1
analyse

Waarom ook regering-Michel begroting niet op orde krijgt

Premier Charles Michel (MR). ©BELGA

Europa geeft de regering-Michel voor het tweede jaar op rij een onvoldoende voor zijn begroting. Een blamage voor een regering die beloofde budgettair orde op zaken te stellen.

De regering-Michel krijgt vandaag het definitieve oordeel over de begroting 2018. Dat rapport zal niet met open armen ontvangen worden, want ze krijgt slechte punten. Ons land geeft te veel uit, doet onvoldoende inspanningen om de begroting gezond te maken en de schuld blijft te hoog. Daardoor krijgt België samen met vijf andere landen (Italië, Frankrijk, Spanje, Portugal en Oostenrijk) een onvoldoende voor zijn begrotingswerk.

Dat is een blamage. Het is al het tweede jaar op rij dat België een buis krijgt. Nochtans zou het met deze centrumrechtse regering anders zijn. Hoe komt het dat ze er maar niet in slaagt om de overheidsfinanciën op orde te krijgen?

1. Tijdsgeest

In 2014 won N-VA-voorzitter Bart De Wever nog de verkiezingen door het begrotingsbeleid van de toenmalige premier Elio Di Rupo (PS) op de korrel te nemen. ‘Show me the money’, riep De Wever in een debat met toenmalig PS-voorzitter Paul Magnette. Volgens de N-VA’er had de regering veel te weinig gedaan om de begroting op orde te krijgen.

De huidige regering doet het helaas niet veel beter. Het begrotingstekort is gehalveerd tot 1,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) of bijna 7 miljard euro. Maar dat is voor een groot stuk te danken aan de hogere economische groei, waardoor de belastinginkomsten stijgen, en aan de lage rente, waardoor België minder intrestlasten moet betalen op zijn schuld.

De N-VA blijft goed scoren dankzij de focus op veiligheid en een streng migratiebeleid. Ze ligt er minder wakker van dat de begroting maar niet in evenwicht geraakt.

Een fundamentele verandering is niet merkbaar. Er is minder aandacht voor de begroting, waardoor de regering zich er niet langer het hoofd over breekt. De N-VA - de partij die in een vorig leven voor begrotingsorthodoxie stond - blijft goed scoren dankzij haar focus op veiligheid en een streng migratiebeleid. Ze ligt er minder wakker van dat de begroting niet in evenwicht geraakt. N-VA-staatssecretaris Theo Francken (Asiel en Migratie) gaf dat ook toe in een interview met De Tijd: ‘Vraag aan honderd mensen in de Diestsestraat in Leuven wat ze vinden van het begrotingstekort en velen zullen het in Keulen horen donderen. Dat is wel even anders als je mensen naar hun mening vraagt over het boerkiniverbod.’

2. Belastingverlagingen

De regering-Michel koos ervoor in deze regeerperiode de personenbelasting te verlagen, de lasten voor bedrijven te drukken en het belastingtarief voor vennootschappen te reduceren. Ze is ervan overtuigd dat al die fiscale cadeautjes de begroting geen cent kosten, omdat ze gecompenseerd worden door hogere belastinginkomsten.

Maar daar worden vraagtekens bij geplaatst. De Europese Commissie en het Rekenhof maakten al duidelijk dat ze vrezen voor de budgettaire impact ervan. Zonder die belastingverlagingen zou het begrotingswerk er een pak beter uitzien.

3. Verkiezingskoorts

De regering-Michel zou de begroting in deze regeerperiode perfect in evenwicht kunnen brengen. In de eerste helft van de regeerperiode was ze goed op weg. Het begrotingstekort zakte van 3,1 procent van het bruto binnenlands product naar 1,5 procent. Maar toen werd de strijd opgegeven. De doelstelling van een begroting in evenwicht werd geschrapt omdat er verkiezingen aankomen. Het ziet er naar uit dat volgend jaar en het jaar nadien geen fundamentele ingrepen meer zullen gebeuren. Over minder dan een jaar zijn er gemeenteraadsverkiezingen en enkele maanden later nationale verkiezingen. Nu pijnlijke besparingen doorvoeren of nieuwe belastingen invoeren zou politieke zelfmoord zijn, is de redenering. Te meer omdat Charles Michel (MR) er graag nog een tweede termijn als premier bij wil doen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content