interview

Jan Denys: ‘Regering plantte vlag hoog, maar maakt ambities niet waar'

©Photo News

‘Omdat er meer dan 200.000 jobs zijn bijgekomen, kloppen we onszelf op de borst’, zegt de arbeidsmarktexpert Jan Denys. ‘Maar de evolutie is helemaal niet goed.’

In 2010 schreef Denys, die verbonden is aan de hr-dienstverlener Randstad, een boek over de pijnpunten van de Belgische arbeidsmarkt. Vandaag, net voor het begin van de verkiezingscampagne, voerde hij dezelfde oefening opnieuw uit. ‘Zelfs voor iemand die dagdagelijks met de arbeidsmarkt bezig is, was dat een redelijk deprimerende activiteit’, zegt hij. ‘Ik was verrast door de geringe vooruitgang die we hebben geboekt.’

Zo gaat de regering-Michel er prat op dat er onder meer door haar beleid meer dan 230.000 banen zijn bijgekomen. De werkzaamheidsgraad steeg voor het eerst boven 70 procent, wat betekent dat meer dan zeven op de tien Belgen tussen de 20 en de 64 jaar aan de slag zijn. Vlaanderen flirt zelfs met de grens van 75 procent. ‘Zeker dat laatste is hoopgevend, maar ondanks alle hoeraberichten en tralala zitten we met een probleem op de arbeidsmarkt’, zegt Denys.

Denys wijst naar 14 pijnpunten op de Belgische arbeidsmarkt. Arbeid is zelfs na de taxshift en de indexsprong nog altijd zeer duur. Ondanks de verbeteringen ligt de werkzaamheidsgraad nog altijd veel lager dan in Nederland en Duitsland die met de grens van 80 procent flirten. Onze loopbanen zijn bij de kortste van Europa. Werklozen stromen minder dan elders door naar werk en bijna nergens in Europa zijn er minder laaggeschoolden en mensen van allochtone origine aan de slag.

‘Een land zal altijd wel slecht scoren op een van die punten en dat is niet erg’, zegt Denys. ‘Ons land scoort evenwel slecht op een hele reeks pijnpunten en dat is problematisch. Op veel van die punten scoren we weliswaar beter dan tien jaar geleden, maar de andere Europese landen zijn er even snel of zelfs sneller op vooruitgegaan. Daardoor blijven we relatief gezien ter plaatste trappelen.’

Ondanks alle hoera-berichten en tralala zitten we met een probleem op de arbeidsmarkt.
jan denys
arbeidsmarktexpert

Volgens Denys moeten de volgende Vlaamse en federale regering zwaar inzitten op arbeidsmarkthervormingen. Toen de regering-Michel aantrad, vond ik dat de ambitieuste regering ooit. De vlag werd zeer hoog geplant, maar je kunt niet zeggen dat ze haar ambities heeft waargemaakt. Er zijn inspanningen geleverd om mensen langer te laten werken, onder meer met de afbouw van het brugpensioen. Maar de lengte van onze loopbanen is minder snel toegenomen dan elders in Europa.’

De richting die de regering is uitgegaan was volgens Denys wel de goede. ‘Maar de duivel zit hem in de uitvoering. Daarin is men in de afgelopen legislatuur schromelijk tekortgeschoten. De komende legislatuur moet je doorzetten. Bijvoorbeeld door de sociale partners voor harde deadlines te plaatsen inzake de uitvoering van hervormingen.’

Veel pijnpunten hangen ermee samen dat ons land er niet in slaagt laag- en middengeschoolden aan het werk te zetten. Deels is dat omdat er door onze hoge loonkosten en de weinig flexibele arbeidsmarkt weinig banen zijn voor die mensen. ‘Doe daar wat aan’, zegt Denys. ‘Maak die arbeid goedkoper voor de bedrijven en dat laaggeschoolden netto meer overhouden. Zet in op meer flexibiliteit en durf naar Nederlands voorbeeld na te denken over het vlotter combineren van deeltijds werken en uitkeringen.’

Daarenboven blijft het volgens Denys onontbeerlijk dat de werkloosheidsuitkeringen in de tijd worden beperkt. ‘Het is het laatste fort dat de vakbonden met hand en tand blijven verdedigen, maar je moet van dat systeem af om een aantal dingen in beweging te krijgen. Nu weten werklozen die geen zin hebben om te werken dat ze, als ze een beetje meewerken met de VDAB, hun uitkering kunnen blijven behouden. Als je die uitkering beperkt in de tijd, zullen mensen veel gemakkelijker meegaan in die activering.’

Hoewel Denys veel verwacht van de volgende regering, heeft hij weinig vertrouwen in een goede afloop. ‘Dit land zit vast: kijk naar het sociaal overleg. De sociale partners hebben nog altijd veel macht en kunnen veel tegenhouden. Ze zijn sterk in het beheren van het systeem, maar ze zullen het niet hervormen. De kans is daarom groot dat ik binnen tien jaar dezelfde analyse opnieuw moet maken. Maar ik hoop dat ik 100 procent ongelijk heb.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect