interview

‘Karel Van Eetvelt heeft de kwaliteiten om CD&V te leiden'

Koen Van den Heuvel: ‘Ik denk dat ‘het moedige midden’ een beloftevolle profilering was, maar dat we dat te wollig en defensief hebben uitgedragen.' ©jonas lampens

‘We moeten opletten dat we niet eindigen als de CDWL: christendemocratisch, West-Vlaams en Limburgs.’ Koen Van den Heuvel (CD&V) roept zijn partij op om weer in de Vlaamse ruit te investeren. Met een voorzitter uit de regio, bijvoorbeeld? ‘Karel Van Eetvelt heeft de kwaliteiten.’

Van den Heuvel is te laat voor het interview. Sinds hij minister af is, moet hij zich weer zelf een weg door Brussel banen. De teleurstelling over het mislopen van het beoogde voorzitterschap van het Vlaams Parlement is doorgespoeld, zweert hij. Dat was vorige week wel anders. Het congres waarop CD&V over de toetreding tot de nieuwe Vlaamse regering stemde, was al bezig toen hij van Hilde Crevits een sms kreeg. Boodschap: de derde CD&V-post gaat naar Benjamin Dalle. Een woelige nacht volgde voor de partij. Woorden als ‘zelfbediening’ en ‘onmenselijk’ vielen. De burgemeester van Puurs-Sint-Amands wil er niet te lang meer bij stilstaan.

‘Ach, het is gebeurd zoals het gebeurd is. Blijkbaar is er tot net voor de start van het congres onderhandeld over de mandaten, waardoor er geen tijd meer was om me het nieuws face to face mee te delen. Direct na het congres is dat gesprek er uiteraard wel gekomen. Met Hilde Crevits. De voorzitter (Wouter Beke, red.) heb ik die avond niet gehoord.’

De teneur bij de Vlaamse fractieleden was duidelijk na dat congres: ‘Had Beke Benjamin Dalle niet uit zijn hoed getoverd, was hij zelf weggestemd als minister.’ Gezellig.

Koen Van den Heuvel: ‘Na 26 mei moest er een signaal komen. Een pijnpunt dat ook in het rapport van de twaalf apostels werd beschreven, is dat de partij te traag vernieuwd heeft. Ik denk dat de voorzitter dat aangevoeld heeft. Met Benjamin Dalle komt er verjonging in de regering en dat is goed. Het is ook daarom dat ik me niet opnieuw kandidaat heb gesteld voor het fractieleiderschap. Ik heb dat acht jaar gedaan, maar nu is het aan Peter Van Rompuy.’

‘Ook de opvolger van Wouter Beke moet iemand zijn die de partij een nieuw gezicht en een nieuw geluid geeft. Dat mag gerust iemand zijn met de nodige kilometers op de teller. Het belangrijkste is dat we ons verhaal offensiever, duidelijker en passioneler brengen en ons niet meer in de verdediging laten drukken. Wij kunnen dat. Als we bij de gemeenteraadsverkiezingen de grootste zijn gebleven, dan komt dat niet door het nationale kader. Dat was het succes van onze burgemeesters die te midden van de mensen staan, die een boodschap brengen waarvoor je geen universitair diploma nodig hebt en die de jongste jaren vooral moesten hopen dat de mensen meer oog hadden voor hun werk dan voor de nationale partijlijn.’

Offensiever. Dat klinkt als: we gaan nóg meer bekvechten met de N-VA.

Van den Heuvel: ‘Neen, net niet. Dat klinkt als: we gaan fier in de markt zetten wat we hebben binnengehaald en ons niet meer de kaas van het brood laten eten.’

Zoals de afschaffing van de woonbonus en een besparing op de kinderbijslag?

Van den Heuvel: ‘Neen, zoals de jobbonus. Meer nettoloon voor de stille werkers, die knokken om rond te komen: dat stond letterlijk in ons verkiezingsprogramma. We moeten daar dus blij mee zijn. Net zoals we de federale taxshift hadden moeten verdedigen, die er maar is gekomen omdat wij hem op tafel hadden gelegd. Het pijnlijke is dat we die troef uit handen gegeven hebben doordat men er binnen de partij en de beweging is beginnen op te schieten. Dat moet afgelopen zijn.’

Het is goed dat we sterk staan in twee sympathieke provincies, maar het is wel in Oost-Vlaanderen, Antwerpen en Vlaams-Brabant dat twee derde van de zetels te rapen valt.

‘Wat de woonbonus betreft: het kost me weinig moeite om onze achterban uit te leggen dat een fiscale aftrek in tijden van zeer lage rentes niet de beste besteding van belastinggeld is. En over die beperkte ingreep in de kinderbijslag: dat was niet onze keuze, maar op een geheel van 2 miljard euro aan besparingen en nieuwe inkomsten was dat meer verdedigbaar dan een volledige indexsprong. Aan de sociale toelagen in de kinderbijslag wordt trouwens niet geraakt.’

Wat heeft Beke verkeerd gedaan?

Van den Heuvel: ‘Ik denk dat ‘het moedige midden’ een beloftevolle profilering was, maar dat we dat te wollig en defensief hebben uitgedragen. En ik denk dat de beslissing om Kris Peeters in een rol te duwen die hem niet lag slecht is uitgedraaid. Het heeft andere partijen de kans gegeven om de framing te creëren dat CD&V de regering-Michel ondermijnde. Dat was voor alle duidelijkheid niet zo. Kris heeft zijn best gedaan, maar hij heeft die framing niet meer van zich af kunnen schudden. Achteraf is het altijd makkelijk praten, maar ik denk dat we dat niet hadden voorgehad als Kris premier was geworden.’

Bent u zelf kandidaat-voorzitter?

Van den Heuvel: ‘Nee, maar ik zou wel graag in het team terechtkomen dat de nieuwe voorzitter ondersteunt. Het lijkt me essentieel dat in dat team plaats is voor sterke CD&V-burgemeesters. Een van de lessen van 26 mei is dat het bestuur dicht bij de burger moet staan. Dat de partij dat begrepen heeft, zie je in het regeerakkoord. De lokale besturen krijgen een pak extra middelen en extra taken. Ze worden nauwer betrokken bij de activering van werklozen, ze krijgen een grotere rol bij de geestelijke gezondheidszorg en door de overname van een deel van de pensioenlasten komt er budgettaire ruimte vrij voor nuttige investeringen.’

Moet CD&V de verdediging van het middenveld opgeven?

Van den Heuvel: ‘Nee, we mogen het kind niet met het badwater weggooien. CD&V is een partij die de vinger aan de pols móét houden. Maar we moeten niet alleen luisteren naar het traditionele middenveld. Er is ook het nieuwe middenveld, van jongere en meer tijdelijke organisaties, zoals de klimaatjongeren.’

Als u geen kandidaat-voorzitter bent, worden in korte tijd twee boegbeelden uit Puurs gedegradeerd tot backbencher. Straks moet u nog ex-Unizo-baas Karel Van Eetvelt optrommelen om de eer van Klein-Brabant te redden.

De beslissing Kris Peeters in een rol te duwen die hem niet lag, is slecht uitgedraaid. Met Kris als premier hadden we dat niet voorgehad.

Van den Heuvel: ‘Oh, ik denk niet dat Kris Peeters naar het Europees Parlement is getrokken om daar een anoniem bestaan te leiden. En ook ik neem met veel ambitie weer mijn job als burgemeester op. Als de gemeenteraadsverkiezingen iets duidelijk hebben gemaakt, is het dat burgemeesters die op het terrein aanwezig zijn, scoren. Maar wat uw opmerking over Karel Van Eetvelt betreft: ik denk dat hij de partij zeker iets kan bijbrengen.’

Als partijvoorzitter, bedoelt u? 

Van den Heuvel: ‘Ik denk dat hij zeker over de kwaliteiten beschikt om de partij te leiden. Maar of hij dat wil doen, weet ik niet. Dat moet u aan hem vragen.’

Van de zes partijgenoten die al geciteerd zijn als mogelijke kandidaat, komen er drie uit West-Vlaanderen. Net zoals drie van de zes CD&V-ministers oorspronkelijk uit West-Vlaanderen afkomstig zijn. Wat zegt dat over de partij? 

Van den Heuvel: ‘Dat we moeten opletten dat we niet eindigen als de CDWV. Of als de CDWL. ‘Christendemocratisch, West-Vlaams en Limburgs.’ Het is goed dat we in die twee sympathieke provincies sterk staan, maar het is wel in Antwerpen, Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant dat twee derde van de zetels te rapen valt. Als de nieuwe voorzitter één taak heeft, dan is het weer te investeren in de Vlaamse ruit. Het zou een strategische fout zijn ons terug te plooien op de landelijke gebieden.’

Het is toch niet omdat er in Antwerpen blijkbaar geen charismatische CD&V-leiders meer opstaan dat West-Vlaanderen zich moet inhouden?  

Van den Heuvel: ‘Wel, ik heb er u net één genoemd.’

Volgens mensen als Hendrik Bogaert en Pieter De Crem snakt de CD&V-basis vooral naar een forser discours over migratie. Vindt u dat ook?  

Van den Heuvel: ‘Ik denk dat wij duidelijker moeten zeggen dat we van nieuwkomers verwachten dat ze hun best doen en dat we paal en perk willen stellen aan misbruiken en sociale fraude, zonder uiteraard in Deense pesterijen zoals het afnemen van kostbaarheden te vervallen. Maar daarnaast moet een partij als CD&V blijven zeggen dat nieuwkomers hier alle kansen moeten krijgen als ze succesvol een inburgeringstraject hebben doorlopen, zich inschrijven in onze waarden en normen en bereid zijn aan het werk te gaan. Want of men dat nu graag hoort of niet: met een vergrijzing die zo snel toeneemt, hebben we slimme migratie nodig. Daar moet de Vlaming mee leren leven.’

Bio

Koen Van den Heuvel (55) werd op zijn 33ste burgemeester van Puurs.

Sinds 2004 is hij lid van het Vlaams Parlement, waar hij acht jaar CD&V-fractieleider was. In 2018 werd hij onverwacht minister van Omgeving en Landbouw, na het ontslag van Joke Schauvliege.

Van den Heuvel werd de jongste weken getipt als nieuwe voorzitter van het Vlaams Parlement. CD&V gaf echter de voorkeur aan de post van Brussel-minister voor Benjamin Dalle.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect