interview

Bart De Wever: ‘Ik een populist? Dat is grote bullshit'

©Karoly Effenberger

‘Dat populistisch rechts in Vlaanderen is teruggedrongen, is de verdienste van mijn partij’, zegt N-VA-voorzitter Bart De Wever. Hij pleit voor migratie, maar ook voor het sluiten van grenzen. ‘Wanneer gaat het nu eens doordringen dat de wereld niet van marsepein is?’

Is de opmars van de populisten gestuit met de overwinning van Emmanuel Macron in de Franse presidentsverkiezingen? Bart De Wever (46), zoals steeds strak in het pak, draait met zijn ogen als we hem de vraag voorleggen op ’t Schoon Verdiep van het Antwerpse stadhuis. De burgemeester van de grootste stad van Vlaanderen is niet onder de indruk van de nieuwe Franse president. ‘Hij doet me denken aan een mix van de voormalige Britse premier Tony Blair en de Canadese Justin Trudeau. Dat zijn van die wishy-washy’s waar je niet te veel van moet verwachten’, zegt hij in zijn no-nonsensestijl.

De Wever wijst erop dat de extreemrechtse Marine Le Pen toch nog 34 procent haalde. ‘Ik heb tijden meegemaakt dat we over een Zwarte Zondag spraken als het Vlaams Belang boven 10 procent uitkwam. Er is geen reden tot euforie.’ Wel is hij tevreden dat verschillende Europese partijen in de richting van de N-VA zijn geëvolueerd. ‘Kijk naar de Nederlandse premier Mark Rutte, die in maart de verkiezingen heeft gewonnen. Zijn semantiek, zijn taalgebruik, dat is gewoon de N-VA.’

En ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel is volgens De Wever in zijn richting opgeschoven, anderhalf jaar nadat hij in een donderspeech aan de UGent loeihard naar haar heeft uitgehaald. ‘Ze heeft haar vel kunnen redden door een grote U-bocht te maken. ‘Wir schaffen das’ is ‘wir stoppen das’ geworden.’

Di Rupo is een politieke mort vivant die voor zijn partij veeleer het probleem is dan de oplossing.
Bart De Wever
N-VA-voorzitter

‘Ik weet dat Merkels beslissing de geschiedenis zal ingaan als een Obamamoment, een soort ‘yes we can’. Maar daar klopt niets van’, poneert De Wever. ‘Weet u dat de politie en de helikopters klaarstonden om de Duitse grenzen te sluiten, maar dat geen enkele minister het aandurfde zijn handtekening onder zo’n bevel te zetten? Ze waren bang voor de vergelijking met de Tweede Wereldoorlog. Grenzen sluiten, colonnes vluchtelingen, een oude madam die doodvalt... Dat was het doemscenario. ‘Wir schaffen das’ is het verhaal van politieke onverantwoordelijkheid. Had ik het voor het zeggen gehad, ik had de grenzen gesloten. Dan was niemand nog naar Europa vertrokken.’

Hoe menselijk is het om de grenzen te sluiten?

Bart De Wever: ‘Wanneer gaat het nu eens doordringen dat de wereld niet van marsepein is? Politici hebben de luxe niet om altijd de ethiek van hun overtuiging te volgen. Wie daar niet mee om kan, gaat beter bloemekes planten. Beslissingen die misschien goed aanvoelen, zoals ‘wir schaffen das’, kunnen dramatische gevolgen hebben. Al die nieuwkomers trekken naar de steden in Noordwest-Europa, waar de absorptie al heel hard op de proef wordt gesteld. Mensen zien dat zij veelal niet werken, dat ze de taal niet spreken, dat ze zich terugtrekken in hun gemeenschap en dat ze door hun aantal op den duur onze verlichte waarden in twijfel trekken. Plots moeten we weer debatten voeren over de gelijkheid van man en vrouw, en over de plaats van religie in de samenleving. Veel mensen hebben er genoeg van. En dan hebben de Le Pens, de Wildersen en de Vlaams Belangs van deze wereld tegen de bevolking maar te zeggen: ‘Kom maar bij ons.’’

Dan maar Le Pen en Wilders achternalopen in de hoop de kiezer terug te winnen?

De Wever: ‘Ik loop de populisten niet achterna. Dat is de grootste bullshit die je kan vertellen. Vraag aan de rechts-populisten eens wie ze het meest haten van allemaal en wie hun stemmen heeft afgepakt. Niet links, maar de N-VA heeft dat gedaan. Dat is toch een verdienste, zeker? En ik gebruik die stemmen om draagvlak te creëren om te doen wat we moeten doen. De gutmenschen menen het misschien goed, maar ze maken het draagvlak voor migratie kapot. Ze hebben de intolerantie op een ongeziene manier gevoed en het duurt jaren om dat er weer uit te krijgen.’

Twijfelt u nooit over de harde lijn van de N-VA over migranten?

Ik trek als voorzitter naar de verkiezingen van 2019.
Bart De Wever
N-VA-voorzitter

De Wever: ‘Ach, kom. Onze toekomst ligt niet in het uitsluiten maar in het insluiten van mensen. Onze partij draagt dat ook uit. Kijk maar hoe Zuhal Demir, de dochter van een Turks-Koerdische mijnwerker, voor ons federaal staatssecretaris is geworden. Het is de N-VA die met Nadia Sminate de eerste burgemeester met Marokkaanse roots levert. We hebben ook migratie nodig, want Europa is door zijn almaar verouderende bevolking eigenlijk een sterfhuis. Maar om nieuwkomers te kunnen insluiten, om hen te integreren en hen te laten geloven in de Europese droom, moeten we grenzen stellen.

‘Net zoals de Verenigde Staten moeten we bepalen van welke soort er hoeveel binnen mogen en in welke kamer we ze leggen. Dat proberen we met de regeringMichel ook te doen en ik vind dat ze op het vlak van veiligheid en migratie een excellent parcours heeft gereden. Het is niet eens zo lang geleden dat staatssecretaris Melchior Wathelet (cdH) illegale criminelen legaliseerde. Onder deze regering worden er gemiddeld vier per dag teruggestuurd.’

Bent u ook zo positief over het sociaal-economische verhaal van deze regering? Het moest een herstelregering worden, maar ze lijkt eerder een regering van gemiste kansen.

De Wever: ‘De pensioenhervorming is een van de belangrijkste hervormingen van de sociale zekerheid die in tientallen jaren zijn doorgevoerd. Daardoor hebben we de meerkosten van de vergrijzing gehalveerd. Daarnaast ben ik zeer tevreden over de taxshift, waarbij we de lasten op arbeid met 8 miljard euro hebben verlaagd.’

Door ouder en wijzer te worden besef ik dat je zoals Augustus beter wat trager gaat en concessies doet.
Bart De Wever
N-VA-voorzitter

‘Maar sinds oktober leeft de perceptie dat het allemaal te weinig is. Daarom is het belangrijk dat de regering nu doorzet. Het afgesproken budgettaire traject moet worden gevolgd en ze moet nog een aantal belangrijke sociaal-economische hervormingen doorvoeren, zoals die van de vennootschapsbelasting. Als de regering daarin slaagt, kan ze in 2019 een mooi palmares voorleggen. Zo niet zal de perceptie meer en meer gebeiteld worden dat ze halverwege is blijven steken omdat den dash eruit was.’

Aan de hervorming van de vennootschapsbelasting heeft CD&V een meerwaardebelasting op aandelen gekoppeld. Bent u bereid die prijs te betalen?

De Wever: ‘Ik ben tegen. Zodra de kraan van een meerwaardebelasting - hoe microscopisch die ook is - in de muur is geslagen, wordt het voor een volgende regering gemakkelijk om aan die kraan te draaien. Wat vandaag een symbool is, wordt morgen een belasting die veel mensen zullen betalen en waarvan het tarief snel kan stijgen. Tegelijk vinden we het de meest anti-Vlaamse belasting die we zouden kunnen invoeren, want het zijn vooral Vlamingen die aandelen bezitten. Voor de Franstalige partijen is een meerwaardebelasting pas de problème. Het bestaat in Frankrijk, wat voor hen al heel belangrijk is, en de Vlamingen betalen.’

De kans dat een akkoord wordt gesloten is dus onbestaande?

De Wever: ‘Toch niet. Toen de sfeer tussen de N-VA en CD&V onder nul was gezakt, hebben CD&V-voorzitter Wouter Beke en ik besloten de ‘Kumbaya’ te zingen. We hebben alles bijgelegd en zijn overeengekomen dat we een akkoord willen sluiten. U kunt daar lacherig over doen, maar dat is politiek een belangrijk signaal. Maar het is ook niet meer dan dat. Ik hoor in de Wetstraat geruchten dat wij in onze ‘Kumbaya’ al hele refreinen hebben gezongen en stiekem al de blauwdruk van een akkoord hebben afgesloten. Ik zou willen dat het waar was, maar het is niet zo.’

Uiteindelijk werd wel afgesproken het begrotingsevenwicht uit te stellen tot 2019. Geen sterk begin, toch?

De Wever: ‘Wees nu ook niet te streng. Van dat jaartje extra lig ik eerlijk gezegd niet wakker. Belangrijker is hoe we dat geld vinden. We moeten ons geen illusies maken: er zullen taboes moeten sneuvelen. Want hoe je het ook draait of keert, de sociale zekerheid komt in het vizier. Het is veruit de grootste federale uitgavenpost. In ons land krijgen evenveel mensen een sociale uitkering als in Nederland, dat de helft meer inwoners telt. De meeste uitkeringen liggen misschien niet zo hoog, maar heel veel mensen krijgen er wel één. Als die Belgische ziekte niet wordt gecorrigeerd, raken we niet uit de miserie.’

Pleit u er nu voor mensen hun uitkering af te nemen?

De Wever: ‘We moeten zo veel mogelijk mensen aan de slag krijgen. En sommige stelsels moeten we eens grondig bekijken, want ze zijn heel gul. Ik zie het angstzweet bij mijn woordvoerder uit al zijn poriën breken, maar ik ga toch een voorbeeld geven. De hoogste ambtenarenpensioenen zijn in dit land zeer riant en daar zouden we op moeten ingrijpen. We hebben dat al gedaan voor de pensioenen van parlementsleden, al was daar weinig ambiance om slagroom van de taart te halen.’

Bart De Wever: 'De grote kostendrijvers zitten in de sociale zekerheid'

Met besparingen op de pensioenen van parlementsleden gaan we er toch niet geraken?

De Wever: ‘Magistraten en anderen hebben een gelijkaardig stelsel. Dit is maar één voorbeeld, hè. Ik ga niet al mijn kaarten op tafel leggen, want dit ligt supergevoelig. Maar wat gaan we anders doen? Evolueren naar een overheidsbeslag van 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp), zoals zou zijn gebeurd als we in 2014 het verkiezingsprogramma van de PS hadden doorgevoerd? Zo eindigen we in de Sovjet-Unie, waar alles door de staat werd beheerd. Dat is zowat het programma van de PTB: niemand heeft dan iets, want iedereen is arm. Behalve de partijelite.’

Wat vindt u van die opmars van de extreemlinkse PTB in Wallonië?

De Wever: (steekt zijn kop koffie in de lucht, waarop ‘Freedom is not free’ te lezen staat) ‘Deze kop komt uit Zuid-Korea en verwijst naar een uitspraak van een Amerikaanse officier. Ik heb ze gekocht om eruit te kunnen drinken op vergaderingen met de PVDA, de Vlaamse tegenganger van de PTB, hier in Antwerpen.’

Ik zie mezelf nooit stoppen, nooit.
Bart De Wever
N-VA-voorzitter

‘Kijk, het kapitalisme is er misschien niet in geslaagd iedereen gelukkig te maken. Maar het communisme slaagt er altijd in iedereen ongelukkig te maken. De idee dat men opnieuw uit die ideologische restafvalbak van de 20ste eeuw moet scheppen, bewijst het ideologisch failliet van links. De sociaaldemocraten hebben geen eigen idee van welvaartscreatie en hebben dan maar de vrijemarkteconomie ondersteund. Voor dat beleid zijn ze afgestraft, kijk maar naar Nederland, en van de weeromstuit komen de herauten van de staatseconomie opnieuw boven.’

‘De mens leert niet van de geschiedenis en het collectieve geheugen is zeer kort. Toen de Muur in 1989 viel, wilde niemand nog met het communisme te maken hebben. Vandaag, 25 jaar later, denken sommigen weer dat het kan werken. Dat is onvoorstelbaar.’

Wat betekent dat voor ons land?

De Wever: ‘De gevolgen zijn potentieel zeer groot. België is een dubbeldemocratie, waarbij de Vlaamse en de Waalse democratie bij elkaar moeten worden opgeteld. Die som is gemakkelijker te maken als beide op eenzelfde manier zouden stemmen. Maar het tegendeel gebeurt, zeker nu de PTB het almaar beter doet en Waals minister-president Paul Magnette (PS) die partij achternaholt.’

‘We zijn aan het kijken naar het ineenstorten van de PS-staat en het wordt alleen nog erger als voorzitter Elio Di Rupo valt. Dat kan niet zo lang meer duren want - en ik zeg dat met alle respect voor de persoon Di Rupo - hij is een politieke mort vivant die voor zijn partij veeleer het probleem is dan de oplossing. Stel u eens voor: de PTB haalt 20 procent en een ge-PTB-iseerde PS van Magnette haalt hetzelfde resultaat. En Vlaanderen stemt centrumrechts. Hoe gaan we dan een regering vormen?’

Zegt u het maar.

De Wever: ‘Met zo’n situatie werden we in 2014 geconfronteerd en toen hebben we ervoor gekozen het communautaire probleem te bypassen door een centrumrechtse regering te vormen. Dat is evenwel geen structurele oplossing, want morgen kan opnieuw een regering met de PS en zelfs de PTB aantreden die ingaat tegen wat de Vlamingen willen en die ons hervormingswerk teniet kan doen.’

‘Het confederalisme biedt een uitweg. Als de Franstaligen echt een links of een extreemlinks bestuur willen, dan moeten ze dat kunnen krijgen. Maar dan moeten ze hun zotternijen voor eigen rekening doen, in plaats van de factuur door te schuiven naar Vlaanderen. Dat is de essentie van de PS-staat: veel cliëntelisme, veel uitkeringen en toch veel armoede, terwijl de kosten worden betaald door het federale België en dus de Vlamingen.’

Bent u bereid in 2019 opnieuw in een regering zonder een confederale hervorming te stappen?

De Wever: ‘U kunt vissen zoveel u wilt, ik ga niets vertellen waarmee we ons buitenspel zetten bij de komende regeringsonderhandelingen. We gaan niet de vroedvrouw spelen van een tripartite, en zeker niet van een tripartite aangevuld met Groen en Ecolo.’

Intussen naderen de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 met rasse schreden. Denkt u dat u burgemeester blijft?

De Wever: (mopperend) ‘Iemand iets fris om te drinken?’

Wat vindt u er eigenlijk van dat CD&V-vicepremier Kris Peeters naar Antwerpen is verhuisd om op uw stoel te gaan zitten?

De Wever: ‘U gaat lachen, maar ik vind het fantastisch dat deze stad al het politieke toptalent naar zich toe zuigt. Dat was nog niet zo lang geleden anders, want het Vlaams Belang was hier de sterke kracht en iedereen bleef weg.’

De gutmenschen menen het misschien goed, maar ze maken het draagvlak voor migratie kapot.
Bart De Wever
N-VA-voorzitter

‘Door de N-VA is extreemrechts in het sukkelstraatje beland en wordt het geleid door iemand over wie zelfs in eigen rangen wordt gezegd dat hij een probleem is (Filip Dewinter, red.). Vandaag levert Antwerpen verschillende partijvoorzitters en verhuist een federale vicepremier naar hier om mee te doen aan de gemeenteraadsverkiezingen. Er zijn zelfs geruchten dat PTB-kopstuk Raoul Hedebouw naar Antwerpen wil afzakken.’

‘Ze zijn welkom, want hoe meer toppolitici hier wonen, hoe gemakkelijker het wordt om belangrijke dossiers erdoor te krijgen in Brussel. Dat al die mensen ook nog eens op mijn stoel willen komen zitten, is voor mij persoonlijk een iets minder aspect aan het verhaal. Maar ik vat het sportief op: het wordt hier spannend.’

Uw wil om door te doen staat in schril contrast met uw gemijmer van vroeger over Lucius Cincinnatus, de Romeinse veldheer die na een beslissende slag terugkeerde naar zijn landgoed.

De Wever: ‘Wilt u dat ik olijven ga plukken?’

U hebt toch lang volgehouden dat u in 2018 zou stoppen als partijvoorzitter?

De Wever: ‘Ik dacht dat Theo Francken zou overnemen, net zoals ik dacht dat hij naar Leuven zou vertrekken om er de lijst voor de gemeenteraadsverkiezingen te trekken. Ik heb daar met hem over gesproken, maar om uiteenlopende redenen zag hij geen van beide zitten. De consequentie is dat ik als voorzitter naar de verkiezingen van 2019 trek. Dat is uiteindelijk ook de beste optie. Een opvolger nu laten starten en hem meteen de gemeenteraadsverkiezingen en de verkiezingen van 2019 laten absorberen, is geen cadeau. Als het goed loopt, is er niets aan de hand. Maar bij de minste achteruitgang wordt van die mens gezegd dat het toch De Wever niet is.’

Veel meer dan een Cincinnatus schuilt een Augustus in u, de Romeinse keizer die de macht van Rome consolideerde en dertig jaar aan de macht bleef?

De Wever: ‘Als jongeman was Julius Caesar alles voor mij. Maar een snelle revolutie en dan 23 messen in uw lijf? Door ouder en wijzer te worden besef ik dat je zoals Augustus beter wat trager gaat en wat concessies doet en compromissen sluit om zo de vader te worden van de westerse beschaving. Hij is trouwens van ouderdom in zijn bed gestorven. Zo’n scenario wordt aantrekkelijker naarmate je ouder wordt en kinderen hebt.’

Uw politieke tegenstrevers zijn dus nog lang niet van u af?

De Wever: ‘De roeping tot de res publica hoeft niet altijd een politiek mandaat te zijn. Ik zal niet heel mijn leven partijvoorzitter zijn en als burgemeester stopt het als de kiezer zegt dat het genoeg is geweest. Maar ik zie mezelf nooit stoppen. Nooit.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content