Geblunder met opgesloten terroristen

Minister van Justitie Koen Geens ontkent zaken te hebben verzwegen. ©BELGA

Het kabinet-Justitie heeft verontrustende informatie over opgesloten terroristen en radicalisering in onze gevangenissen achtergehouden voor het parlement. Wantoestanden zijn verbloemd.

De aanpak van opgesloten terroristen en honderden geradicaliseerde gedetineerden in onze gevangenissen is veel slechter dan gedacht. Ze slagen er vanuit de gevangenis in versleuteld te communiceren met hun familie, het criminele milieu en zelfs met andere jihadisten in de gevangenis en in Syrië en Irak. Er zijn ook al verboden wapens ontdekt in de Deradex-afdelingen waar de zwaarste terroristen zitten. Onze veiligheidsdiensten hebben te weinig zicht op de vzw’s die geradicaliseerde gedetineerden benaderen.  En het is niet altijd duidelijk wanneer zulke gevangenen een enkelband krijgen.

Die wantoestanden staan te lezen in nota’s van de veiligheidsdiensten die het kabinet van minister van Justitie Koen Geens (CD&V) niet vrijgaf. Ze waren geschrapt uit de definitieve antwoorden die Jean-Jacques De Gucht (Open VLD) als senator daarover kreeg van Geens. De info is nu toch gelekt omdat het kabinet-Geens per ongeluk aan tientallen vragen ook de ruwe info van de veiligheidsdiensten toevoegde.

Word-document

De flater kwam donderdagnamiddag aan het licht. De Gucht had de redactie van De Tijd een parlementair antwoord doorgespeeld dat hij recent kreeg van Geens. Dat ging over de netwerken die steun bieden aan terroristen die vastzitten in onze gevangenissen. Zoals gewoonlijk had de senator het antwoord gekregen in een pdf-document, dat de minister had ondertekend, én een kopie in een Word-document.

Jean-Jacques De Gucht ©BELGA

In dat laatste merkte De Tijd op dat de ‘track changes’ nog zichtbaar waren. Zo bleek het kabinet-Justitie de volgende zin te hebben geschrapt: ‘Er werd reeds contact vastgesteld tussen in België opgesloten terroristen en in Syrië verblijvende Belgische foreign terrorist fighters.’

De Gucht: ‘Het is hallucinant om vast te stellen dat de mensen die we voor terrorisme opsluiten vanuit de gevangenis contacten hebben met strijders in terreurgebieden als Syrië en  Irak. Ik kan daar heel moeilijk bij. Het is ook speciaal om vast te stellen dat zulke zaken zijn weggelaten uit de antwoorden die ik van de minister kreeg, terwijl het een fundamenteel recht is van een parlementslid om vragen te stellen. Het is beangstigend dat onze gevangenissen anno 2018 niet beter zijn beveiligd. Men ziet het belang nog niet in om voor dit probleem samen te werken op alle niveaus, en al zeker niet  Europees.’

Geens ontkent zaken te hebben verzwegen. ‘Het enige geldige antwoord op een schriftelijke vraag is het definitieve antwoord dat de minister ondertekent. Dat is ook de enige versie die de minister nakijkt. Het gaat jaarlijks over zo’n 1.750 parlementaire vragen. Het spreekt voor zich dat de beleidscel na de input van de diensten om tal van redenen soms nog aanpassingen doet.’

Pijnlijke fout

De Gucht probeert al enkele jaren te weten te komen hoe goed of hoe slecht terreurgevangenen in de gaten worden gehouden en wat de gevangenissen doen of niet doen tegen de honderden gedetineerden die mogelijk radicaliseren. Daarop ontdekte De Guchts medewerker dat Geens’ kabinetsmedewerkers in alle Word-documenten die ze De Gucht hadden bezorgd, de achterliggende informatie hadden behouden die ze van de Staatsveiligheid en andere veiligheidsdiensten hadden gekregen. In 39 schriftelijke antwoorden over de kwestie die de minister sinds 2015 aan De Gucht bezorgde, is de pijnlijke fout gemaakt. Via een klik op de ‘eigenschappen’ van het document dook de ruwe info op.

Op die manier zijn mogelijk vertrouwelijke data doorgespeeld aan parlementsleden. Navraag bij de Staatsveiligheid leert dat de inlichtingendienst nooit geklassificeerde informatie doorgeeft aan het kabinet-Justitie als basis voor parlementaire antwoorden. Maar in de gelekte info die De Gucht in handen kreeg, vonden we andere vertrouwelijk info.

Sanabil

De gevangenis van Vorst. ©BELGA

Zo staat in de gelekte tekst over Sanabil - een organisatie die opgesloten terroristen steunt - dat de antwoorden op de parlementaire vraag ‘het resultaat zijn van overleg tussen de Staatsveiligheid, de politie, het gevangeniswezen en het antiterreurorgaan OCAD in het kader van de ‘werkgroep gevangenissen’ binnen het plan Radicalisme’.

Daarna wordt prijsgegeven hoe de Belgische diensten ‘tot begin 2016 punctueel berichten over Sanabil uitgewisseld hebben met de Franse collega-inlichtingendiensten’. En hoe de Franse inlichtingendienst DGSI in februari 2016 de diensten liet weten dat het dossier-Sanabil was overgenomen door de Franse Direction du Renseignement de la Préfecture de Police de Paris.

Maar meer nog dan het uitlekken van vertrouwelijk gegevens leggen de ruwe, volledige antwoorden van de veiligheidsdiensten bloot wat het kabinet-Geens niet meedeelde aan senator De Gucht. En dan valt op dat lang niet alleen vertrouwelijke of irrelevante info geschrapt is door het kabinet. Meer dan eens worden de wantoestanden in onze gevangenissen over de aanpak van radicalisering en terrorismegevangenen verbloemd of verzwegen (zie inzet).

Smartphones

Het gaat vaak om zeer verontrustende toestanden. Zo vroeg De Gucht of opgesloten terroristen er toch in slagen te bellen met versleutelde communicatiesystemen. Het officiële antwoord dat De Gucht kreeg, was kort en algemeen: de Staatsveiligheid en het gevangeniswezen ‘zijn zich bewust van het circuleren van smartphones in de gevangenissen. Als ze gedetecteerd worden, worden ze ter beschikking gehouden van de politie- en inlichtingendiensten.’

Open VLD-senator Jean-Jacques De Gucht ontdekte hoe per ongeluk ruwe info van de veiligheidsdiensten is gelekt in tientallen parlementaire antwoorden die hij kreeg over de strijd tegen de terreur.

Maar de info van de veiligheidsdiensten die het kabinet ongewilde lekte, schetst een verontrustender plaatje. Er staat dat terrorismegedetineerden smartphones te pakken krijgen in de gevangenis. Ze kunnen daarmee versleutelde berichten versturen via apps, zoals Whatsapp en Viber. Ze gebruiken die niet alleen om familie te contacteren, maar ook om ‘contact te onderhouden in extremistische/terroristische en criminele milieus, zowel in België, ook in de gevangenis, als in het buitenland (soms zelfs in jihadistische regio’s)’.

Wapens

Andere info die uit de parlementaire antwoorden is gehouden, gaat over verboden wapens. Die zijn zelfs al gevonden in de ‘Deradex-afdelingen’ waar alleen de zwaarste terroristen belanden. Het kabinet schrapte ook de info waarin het gevangeniswezen toegeeft dat het alleen een schatting kan geven over het aantal terrorismegevangenen met een enkelband, omdat dat minder duidelijk is sinds dat een Vlaamse bevoegdheid is. Ook de volgende info van de veiligheidsdiensten is weggelaten: ‘We weten niet welke vzw’s of ngo’s gerichte steun bieden aan wegens terrorisme veroordeelde gedetineerden.’

Toen De Gucht vroeg of alle gevangenissen al een draaiboek hebben om radicalisering op te merken en om te weten aan welke diensten ze dat moesten doorgeven, meldde de administratie aan Geens: ‘We beschikken niet over een draaiboek. Dat kan later eventueel ontwikkeld worden.’ Maar ook die zinnen liet het kabinet weg in het officiële antwoord.

Geens haalt terecht aan dat hij alleen de definitieve versie van elk parlementair antwoord ondertekent. Zijn kabinet stelt de antwoorden voor hem samen en het parlement verspreidt de antwoorden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content