1

Fransen openen charmeoffensief om F-16-opvolger te mogen leveren

Een Franse Rafale. ©AFP

Als België voor het Franse gevechtsvliegtuig Rafale kiest, dan kan ‘de hele industrie in het land’ rekenen op economische compensaties voor 4 miljard euro. Dat zegt de Franse minister van Defensie Florence Parly in een opiniebijdrage in De Tijd.

Het gelobby rond de geplande aankoop van 34 gevechtsvliegtuigen voor zo’n 3,5 miljard euro, ter vervanging van de Belgische F-16-gevechtsvliegtuigen, draait op volle toeren.

In een opiniebijdrage in De Tijd en Le Soir, stelt minister Florence Parly dat er volgens haar geen juridische obstakels zijn om in te gaan op het Franse voorstel over de Rafale-straaljager van Dassault. Daarmee anticipeert ze op de juridische adviezen die premier Charles Michel (MR) heeft gevraagd om de Rafale alsnog in de race te brengen voor de F-16-opvolging.

4 miljard
Economische compensaties
Frankrijk belooft dat zo'n 150 Belgische bedrijven voor 4 miljard euro kunnen mee profiteren van een keuze voor de Rafale.

Michels demarche deed de wenkbrauwen fronsen in regeringskringen omdat minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA) op basis van juridisch advies had laten verstaan dat de Fransen hun offerte niet conform de regels hadden ingediend, waardoor de deur dicht leek voor Parijs. 

Offerte te laat

Terwijl de Amerikanen voor de F-35 van Lockheed Martin en de Britten voor de Eurofighter een offerte instuurden conform de Belgische Request for Government Proposal (RFGP), kwam Parijs op 7 september, luttele uren voor de deadline, met een brief waarin Parly een verregaand partnerschap aanbood.

Ze gaf geen enkel antwoord op de 164 concrete vragen uit de RFGP. Evenmin gaf ze informatie over de prijs van de Rafales. ‘Blijven onderhandelen met Frankrijk zou de Belgische staat blootstellen aan kritiek en rechtsvervolging’, besloot Vandeput.

De slaagkans van de Franse plannen is klein, valt in militaire kringen te horen.

Maar Parly wuift de juridische obstakels weg. Ze benadrukt in haar opiniebijdrage dat ons land geen klassieke aanbestedingsprocedure had gelanceerd, maar aan de landen van de kandidaat-leveranciers gevraagd had voorstellen te doen. De regering-Michel koos voor die procedure omdat ze zo nog ‘economische compensaties’ kan vragen. 

Parly werpt ook zelf de vraag op: waarom heeft Parijs geen strikt antwoord op het verzoek van België gegeven? ‘Ik zal met een andere vraag antwoorden: waarom België een veilige en voordelige oplossing ontzeggen? Waarom het land een samenwerkingsverband ontzeggen dat het toekomstige draagvlak vormt voor een Europa van de Defensie, waar onze twee landen sterk vragende partij voor zijn?’

De Franse minister doet alsof Frankrijk een uniek partnerschap rond de Rafale aanbiedt, wat de verantwoording lijkt waarom Parijs zich niet heeft gehouden aan de Belgische regels. Maar een partnerschap is een van de criteria die zijn opgenomen in die regels. Het telt zelfs mee voor 16 procent in de evaluatie van de offerte. Ook de Amerikanen en de Britten bieden dus een partnerschap aan. 

Economische compensaties

Parly goochelt voorts met miljarden aan economische compensaties, waarvan de ‘hele industrie in het noorden en het zuiden van het land’ zou genieten. ‘Al meer dan 50 jaar zijn de bedrijven van het Rafale-team sterk vertegenwoordigd in België, met fabrieken, onderzoekscentra en een netwerk van 800 partnerbedrijven.

Het samenwerkingsverband dat Frankrijk voorstelt, omvat meer dan 150 Belgische ondernemingen die al werden benaderd en een honderdtal industriële of technologische projecten voor een bedrag van 4 miljard euro.’

Wat biedt de concurrentie?

Naast het Franse voorstel zijn twee officiële offertes voor een F-16-opvolger ingediend. Net als de Fransen hebben de VS voor de F-35 van Lockheed Martin een mooi pakket economische compensaties aangeboden. ‘De betrokken bedrijven en research- en technologiecentra zijn: de vliegtuigonderdelenbouwer Asco, Esterline Belgium (ex-Barco) dat in Kortrijk schermen voor straaljagercockpits bouwt, Sabena Aerospace, Sabca, Sonaca, Belgium Engine Center en Safran Aero Boosters’, luidt het in militaire kringen.

De Britten maakten al duidelijk dat twee nieuwe productiecentra voor vliegtuigonderdelen - een in Vlaanderen en in Wallonië - worden gebouwd, als ons land kiest voor de Eurofighter, een Brits-Italiaans-Duits samenwerkingsverband. Gisteren werden op een lobbymeeting met journalisten in München, de thuisbasis van de Eurofighter, nog voor miljarden bijkomende compensaties in het vooruitzicht gesteld.

De economische compensaties, waarin ook de Britten en de Amerikanen voorzien (zie kader), zijn eigenlijk niet meer toegelaten door Europa. Alleen als het gaat om de nationale veiligheid mag het nog. 

In het lastenboek over de F-16-vervanger staat dan ook dat België bij de evaluatie van de offertes voor 10 procent rekening zal houden met ‘het essentiële veiligheidsbelang’. De prijs van een gevechtsvliegtuig zal voor 30 procent meespelen. 

Blijft de vraag of de Fransen alsnog in de running geraken met hun Rafale. Een optie is dat ze hun toestel uitgebreid voorstellen als op 14 februari het ‘best and final offer’ moet worden ingediend. Maar de slaagkans daarvan is klein, is in militaire kringen te horen.

Met de Britten en de Amerikanen lopen al gesprekken om de voorstellen voor de Eurofighter en de F-35 correct te kunnen evalueren. En na het indienen van het ‘best and final offer’ mag niet meer met elkaar worden gepraat, waardoor het zo goed als onmogelijk wordt om een Frans voorstel alsnog te beoordelen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content