Race naar goedkoopste contract voor fietskoeriers

©ID/ James Arthur

De beslissing van de maaltijdleverancier Deliveroo om enkel nog met freelancekoeriers te werken botst op de grenzen van ons arbeidsmodel. ‘Zelfstandigen? Nonsens, dit is gewoon een besparing.’

De fietskoeriers die voor Deliveroo restaurantmaaltijden aan huis bezorgen, zijn niet langer werknemers. Deliveroo gaat in ons land enkel nog met zelfstandigen werken, maakte de maaltijdleverancier woensdag bekend. De ruim 1.000 actieve koeriers worden daardoor niet meer per uur maar per levering betaald. Geen opdrachten betekent dus ook geen loon en fietsherstellingen moeten de koeriers voortaan uit eigen zak betalen.

Nochtans staat Deliveroo niet bekend als een cowboy van de deeleconomie. Sinds mei vorig jaar werkte het Britse bedrijf in ons land samen met de freelancecoöperatie SMart. Die zorgde ervoor dat de koeriers minstens drie uur per shift betaald werden, dat ze een vergoeding kregen voor het gebruik van hun telefoon en dat ze verzekerd waren. De koeriers werkten officieel niet voor Deliveroo, maar waren in dienst van SMart dat de koeriers dagcontracten gaf als student of werknemer.

Grenzen aftasten

Deliveroo zet die samenwerking stop en schakelt over op een flexibeler arbeidsmodel met freelancers. De koeriers worden niet langer per uur betaald, maar krijgen 7,25 euro bruto per levering. Ze behouden wel een aansprakelijkheidsverzekering en Deliveroo ‘bekijkt nog of het ook een arbeidsongevallenverzekering zal aanbieden’.

Onze sociale zekerheid is niet meer aangepast aan de nieuwe realiteit waarin de grens tussen werknemer en zelfstandige vervaagt.
Rogier De Langhe
Economiefilosoof

De beslissing is tekenend voor de manier waarop digitale platformen de grenzen opzoeken van de bestaande arbeidsstatuten. Ook concurrent UberEats betaalt koeriers niet meer per uur maar per levering. ‘Door de digitalisering vervaagt het onderscheid tussen werknemers en zelfstandigen’, zegt Rogier De Langhe daarover. Als economiefilosoof aan de UGent is hij gespecialiseerd in de deeleconomie. ‘Vroeger was het ondenkbaar om voor iedere kleine opdracht een andere werknemer aan te nemen, maar door de digitalisering zijn er apps waarmee dat wel kan. In die context is het moeilijk om de grenzen tussen de bestaande statuten te blijven handhaven. Onze sociale zekerheid is niet meer aangepast aan die nieuwe realiteit.’

Dat Deliveroo net nu overstapt op freelancekoeriers is volgens SMart geen toeval. De federale regering versoepelde vorig weekend het gunstregime voor de deeleconomie. Dat systeem geldt sinds maart dit jaar en laat toe dat mensen bij een erkend deelplatform tot 5.100 euro per jaar verdienen. Daarop betalen ze dan slechts 10 procent belastingen, ze hoeven geen zelfstandige te worden en er zijn geen btw- of socialezekerheidsverplichtingen.

Erkende platformen

Dat gunstregime voor de deeleconomie wordt op initiatief van vicepremier Alexander De Croo (Open VLD) nog versoepeld. Mensen mogen vanaf januari op erkende platformen tot 6.000 euro per jaar bijverdienen en hoeven daarop geen belasting meer te betalen. ‘Deliveroo ruikt daardoor zijn kans’, zegt Frisia Donders, woordvoerster van SMart. ‘Ze willen koeriers geen uurloon meer betalen nu ze via de nieuwe wet op de deeleconomie toegang krijgen tot een enorm potentieel aan goedkope arbeidskrachten.’

In tegenstelling tot concurrent UberEats is Deliveroo nog niet erkend als deelplatform. Dat is nodig om het fiscaal gunstregime te genieten. Deliveroo zelf ontkent dat het in het wettelijk kader van de deeleconomie wil stappen.

De Brusselse minister van Economie Didier Gosuin (DeFi) haalde gisteren zwaar uit naar Deliveroo. ‘Dit is een duidelijke stap achteruit en de nieuwe arbeidsregeling is verontrustend.’ Federaal minister van Werk Kris Peeters (CD&V) zei in de Kamer dat hij de sociale inspectie opdracht heeft gegeven de beslissing van Deliveroo te onderzoeken.

Ook de vakbonden reageren ontstemd. ‘Deliveroo kan wel zeggen dat de koeriers zelfstandigen zijn, maar dat is nonsens’, zegt Frank Moreels, de voorzitter van de ABVV-transportbond BTB. ‘Ze werken voor één opdrachtgever en ze hebben geen autonomie. Deliveroo is dus gewoon een werkgever. Het zoekt een antwoord op de zware concurrentie van UberEats en kiest daarbij voor de goedkoopste optie op de kap van de koeriers. Dit is gewoon een besparing.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content