over terugname.

Niet elk land is happig mee te werken aan repatriëring. Met de extra nuance dat ook gecontroleerd moet worden of mensen geen risico lopen op foltering of onmenselijke behandeling als België ze terugstuurt. Repatriëring is in dat geval verboden volgens het internationaal recht. Op die muur botste ook De Blocks voorganger Theo Francken (N-VA).

Al enkele jaren bivakkeren honderden tot pieken van duizend migranten in Brussel-Noord en het aanpalende Maximiliaanpark. De toestand is opnieuw acuut sinds de Vlaamse vervoersmaatschappij De Lijn onlangs besloot te vertrekken uit het station. De socialistische vakbond stond daarbij lijnrecht tegenover enkele ngo's en het Burgerplatform. Om de pendelaars te ontzien gaf het Brussels Gewest de migranten een aparte ruimte in het station, maar dat maakte het volgens de chauffeurs alleen maar erger. Ze klaagden over onveiligheid en een gebrek aan hygiëne. De Lijn laat weten tevreden te zijn. De dienstverlening in het station wordt mogelijk dit weekend al hervat.

 

Stoorzender

De Block sloot een deal met Brussels minister-president Rudi Vervoort (PS) en de Schaarbeekse burgemeester Bernard Clerfayt (Défi). Vervoort maakt extra middelen vrij voor de daklozenopvang, Clerfayt geeft zijn politiekorps opdracht scherper toe te kijken op migranten.

Het akkoord is opmerkelijk. De federale regering en Brussel vochten elkaar de voorbije jaren de tent uit over het lot van de migranten. Vooral De Blocks voorganger Francken was met zijn forse communicatie een stoorzender voor de Brusselaars. 'Maggie was een serieus pakske constructiever', aldus een Brusselaar.

De Block was een serieus pakske constructiever dan Francken.
Een Brusselse onderhandelaar

Onder Francken is de migranten een paar keer de duimschroeven aangezet. Er kwamen toen ook extra politiepatrouilles en opsluiting in gesloten centra. Maar die aanpak faalde. Schaarbeek en Brussel lieten hun verscherpt politietoezicht varen, omdat de federale regering weigerde in te gaan op hun eisen opvang voor de migranten te voorzien.

Ook de opsluiting van de migranten liep in het honderd. Francken kwam onder vuur toen hij illegalen uit de gesloten centra vrijliet om plaats te maken voor de migranten. Het leidde tot een storm van kritiek toen bleek dat onder de vrijgelaten illegalen mensen met een strafblad zaten.

Valkuilen

Het blijft een van de valkuilen voor een succesvolle aanpak: de plekken in de gesloten centra zullen snel vollopen. Door de toegenomen politiepatrouilles zullen de migranten Brussel-Noord en het Maximiliaanpark ongetwijfeld mijden, maar de kans bestaat dat het probleem elders opduikt. Bovendien zijn mensen uit Eritrea - het Noord-Korea van Afrika - bijzonder moeilijk te repatriëren als ze een asielaanvraag weigeren. Eritreeërs die wel asiel aanvragen, worden bijna allemaal erkend als vluchteling.

Nieuw is wel dat de Soedanese dictator Bashir verjaagd is en het nieuwe regime meer democratische legitimiteit heeft. Daardoor kan België kijken of Soedan meer mensen wil terugnemen. Francken kreeg striemende kritiek omdat hij samenwerkte met het regime van Bashir voor repatriëring van Soedanezen. Die getuigden over foltering na hun terugkeer, al is daar nooit zekerheid over gevonden. 

We geven de migranten een kans, maar ze moeten die ook grijpen.
Maggie De Block
Minister van Asiel en Migratie

'We geven de migranten een kans, maar ze moeten die ook grijpen', zegt Maggie De Block. 'We geven het station terug aan de reizigers. Een treinstation is geen opvangcentrum. De omstandigheden waren onmenselijk, voor de migranten, de reizigers en de mensen die er moeten werken.'

Open VLD lanceerde prompt een online campagne rond De Block. De partij verspreidde beelden van Brussel-Noord en het Klein Kasteeltje in Brussel-centrum. 'Voor' Maggie illustreert de partij met migranten in Brussel-Noord en rijen wachtende asielzoekers aan het Klein Kasteel in Brussel-Noord.

'Na' Maggie toont een leeg Brussel-Noord en een 'spic en span' Klein Kasteel, het nieuwe asielloket van de vreemdelingendienst. Dat laatste is een verwijzing naar de commotie die haar voorganger Theo Francken veroorzaakte door vorig jaar een limiet te zetten op het maximale aantal asielaanvragen per dag. Dat leidde tot flinke wachtrijen en asielzoekers die niet meteen plek in de opvang kregen. Meteen nadat Maggie overnam - door het vertrek van N-VA uit de regering over het VN-Migratiepact - schrapte ze Franckens maatregel. Wat volgens Open VLD de wachtrijen oploste. De foto van het Klein Kasteeltje 'na' Maggie blijkt echter een screenshot te zijn van Google Maps uit 2014. Toen zat Maggie ook al op Asiel en Migratie, maar toen was het Klein Kasteeltje nog een opvangcentrum en zat het asielloket in de WTC-gebouwen aan Brussel-Noord.

Open VLD wil in de verf zetten dat 'Maggie werkt, terwijl Theo toetert'. De Block en Francken vechten op 26 mei een direct duel uit op de Kamerlijst in de kieskring Vlaams-Brabant.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect