nieuwsanalyse

N-VA trekt staart in over kilometerheffing

©BELGA

Jarenlang pleitte Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) voor een kilometerheffing. Nu benadrukt de N-VA dat er nog niets beslist is. De N-VA huivert voor het beeld van een belastingverhoging vlak voor de verkiezingen.

'Met beton alleen los je niets op. Uiteindelijk moet je de mobiliteit sturen, via een kilometerheffing. We moeten dat gewoon doen.'

Mei 2015. Ben Weyts is een dik jaar Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken en breekt in een interview met De Tijd een lans voor een kilometerheffing voor personenwagens.

Het idee komt niet uit het niets. Al in 2009 kondigde toenmalig Vlaams minister van Mobiliteit Hilde Crevits (CD&V) daarvoor een proefproject aan. Experts zien in de heffing het ideale instrument om de groeiende files in Vlaanderen tegen te gaan. 

In de zomer van 2018 beslist de Vlaamse regering als onderdeel van haar klimaatplan dat er een budgetneutrale slimme kilometerheffing zal komen voor personenwagens. De volgende Vlaamse regering moet dat concreet maken en dus bestelt Weyts een nieuwe studie die uitzoekt wat de beste technologie en context is om de heffing in te voeren. Zelfs partijvoorzitter Bart De Wever erkende een jaar geleden nog dat 'rekeningrijden rond Brussel en Antwerpen onvermijdelijk wordt'.

Bumperstickers

Maar toen vorige week enkele pistes over de tarifering in De Tijd uitlekten, plaatste dat de N-VA in een moeilijke positie. Vlaams Belang valt Weyts via de kilometerheffing frontaal aan. De partij deelde bumperstickers uit met de tekst: 'Stop kilometerheffing', waarbij een foto van Weyts in een verbodsbord verwerkt is.

De bevolking is erg verdeeld over de maatregel. Volgens een enquête van vorig jaar bij 2.000 Vlamingen is een derde voor, een derde tegen en een derde neutraal. Vooral bewoners van afgelegen regio's en werknemers dreigen fors meer te moeten betalen voor hun autogebruik.

Weyts benadrukte in het verleden altijd dat de kilometerheffing 'budgetneutraal' zou zijn. Het is de bedoeling om de lasten te verschuiven van het bezit van een auto naar het gebruik van een auto. Zo betalen ook buitenlanders mee als ze over onze wegen rijden, zoals dat nu het geval is voor buitenlandse vrachtwagenchauffeurs via de kilometerheffing voor vrachtwagens. Maar de perceptie dat de N-VA de Vlaming die in zijn auto stapt wil belasten, lag moeilijk bij de Vlaams-nationalisten.

Mensen die moeten gaan werken en veel met de auto rijden of mensen die afgelegen wonen, zoals in West-Vlaanderen en Limburg, moeten zich geen zorgen maken.
Bart De Wever
partijvoorzitter N-VA

De Wever zette daarom afgelopen weekend de bocht in. 'Dit is geen beslist beleid. Ik ben niet overtuigd door het studiewerk waarvan nu af en toe iets naar buitenkomt', zei hij. 'We bekijken hoe we de belastingen op autobezit kunnen verschuiven naar het gebruik van een wagen. Maar het is uitdrukkelijk niet de bedoeling dat daar een lastenverhoging van komt. Mensen die moeten gaan werken en veel met de auto rijden of mensen die afgelegen wonen, zoals in West-Vlaanderen en Limburg, moeten zich geen zorgen maken.' 

De uitspraken werden op sociale media gretig opgepikt door allerlei kopstukken, die De Wever loofden voor zijn 'duidelijke taal'.

Groot menu

Volgens Weyts staan de uitspraken van De Wever helemaal niet haaks op zijn beleid, luidt het bij zijn woordvoerder. 'De volgende Vlaamse regering moet de knoop over de kilometerheffing doorhakken. Maar als het niet budgetneutraal is en geen grote impact heeft, zien wij dat niet gebeuren. Het onderzoek zal in juni een groot menu aan mogelijkheden voorstellen. Of daar iets lekkers tussen zit, zullen we dan bekijken. Wij passen in ieder geval voor een belastingverhoging.'

De woordvoerder wijst er ook op dat Weyts niet de initiatiefnemer van het klimaatplan, waarin staat dat er een kilometerheffing komt, was. 'Zo'n plan bevat maatregelen die het voorwerp zijn van toekomstig beleid. Als de kilometerheffing er niet komt, zal er een andere maatregel moeten komen om aan de klimaatdoelen tegemoet te komen. Het is niet zo dat iets onomkeerbaar is beslist.'

Timing

De vraag is of een kilometerheffing überhaupt haalbaar is onder de scherpe voorwaarden die de N-VA naar voren schuift. Eerder bleek al dat het effect het grootst is als de kilometerheffing in heel Vlaanderen wordt ingevoerd en niet alleen rond de grote steden. Bovendien heeft rekeningrijden enkel zin als de spits duurder wordt dan de daluren. Anders dreigt er amper impact te zijn op de files - en dat is eveneens een voorwaarde van de Vlaams-nationalisten.

N-VA staat nu op de rem en ook Open VLD is opeens tegen. De timing is wellicht niet toevallig.
karin brouwers
vlaams parlementslid (CD&V)

CD&V ergert zich dan ook aan het gedrag van coalitiepartners N-VA en Open VLD vlak voor de verkiezingen. 'Wij houden ons aan de afspraken in het klimaatplan om een budgetneutrale slimme kilometerheffing in te voeren', zegt Vlaams Parlementslid Karin Brouwers (CD&V).

'N-VA staat nu op de rem en ook Open VLD is opeens tegen. De timing is wellicht niet toevallig. In de vorige regeerperiode lekten de resultaten van het proefproject van toenmalig minister van Mobiliteit Crevits ook enkele maanden voor de verkiezingen uit in de media waardoor het idee gekelderd werd. Nochtans is dit cruciaal als we de strijd tegen de files ernstig willen voeren.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n