Steven Van Gucht: 'We houden vast aan onze rapportering'

Uit de eerste analyses blijkt een significante stijging van het aantal extra overlijdens ten opzichte van wat normaal voor deze periode van het jaar te verwachten valt. ©Photo News

De Belgische anticoronatsaar Steven Van Gucht houdt vast aan de manier waarop ons land de coronasterfgevallen rapporteert. Er is politieke druk om dat aan te passen.

België telt opnieuw 417 doden door de longziekte Covid-19. In totaal zijn er nu 4.857 mensen overleden door een besmetting met het coronavirus. Dat is bekendgemaakt op de de dagelijkse update over de epidemie door de overheidsdienst Volksgezondheid. Van de nieuwe sterfgevallen zijn er 127 overleden in het ziekenhuis en opnieuw liefst 289 in de rusthuizen. Daar ligt het nieuwe epicentrum van het virus.

Dubbele politieke discussie

De vele nieuwe overlijdens komen er op een moment van hevige politieke discussie over het rusthuisbeleid. Op topoverleg tussen federale en regionale topministers en wetenschappelijke experts is beslist beperkt bezoekrecht in te voeren voor rusthuizen, om de eenzaamheid van de bejaarden te bestrijden. Maar die maatregel krijgt van alle kanten kritiek.

Minder covid-patiënten in het ziekenhuis

Er is weer wat minder druk van het coronavirus op de ziekenhuiscapaciteit. Er zijn weliswaar 310 mensen opgenomen in het ziekenhuis, 60 meer dan gisteren. Maar op intensieve verzorging liggen 1.182 mensen, 22 minder dan 24 uur eerder. In totaal liggen 5.309 mensen in het ziekenhuis, 206 minder dan een dag eerder, onder meer omdat veel meer mensen genezen uit het ziekenhuis ontslagen zijn (455).

Er zijn ook 1.236 nieuwe besmettingen vastgesteld, op basis van 6.171 tests in zowel labo's als rusthuizen. 840 mensen testten positief via het klassieke netwerk van ziekenhuizen en labo's, 396 in de rusthuizen.

Tegelijk speelt een politieke discussie over de rapportering van de sterftecijfers. België telt voor 11 miljoen inwoners veel doden, gemiddeld meer dan de meeste andere landen. De belangrijke verklaring daarvoor is dat België in de statistieken niet alleen mensen opneemt die voor hun overlijden positief hebben getest op het coronavirus. Het telt ook mensen in de rusthuizen mee van wie vermoed wordt dat ze het virus hadden, zonder bevestigende test. Dat doen veel andere landen niet.

Politiek, vooral vanuit de regio's, is er druk om het telsysteem te herzien. De redenering is dat de helft van de geteste bejaarden met ziektesymptomen in de rusthuizen, uiteindelijk geen Covid-19 bleek te hebben. Dat blijkt uit ruim 13.500 tests die intussen in de rusthuizen zijn afgenomen, met de nuance dat er nog altijd een foutenmarge zit op de tests. De conclusie is dat om die reden het aantal Covid-19-overlijdens in de rusthuizen overschat wordt. Bovendien zou het hoge aantal overlijdens ons land, een farma- en biotechcluster, een slecht imago geven in het buitenland.

Premier Sophie Wilmès (MR) liet op de VRT-radio vanmorgen verstaan dat de zaak bekeken wordt. 'Ik heb aan Sciensano (de afdeling van Volksgezondheid die de coronacrisis monitort, red.) gevraagd dat te verwerken. Transparantie is erg belangrijk. Maar transparantie betekent ook dat er zekerheid moet zijn dat het om covidgevallen zijn, zeker als er geen tests gebeuren. Met tests kunnen we verfijnen en de echte impact op het aantal sterfgevallen meten.'

Surveillancesysteem

De viroloog Steven Van Gucht verzet zich tegen de druk om de rapportering aan te passen. 'In een goed surveillancesysteem hou je rekening met zowel bevestigde als vermoedelijke gevallen. Dat is de goede standaardpraktijk. Elk systeem kan een overschatting of een onderschatting geven. Dat is inherent aan een telsysteem.'

We gaan niet afwijken van het principe dat we zowel bevestigde als vermoedelijke gevallen tellen. Want dat is de standaardpraktijk.
Steven Van Gucht
Viroloog Volksgezondheid

'Als de testcapaciteit onvoldoende is, is het net zeer belangrijk ook de vermoedelijke gevallen te tellen. Anders zou je het aantal covidoverlijdens en -gevallen zwaar onderschatten. Naarmate je testcapaciteit verhoogt, en dat is momenteel het geval, zullen we wel in staat zijn meer en meer van die overlijdens te bevestigen in het labo. Dat gebeurt ook. Vandaag zijn 30 procent van de overlijdens in woonzorgcentra bevestigde gevallen. Dat was gisteren nog maar 3 procent. Het percentage zal wellicht in toekomst nog toenemen. Maar we gaan niet afwijken van het principe dat we zowel bevestigd als vermoedelijke gevallen tellen. Want dat is de standaardpraktijk.'

Oversterfte

Niet toevallig publiceert Sciensano voor het eerst in zijn dagelijks bulletin een ruim overzicht van de oversterfte. Dat is een wetenschappelijke term om te kijken hoeveel mensen sterven in vergelijking met wat normaal mag verwacht worden, bekeken tegenover de gemiddelden van de voorbije vijf jaar. In België sterven dagelijks gemiddeld 300 mensen, dus los van piekmomenten zoals een griepepidemie, een hittegolf of nu de coronapandemie.

De eerste analyses laten toch een significante stijging van het aantal sterfgevallen zien. In de week tussen 30 maart en 5 april wordt melding gemaakt van 1.700 extra sterfgevallen, 77 procent meer dan in normale tijden.

1.700
Oversterfte
In de week tussen 30 maart en 5 april werden liefst 1.700 extra sterfgevallen geteld. Dat is 77 procent meer dan in normale tijden.

De weken 13 (23-29/3) en 14 (30/3-5/4) braken een record qua aantal sterfgevallen. De dodentol, respectievelijk 3.172 en 3.918, ligt een pak hoger dan tijdens de griepepidemieën van 2018 en 2019.

Regionaal opgesplitst valt vooral Brussel erg op. Brussel telt in week 14 150 procent extra sterfgevallen, dus anderhalf keer meer dan in normale tijden waargenomen. In Vlaanderen is dat 63,5 procent, in Wallonië 77,4 procent. 

Specifiek voor de rusthuizen tonen de cijfers ook een significante stijging. In de week van 5 tot 11 april waren er 1.058 overlijdens van mogelijke covidzieken. Het gaat om voorlopige cijfers. Dat is ongeveer het dubbele van het gemiddelde aantal doden voor die week (581) in de jaren 2012 tot 2016. Opvallend: het aantal sterfgevallen op alle plaatsen (1.969) is lager dan het gemiddelde voor 2012-2016 (2.197).

1.058
Overlijdens in rusthuizen
In de week van 5 tot 11 april waren er 1.058 overlijdens van mogelijke covidzieken in de rusthuizen. Dat is ongeveer het dubbele van het gemiddelde aantal doden voor die week (581) in de jaren 2012 tot 2016.

Nog opmerkelijk: in de jongste Europese sterftemonitor bleek dat de stijging in sterftegraad in België onder die van Spanje, Italië, Nederland en Frankrijk lag. Dat is bijgesteld. België zit nu op het niveau van de rest. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud