Lokale bedrijfstaksen staan mogelijk op de helling

Bart Van Hulle. ©Frank Toussaint

Een Maldegemse ondernemer heeft de lokale bedrijfsbelasting succesvol aangevochten bij de Raad van State. De gemeenten worstelen met het vinden van een juridische basis om ondernemers hun steentje te laten bijdragen.

Bart Van Hulle, Open VLD-gemeenteraadslid en ondernemer in Maldegem, krijgt van de Raad van State gelijk in zijn protest tegen een lokale belasting op economische bedrijvigheid. Van Hulle trok in 2014 naar de rechtbank tegen wat hij een ‘onrechtvaardige’ belasting noemt. ‘De gemeente belast mensen die welvaart en werkgelegenheid naar de gemeente brengen extra.’

Een ondernemer die niet in Maldegem woont, maar er wel een bedrijf heeft, wordt voor zijn bedrijfsactiviteiten zwaarder belast dan een concurrent die wel in Maldegem woont. De inwoners dragen volgens de gemeente al via de personenbelasting bij tot de lokale financiën. De Raad van State oordeelt in een arrest dat de belasting in Maldegem in strijd is met het gelijkheidsbeginsel. Van Hulle trekt aan het langste eind.

47
Gemeenten met algemene bedrijfsbelasting
Vooral in Oost-Vlaanderen is de belasting een populaire bron van inkomsten.

Een belangrijk precedent, zegt zijn advocaat Thierry Lauwers, gespecialiseerd in lokale belastingen. ‘De meeste gemeenten die dit soort belastingen op economische bedrijvigheid heffen, gebruiken dezelfde motivatie. Dat is na dit arrest van de Raad van State niet meer mogelijk. Ondernemers kunnen dit aangrijpen om de belasting in hun gemeente aan te vechten.’

Vooral populair in Oost-Vlaanderen

In Vlaanderen innen 47 gemeenten een algemene bedrijfsbelasting, blijkt uit de databank van het Agentschap Binnenlands Bestuur. Vooral in Oost-Vlaanderen is die belasting populair. De opbrengsten uit die algemene bedrijfsbelasting zijn goed voor bijna 30 miljoen euro.

Maar niet al die ondernemers kunnen nu succesvol hun lokale bedrijfsbelasting aanvechten, zegt Jan Leroy van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG). ‘Er bestaat niet één vorm van bedrijfsbelasting in al die gemeenten’, zegt Leroy. ‘Elk gemeentelijk reglement is anders. Ondernemers kunnen dit arrest gebruiken bij gemeenten die een gelijkaardig reglement hebben, maar het is lang niet overal een garantie op succes. In afwachting daarvan blijven die belastingen bestaan.’

De gemeente Maldegem belast mensen die welvaart en werkgelegenheid naar de gemeente brengen extra.
bart van hulle
ondernemer en gemeenteraadslid open vld maldegem

Het is niet het eerste vonnis dat gemeenten met een dergelijke belasting terugfluit, luidt het bij het Agentschap Binnenlands Bestuur. Wegens de juridische vraagtekens raadt de Vlaamse overheid in een omzendbrief de gemeenten al langer af een dergelijke belasting te heffen. Steeds minder gemeenten doen dat dan ook.

Op zoek naar alternatieven

De VVSG wil wel op zoek naar alternatieven, zegt Leroy. ‘Gemeenten vragen dat ondernemers bijdragen aan de lokale financiën. Ze krijgen daar ook heel wat voor in ruil, zoals de nodige infrastructuur. De bijdrage an sich wordt maatschappelijk niet echt betwist. De vraag is hoe je die organiseert. Er is een wettelijk verbod om zoals bij de personenbelasting een aanvullende belasting op de vennootschapsbelasting te heffen. De gemeenten hanteren dus andere oplossingen, zoals de belasting op drijfkracht of een algemene bedrijfsbelasting. Daarbij is het zoeken naar een billijke basis. Sommige hanteren bijvoorbeeld de oppervlakte van een bedrijf, maar in de huidige economie kan je bij wijze van spreken meer toegevoegde waarde creëren in een kantoortje met een paar computers dan in een groot land- en tuinbouwbedrijf.’

Bovendien dreigt de federale hervorming van de vennootschapsbelasting financieel slecht nieuws voor de gemeenten te zijn. ‘Als de vennootschapsbelasting daalt, zullen sommige zelfstandigen mogelijk een vennootschap oprichten om van dat lager tarief te genieten’, meent Leroy. ‘Zo ontsnappen ze aan de aanvullende belasting die de gemeenten op de personenbelasting heffen en kalft de fiscale basis voor de gemeenten nog meer af.’

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content