nieuwsanalyse

Esten halen slag thuis in Langerlo

©© Zoonar/Günter Lenz

Het project van 2 miljard euro subsidies krijgt groen licht om houtresten uit Estland te verbranden.

Ondanks de zware kritiek op de 2 miljard euro subsidies, de vele eigenaarswissels, het felle verzet uit groene hoek en de tegenstand van Vlaams minister van Energie Bart Tommelein (Open VLD) heeft het groenestroomproject in Langerlo een belangrijke horde genomen.

Graanul Invest, de houtpelletfabrikant uit Estland die het Langerlo-project vorig jaar in handen kreeg, mag houtafval uit de Baltische staten gebruiken als groene brandstof voor elektriciteitsproductie.

Het Vlaams Energieagentschap VEA heeft daarvoor een positief advies afgeleverd. Tommelein, die zich steeds heeft geprofileerd als een sterke tegenstander van het project, legt zich bij het advies neer.

De verwachting was dat de liberaal, die eerder het Gentse biomassaproject BEE torpedeerde, ook spaken in de wielen van Langerlo zou steken.

Langerlo

Wat: De afgedankte steenkoolcentrale zou worden omgebouwd tot een biomassacentrale waar Amerikaanse houtpellets worden opgestookt. Het project leek een stille dood te sterven na de implosie van de Duitse eigenaar, German Pellets. Het Estse Graanul Invest dook op als koper en wil nu houtresten uit Baltische bossen gebruiken.

Investering: Ruim 250 miljoen euro.

Steun: Meer dan 2 miljard euro.

Werknemers: Ruim 100.

 

De procedure liet toe dat hij, in overleg met zijn collega-minister van Leefmilieu Joke Schauvliege (CD&V), het VEA-advies kon overrulen als daarvoor gegronde redenen waren. Die zijn er blijkbaar onvoldoende.

Tommelein zegt dat hij niets kan veranderen aan de beslissing om subsidies toe te kennen aan de centrale. ‘Dit is beslist beleid uit het verleden’, zegt hij, verwijzend naar de toekenning van projectsteun door de vorige regering. Hij geef ook aan dat hij gebonden is door positieve adviezen van de sectorfederaties. ‘Dit is een dossier waar we niet in konden tussenkomen’, vindt Tommelein.

De bal ligt nu in het kamp van Graanul Invest. Het Estse bedrijf moet zijn financiering van ruim 250 miljoen euro zien rond te krijgen én de centrale tijdig opleveren. Pas als de centrale in de zomer van 2018 draait, krijg het project de beloofde miljardensteun.

Die wordt jaarlijks uitbetaald a rato van zo’n 200 miljoen euro tot maximaal 240 miljoen euro, gedurende tien jaar. Dat geld komt van de elektriciteitsverbruiker, onder meer via de zogenaamde Turteltaks.

Angel

Maar er zit nog een angel aan het dossier. Aanvankelijk zou het project Langerlo, een afgedankte steenkoolcentrale, worden omgebouwd tot een biomassacentrale waar houtpellets uit Noord-Amerika worden verbrand. Doordat Graanul Invest wil overschakelen naar pellets die gemaakt zijn uit houtresten uit de Baltische Staten, moet de steun herberekend worden.

3 vragen aan Geert Noels

Waarom bestempelde u deze beslissing op Twitter als ‘groene waanzin’?

 ‘Als je de hele ketting bekijkt, roept dit vragen op. De houtpellets voor de biomassacentrale worden eerst en vooral van heel ver aangevoerd. Bovendien gaat het om de minst groene van alle groene energiebronnen. Dat daar subsidies voor worden betaald, is een echte aanfluiting van wat groene energie moet zijn.’

Verwijt u de regering te weinig te doen?

 ‘Voor alle duidelijkheid: ik geef geen kritiek op minister van Energie Bart Tommelein. Dit is beslist beleid uit het verleden. Al is dat beleid intussen achterhaald. En dus moet je de vraag stellen of daar geen mouw aan kan worden gepast.’

De minister zegt dat zijn handen gebonden zijn...

 ‘Ja, voor de liberalen is de rechts zekerheid voor bedrijven heilig. Maar nu zit de minister gevangen tussen die rechtszekerheid en het achterhaalde beleid. De belastingbetaler dreigt daar de dupe van te worden. Bovendien is de energiesector een van de belangrijkste competitieve sectoren in Vlaanderen.’


 

De belofte was dat de Baltische pellets goedkoper zijn, onder meer omdat het transport vanuit de Baltische staten goedkoper uitvalt dan vanuit Noord-Amerika. Daardoor zou ook de steun kunnen verminderen. Vlaams Parlementslid Andries Gryffroy (N-VA) waarschuwt echter dat dit misschien niet het geval zal zijn.

‘Tommelein dreigt een doos van Pandora te openen’, zegt hij. ‘De Estse ondernemer zou evengoed kunnen argumenteren dat sinds de oorspronkelijke afspraak de elektriciteitsprijs is gedaald.’

Als de lagere marktprijs voor elektriciteit mee wordt opgenomen in de formule om de nodige steun voor het project te herberekenen, dreigt de aanpassing een nuloperatie te worden. ‘Daardoor zal de Vlaamse verbruiker niets merken van de vermindering. En wij willen vooral dat de Vlamingen minder moeten betalen’, waarschuwt Gryffroy.

Tommelein noemt dat een ‘pure hypothese’. ‘De steun moet nog worden herberekend. Daar kunnen we nu toch nog niets over zeggen?’

Rationeel

Collega-parlementslid Robrecht Bothuyne (CD&V) plaatst vraagtekens bij Tommeleins wens dat de centrale er niet komt. ‘Aan de ene kant hoopt de minister dat de centrale er niet komt. Daar zijn overigens valabele redenen voor, want het is niet de efficiëntste centrale.'

'Maar aan de andere kant zouden we door het wegvallen van de centrale in Langerlo onze doelstellingen inzake groene energie niet halen. Dan moeten we de rol van biomassa dringend herbekijken in onze energiemix. Ik roep op om dat rationeel te doen en niet emotioneel zoals Open VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten en Tommelein.’

Bothuyne benadrukt dat er ook nog een oplossing moet worden gevonden voor de grote hoeveelheid houtafval die in ons land blijft liggen. Afvalbedrijven hebben eerder al aangekaart dat er bij sorteerbedrijven grote bergen onbruikbaar sloophout liggen. ‘Dat hout begint anders toch maar te gisten, waardoor er broeikasgassen worden gecreëerd.’

HOUTSECTOR GEEFT Groen licht MAAR IS TEGEN

De houtverwerkende sector is tegen de grote biomassacentrale, maar moet door de procedure groen licht geven. Een hallucinante kronkel in het Langerlo-dossier.

Al jaren verzetten papierfabrikanten, meubelmakers, spaanplaatfabrikanten en andere houtverwerkers zich tegen de grootschalige biomassacentrales die ze ‘economische, ecologische en sociale onzin’noemen. Minister van Energie Bart Tommelein (Open VLD) wijst er wel op dat de houtsector in het dossier-Langerlo geen negatief advies had gegeven.

‘Uw advies in de procedure was positief’, reageerde hij via Twitter aan Fa Quix, de directeur-generaal van Fedustria, dat de houtverwerkende bedrijven groepeert.

Is de houtsector dan plots een voorstander van grote biomassacentrales? ‘Nee’, zeg Quix. ‘We blijven ons onverminderd verzetten tegen het gesubsidieerd verbranden van hout.’

Die tegenstem komt echter niet tot uiting in het ‘eensluidend’ positieve advies van het Vlaams Energieagentschap (VEA), dat Fedustria, de papierfederatie Cobelpa en de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) raadpleegde over de zaak.

Maar die raadpleging gaat over slechts één zeer specifieke vraag: ‘Worden houtstof en schavelingen van zaagactiviteiten in Estland, Letland en Litouwen door de Belgische industrie gebruikt als grondstof of niet?’ Het antwoord is nee. ‘Onze leden kopen er niet rechtstreeks hun grondstoffen’, zegt Quix. ‘Daardoor wordt ons antwoord als een impliciete goedkeuring voorgesteld, hoewel we fundamenteel tegen zijn.’

‘De bevoorrading van Langerlo vergt 15.000 hectare bos of 30.000 voetbalvelden. Is dat ecologisch?’, vraagt Quix. Hij vreest ook dat het massale gebruik van houtresten uit de Baltische staten in biomassacentrales de houtprijzen omhoog kan duwen. En zo indirect de Belgische sector treft.

Opmerkelijk detail: tot 2014 konden Fedustria en Cobelpa met een sterk vetorecht bepaalde houtsoorten blokkeren als brandstof voor biomassacentrales. Door dat vetorecht werd de biomassacentrale Max Green van Electrabel in 2014 stilgelegd. Toenmalig minister van Energie Freya Van den Bossche (sp.a) heeft enkele weken voor de verkiezingen de regels gewijzigd en veranderde het vetorecht in een advies, legt Quix uit.

Enkele maanden later kon Max Green weer opstarten.

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content