interview

Michel: ‘Al die kritiek strookt niet met de realiteit'

‘Deze regering is de eerste in decennia die erin is geslaagd diepgaande sociaal-economische hervormingen door te voeren’, zegt premier Charles Michel. ©Fred Debrock/ID

Premier Charles Michel bijt van zich af na de kritiek op zijn zomerse compromis over de arbeidsdeal en de begroting. ‘Veel commentatoren missen de expertise om het belang van dit akkoord te kunnen inschatten.’

Het zomerse akkoord dat de federale meerderheidspartijen afgelopen week afsloten over de arbeidsdeal moest de kroon op het werk van Michel I worden. Maar de premier moest knarsetandend toezien hoe de Vlaamse media het akkoord neerzetten als een mager beestje of zelfs als half werk. De kritiek doet de Franstalige liberaal naar eigen zeggen niets. ‘Als ik de voorbije vier jaar onder de indruk had moeten zijn, had ik wel een andere job gekozen.’

En toch. Tijdens ons gesprek laat Michel zich meermaals laatdunkend uit over ‘commentatoren die expertise missen’ of ‘pseudospecialisten’. Voor een premier die de geschiedenisboeken wil ingaan als de leider van de meest hervormingsgezinde regering in mensenheugenis is de kritiek vervelend.

‘Ik ben er nochtans van overtuigd dat wat nu op tafel ligt een belangrijke hervorming is die ons land voorbereidt op de toekomst. En die hervormingen gaan extra jobs opleveren. ‘Jobs, jobs, jobs’, is mijn mantra. Zelfs mijn obsessie’, bijt hij van zich af.

Wat deed het u om uw akkoord te zien worden beschreven als een mager beestje of zelfs als half werk?

Charles Michel: ‘Het staat journalisten vrij commentaar te geven. Maar hun kritiek strookt niet met de realiteit. Veel commentatoren missen de expertise om het belang van dit akkoord te kunnen inschatten.'

Ik vind de negatieve aanpak van de microkosmos van de media vreemd.

'Ik zie dat experten, professoren en de werkgeversorganisaties wel positief zijn over dit pakket. En de vakbonden schreeuwen moord en brand, wat erop wijst dat onze maatregelen allesbehalve vrijblijvend zijn. Kijk, enkele maanden geleden gingen velen ervan uit dat deze regering in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen en de federale verkiezingen niets meer voor elkaar zou krijgen…’

…de dash was eruit, zoals N-VA-voorzitter Bart De Wever zei.

Michel: ‘Ik heb toen gezegd dat ik dat aanvoelen niet deelde. En dat hebben we ook bewezen. Deze regering is de eerste in decennia die erin is geslaagd diepgaande sociaal-economische hervormingen door te voeren. We tonen aan dat we zelfs met de verkiezingen in aantocht beslissingen durven te nemen. In enkele weken hebben we een pakket van 28 maatregelen opgebouwd. De focus ligt op een betere opleiding voor wie wil werken, zodat we meer mensen aan de slag krijgen.’

Deelstaten en sociale partners

Meer dan de helft van de 28 maatregelen zijn engagementen en voornemens, die de deelstaten of de sociale partners moeten uitvoeren. Zo blijft de impact toch beperkt?

Michel: ‘We hebben maximaal onze bevoegdheden gebruikt, maar er zijn grenzen aan wat we kunnen doen. We doen evenwel geen loze beloftes. Onze engagementen zijn doorgesproken met de deelstaten, die er werk van zullen maken. En u kunt ons toch niet kwalijk nemen dat we naar de sociale partners luisteren? Als we meer stages in de bedrijven willen, moeten zij daarvoor zorgen. Dat kunnen we niet opleggen.’

Volstaat meer geld voor opleidingen om volgend jaar al 12.500 mensen extra aan de slag te krijgen, zoals u beoogt?

Michel: ‘Ik verwacht veel van onze hervorming van de degressiviteit van de werkloosheidsuitkeringen. Ons werkloosheidssysteem is te weinig activerend. In het verleden was dat minder een probleem, want er waren te weinig jobs. Maar nu zo veel vacatures openstaan, weegt het weinig activerende karakter van het systeem op onze groei.'

'Daardoor ontstaat evenwel het momentum om een hervorming door te voeren. Wie werkloos wordt, zal in eerste instantie meer krijgen. Maar nadien daalt de uitkering sneller naar het minimum, wat een stimulans moet zijn om werk te zoeken.’

Staat de arbeidsdeal niet symbool voor het regeringsbeleid? Een stap vooruit, maar het is te weinig?

Michel: ‘Daar ben ik het echt niet mee eens. De vorige regeringen waren al blij dat ze de helft van het regeerakkoord kregen uitgevoerd. Wij hebben ons akkoord, waarover alle experts bij aanvang positief waren, zo goed als volledig uitgevoerd en zijn zelfs verder gegaan.'

'Aan het begin van de legislatuur was onze prioriteit het wegwerken van de loonkostenhandicap die onze bedrijven sinds 1996 met hun concurrenten in de buurlanden hebben opgebouwd. We dachten dat we daar vier jaar voor nodig zouden hebben, maar slaagden er in twee jaar in. De mensen winnen aan koopkracht.'

'Door de taxshift krijgen ze er 150 euro per maand bij, terwijl de door de oppositie zo gehekelde verhoging van de btw op stroom de mensen maar 100 euro per jaar meer kost. We hebben de vennootschapsbelasting verlaagd, iets wat bij aanvang niet was voorzien. En er zijn al 190.000 jobs gecreëerd, vooral in de privésector.’

‘Niemand had dat in 2014 voor mogelijk gehouden. Maar we hebben het wel gedaan. De OESO, de denktank van de rijke landen, noemt ons een tophervormer. In het buitenland kregen we applaus voor onze hervormingen, in het binnenland is de analyse door de microkosmos van de media veel minder positief. Ik vind die negatieve aanpak vreemd. Maar goed, het maakt ons niet arrogant of pretentieus.’

De N-VA en Open VLD wilden eigenlijk een veel ambitieuzere arbeidsdeal en vanuit CD&V-hoek werd gespind dat de deal door haar toedoen niet verregaand is. Zou u niet beter uw coalitiepartners terechtwijzen in plaats van de media?

Michel: ‘We zitten niet in een meerderheidssysteem, waarin één partij haar wil kan opleggen. Sommige commentatoren willen dat maar niet begrijpen, maar het betekent dat je naar compromissen moet zoeken. Niemand krijgt helemaal wat hij wil en het werk is nooit helemaal af, maar we voeren wel ernstige en krachtige hervormingen door.’

Begroting op koers

Met de begroting lijkt uw regering het niet zo ernstig te nemen. De 2,6 miljard euro die nodig is om de begroting van 2019 op koers te houden lijkt uit de hemel te vallen.

Michel: ‘Bij elke begrotingsronde hoorde ik specialisten met een doorgaans erg beperkte kennis van de begroting zeggen dat we aan hocus pocus doen. Dat we de inkomsten overschatten en de uitgaven onderschatten. Maar achteraf kan ik enkel vaststellen dat we onze begroting op koers hebben gehouden.'

Econoom Bart Van Craey nest zegt n’importe quoi. Ik ben bereid het debat aan te gaan met elke specialist of pseudospecialist.

'Kijk naar de begroting van 2018, waarvoor we bij de controle van de afgelopen weken nauwelijks iets hebben moeten corrigeren. Ik ga ervan uit dat later zal blijken dat we het bij het rechte eind hebben en dat we onze begroting op koers naar een evenwicht in 2020 houden.'

'Ik ben trouwens benieuwd welke alternatieven de zogenaamde experten hebben. Welke maatregelen zouden zij nemen om sneller een evenwicht te bereiken zonder dat de economie daar schade van zou ondervinden?’

Zo gerustgesteld zijn we niet. Experts van het Monitoringcomité, de instantie die de begroting opvolgt, verweten uw regering uit te gaan van erg optimistische hypotheses.

Michel: ‘Er was veel frustratie in de regering omdat het Monitoringcomité geen rekening hield met bepaalde cijfers. Zo had het de pensioenuitgaven meer dan 130 miljoen euro te hoog ingeschat omdat het zich baseerde op de uitgaven van mei, terwijl de pensioenuitgaven daar traditioneel hoger lagen. En zo kan ik nog tal van voorbeelden geven. Daarom hebben we overleg gepleegd met het Monitoringcomité.’

Monitoringcomité

Volgens leden van het Monitoringcomité is er druk gezet, waardoor hun voorzitter het rapport aanpaste.

Michel: ‘Nooit. Jamais. Er was een dialoog, maar we hebben hen niet onder druk gezet.’

Wat voor u een dialoog is, is voor hen misschien druk?

Michel: ‘Als iemand druk zou hebben ondervonden, mogen ze altijd bij mij langskomen. Mijn deur staat open, maar ik heb niemand gezien. En de voorzitter van het Monitoringcomité heeft in de Kamer bevestigd dat er geen druk is uitgeoefend.’

Econoom Bart Van Craeynest beweerde dat de regering-Di Rupo meer deed voor de sanering van de overheidsfinanciën dan de uwe.

Michel: ‘Ik ken hem niet persoonlijk en ik heb geen probleem met hem, maar hij zegt n’importe quoi. Ik ben bereid om het debat aan te gaan met elke specialist of pseudospecialist die lessen wil geven. De cijfers van de Europese Commissie geven hen ongelijk.'

'Wij hebben het tekort verkleind met 1,8 procentpunt van het bruto binnenlands product (bbp). De vorige regering heeft ongeveer 1 procentpunt weggewerkt. De regering-Dehaene heeft in de jaren 90 misschien meer gedaan. Maar er is een gigantisch verschil tussen deze regering en de twee andere regeringen. Zij hebben gesaneerd door de belastingen te verhogen, wij hebben gesaneerd terwijl de belastingdruk en het overheidsbeslag zijn gedaald.’

Arbeidsmarkt hervormen

Het punt is dat uw regering, op het moment dat de rente historisch laag staat en de economie goed draait, meer kon doen om de begroting te saneren.

Michel: ‘Ik vind dat de focus in het budgettaire debat verkeerd wordt gelegd. Waarom doen Nederland en Duitsland het op begrotingsvlak beter? Omdat zij 20 jaar geleden zijn begonnen met hun arbeidsmarkt te hervormen. Vandaag zijn in die landen veel meer mensen aan de slag, waardoor ze er financieel beter voorstaan.'

De vakbonden hebben er vanaf dag een voor gekozen om de regering als vijand te beschouwen.

'De beste sanering is de creatie van jobs. En daarom zijn arbeidsmarkthervormingen nodig. Zolang de socialisten in de regering zaten, was dat onmogelijk. Wij hervormen wel en op termijn zullen we daar de vruchten van plukken.’

In uw zomerdeal is ook de beursgang van de staatsbank Belfius opgenomen, net als een vergoeding voor de Arco-coöperanten, die hun geld verloren doordat Arco samen met Dexia - de voorganger van Belfius - tijdens de crisis ten onder ging. Wanneer gaat de staat hen terugbetalen?

Michel: ‘We hebben beslist de voorbereidingen voor de beursgang van Belfius in gang te zetten. In het najaar zullen we op basis van de dan beschikbare informatie beslissen of we die operatie ook effectief doorvoeren. Eind oktober zullen we de coöperanten een aanbod doen voor hun schadeloosstelling.’

Er bestaan nog altijd juridische twijfels over de oplossing, want waarom worden Arco-coöperanten vergoed en Dexia-aandeelhouders niet? Gaat u Europa, dat dat als staatssteun dreigt te zien, vragen of u de vergoeding mag uitbetalen?

Michel: ‘Voorgaande regeringen hebben beloftes gedaan aan de Arco-coöperanten en wij komen die engagementen na. We hebben intens overlegd met Europa en ik geloof dat onze oplossing verdedigbaar is. Wij willen fysieke personen - mensen - vergoeden. Dat is iets anders dan het vergoeden van rechtspersonen.’

Toets van de rechter

U gaat de vergoeding uitbetalen zonder zeker te zijn dat Europa akkoord gaat? Het risico bestaat dan toch dat Europa achteraf het geld terugvordert of ons land een boete oplegt?

Michel: ‘Dat is een vreemde vraag. We zijn een rechtsstaat, dus niemand is ooit zeker of een beslissing de toets van de rechter of van Europa overleeft. Dat geldt in vele dossiers.’

Als u de Arco-vergoeding eerst aanmeldt, bent u daar wel zeker van.

Michel: ‘We staan in permanente dialoog met de Europese Commissie en we gaan ervan uit dat die aanmelding niet nodig is.’

Premierbonus

U gokte erop dat de leiding over deze regering nemen u een premierbonus kan opleveren. In Vlaanderen bent u populair geworden, maar waarom is er in Wallonië nauwelijks een effect op de populariteit van u én uw partij?

Michel: ‘Dat heeft veel te maken met de regeringssamenstelling. De MR is de enige Franstalige meerderheidspartij, waardoor er veel ruimte is voor de oppositie. En voor de vakbonden, die er vanaf dag een voor hebben gekozen om de regering als vijand te beschouwen.'

We gaan ervan uit dat het niet nodig is om de vergoeding voor de Arco-coöperanten aan te melden bij Europa.

'Maar laten we nog even afwachten om conclusies te trekken, de campagne moet nog beginnen. We gaan de kiezers overtuigen op basis van onze resultaten, die almaar meer zichtbaar worden. Ik kom vaak onder de mensen en ik doe veel bedrijfsbezoeken. Er is een groot verschil tussen wat de mensen mij vertellen en de kritiek die ik in de kranten lees. De mensen hebben goed gezien dat de voorbije drie decennia niet voldoende is hervormd en nu wel. En ik ben daar heel trots op.’

En dus is Michel II de logische keuze?

Michel: ‘Dat heb ik niet gezegd. Ik ben van plan om tot de laatste dag hard te werken. We zijn nog enige tijd zoet met het uitvoeren van het akkoord van afgelopen week. Er zullen nog stevige discussies volgen, maar we zullen er geraken. Ik wil de legislatuur afronden met een stevige balans om naar de verkiezingen te kunnen trekken met mijn visie op de toekomst.’

U wilt uzelf opvolgen?

Michel: ‘Het is te vroeg om daarover te praten. Ik ben premier tot de laatste dag van de legislatuur.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud