Redder Oosterweel moet Uplace reanimeren

Alexander D’Hooghe zou niet geloven in Uplace als geïsoleerde mastodont. ©SISKA VANDECASTEELE

Architect Alexander D’Hooghe, de man die de Oosterweelknoop ontwarde, moet de stilstand doorbreken bij de ontwikkeling van 245 hectare industriële woestijn bij Vilvoorde. Hij onderhandelt al maanden in stilte met alle betrokkenen.

De pendelaars die dagelijks op het viaduct van Vilvoorde aanschuiven, weten niet dat onder hen het grootste Vlaamse zombieproject ligt. Al meer dan 20 jaar, sinds de sluiting van de Renault-fabriek, wacht een braakliggend industriegebied van 245 hectare op ontwikkeling. 

Die plannen komen echter niet van de grond door een juridische veldslag tussen de politiek, ondernemers en bewonersgroepen over een project van 12 hectare, of 5 procent, van het gebied. Sta in de weg is winkelcomplex Uplace van Club Brugge-eigenaar Bart Verhaeghe.

De ontwikkeling is nochtans cruciaal voor de toekomst van de Brusselse Noordrand en Vlaanderen.

Uit vrees voor een mobiliteits- en milieu-infarct door Uplace is de juridische basis voor de herbestemming - het ruimtelijke plan - twee keer vernietigd. Daardoor kunnen noch Uplace noch de geplande kmo-zone, woningen, winkels en een ziekenhuis op de site worden gebouwd.

De ontwikkeling is nochtans cruciaal voor de toekomst van de Brusselse Noordrand en Vlaanderen. Vilvoorde en bij uitbreiding de hele noordrand worstelt al twee decennia om sociaal-economisch bij te benen. 

Verkeersinfarct

©Mediafin

Een oplossing is belangrijk voor de toekomst van heel Vlaanderen. Net als de Antwerpse Oosterweelverbinding - het dichten van de ring rond de stad - is de site bij Vilvoorde een van de sleutels tot een succesvolle strijd tegen de fileproblemen.

Het zware verzet tegen Uplace is ingegeven door de vrees voor een totaal verkeersinfarct op de Brusselse ring door nog meer autoverkeer naar het shoppingcomplex. Minder geweten is dat met de ontwikkeling van het voormalige industriegebied ook investeringen in trein, ander openbaar vervoer en alternatieve mobiliteit gemoeid zijn. Ook dat ligt al jaren stil.

Het project vertoont gelijkenissen met de Oosterweelverbinding in Antwerpen. Dat dichten van de ring zat ook 20 jaar vast en was even cruciaal voor de toekomst van Vlaanderen. Zonder oplossing dreigde een economisch en verkeersinfarct.

Het project vertoont gelijkenissen met de Oosterweelverbinding in Antwerpen.

De doorbraak kwam er in 2016 met de komst van ‘mirakelman’ Alexander D’Hooghe. De architect en hoogleraar aan de Amerikaanse topuniversiteit MIT slaagde erin water en vuur te verzoenen. Hij kreeg het centrumrechtse stadsbestuur van Bart De Wever (N-VA) en linkse actiegroepen zover een onmogelijk geacht compromis te sluiten, via een overkapping van de ring en een ruimer mobiliteitsplan voor de regio.

D’Hooghe spiegelt zich aan een megaproject dat hij met zijn gerenommeerde ontwerpbureau Org uitvoerde: Meadowlands in New York. Met zijn ontwerpbureau gooit hij hoge ogen. Het bedrijf met kantoren in Brussel en Boston voert van de VS tot China grote projecten uit rond stadsontwikkeling. De Vlaming is een pupil van de beroemde Nederlandse architect Rem Koolhaas.

Het gemeentebestuur van Machelen hoopt dat D’Hooghe nu voor een zelfde mirakel zorgt rond de industriële woestijn op zijn grondgebied. Toenmalig burgemeester Jean-Pierre De Groef (sp.a) haalde vorig jaar D’Hooghe aan boord om met alle belanghebbende partijen over een compromis te onderhandelen.

Kind van de streek

De Groef, een groot voorstander van Uplace, belandde na de verkiezingen in oktober in de oppositie. Maar ook de nieuwe burgemeester Marc Grootjans (CD&V) blijft met zijn coalitie achter het complex staan. ‘De opdracht is niet beperkt tot Uplace. Alexander krijgt alle vrijheid om tot het beste project voor de hele site te komen.’

We stellen ons constructief op.
Jan Van Lancker
CEO van Uplace

D’Hooghe, een kind van de streek, had de opdracht nooit aanvaard als hij rekening had moeten houden met de wensen van Machelen. Net als bij Oosterweel ziet hij enkel een weg uit de impasse door als een Mister Proper aan tafel te schuiven. Zijn methode is de American Way: parler-vrai met de plannen en rekensommen op tafel, en geen bedissel of achterkamergesprekken op voorhand.

D’Hooghe is in alle stilte gesprekken begonnen met de sleutelspelers. ‘We overleggen over de heropleving van het ontwikkelingsgebied’, bevestigt Jan Van Lancker, de CEO van Uplace. ‘We stellen ons constructief op, zolang een oplossing binnen het kader van het met de Vlaamse regering afgesloten Brownfieldconvenant blijft’, luidt het.

Van Lancker verwijst niet toevallig naar het akkoord tussen de Vlaamse regering en Uplace. Dat laatste betaalde de sanering van de vervuilde terreinen in ruil voor Vlaamse steun aan de realisatie van het winkelcomplex. Uplace ziet in de deal het reddingsvest om het kapseizende project drijvende te houden. Bij verbreking van de deal dreigt het met schadeclaims, die in de honderden miljoenen kunnen lopen.

Mijnenveld

De Vlaamse politieke deal met Uplace toont door welk mijnenveld D’Hooghe moet laveren. De grote vraag is hoe hij de knoop Uplace denkt te ontwarren. Een politiek compromis om Uplace te redden door het met een derde te verkleinen, is al van tafel geveegd. Bronnen melden dat D’Hooghe ook niet gelooft in Uplace zoals dat origineel als een geïsoleerde mastodont op de tekentafel lag.

Bronnen melden dat D’Hooghe niet gelooft in Uplace zoals dat origineel als een geïsoleerde mastodont op de tekentafel lag.

Een andere knoop is de opstelling van de Vilvoordse burgemeester en Uplace-hater Hans Bonte (sp.a). Die toont zich nu wel opgetogen over het inschakelen van D’Hooghe. De geplande ontwikkeling strekt zich uit tot Vilvoorde, waardoor een oplossing voor de blokkering ook Bonte aanbelangt.

‘Ik zeg al lang dat een brede visie voor de hele Vlaamse Rand nodig is. Daarvoor is D’Hooghe de geknipte man. Uplace? Alle procedures hebben aangetoond dat Uplace het slechtste is dat de regio kan overkomen. Luister naar de verkeersinfo. Uplace is dood’, besluit Bonte.

3 vragen aan Alexander D'Hooghe

 

Wat gaat u precies doen?

D'Hooghe: ‘De gemeente Machelen heeft ons een beperkte opdracht gegeven om voor de regio mee naar een oplossing te zoeken. Ik ben zelf in Vilvoorde geboren. De hele reconversiezone aan het Kanaal is een fascinerende regio, maar tegelijkertijd erg complex. Zowel de site van Uplace als de rest van het gebied liggen qua infrastructuur centraal in België. Je hebt het Kanaal, de Brusselse ring, een goede spoorinfrastructuur en de luchthaven die vlakbij ligt. Tegelijkertijd zijn veel van die terreinen lokaal bijna onbereikbaar. Dat is een paradox die oplossingen voor deze streek bemoeilijkt.’

Hoe wil u uit de impasse raken?

D'Hooghe: 'Je moet dit ruimer bekijken dan het grondgebied van Machelen. We zijn nu met verspillende betrokkenen in gesprek, onder wie ook de grote investeerders. Wat maakt het zo moeilijk om in deze streek grote projecten in te bedden? Op basis van die gesprekken willen we evolueren naar een visie op de bredere reconversiezone.’

Is daarin nog een plaats voor Uplace?

D'Hooghe: ‘Het is voorbarig om die vraag nu al te beantwoorden. We gaan in alle discretie voortwerken. Ik hoop binnen een paar maanden mijn conclusies af te werken en aan de gemeente Machelen te bezorgen.’

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content