Slechts vijf procent Vlaamse leraars met allochtone roots

©Dieter Telemans

Slechts 5 procent van de leerkrachten Vlaamse heeft allochtone roots, blijkt uit cijfers van de VUB. De toenemende diversiteit in de klas wordt niet weerspiegeld in het lerarenkorps.

Slechts 5 procent van de leerkrachten in Vlaanderen heeft een grootmoeder die in het buitenland is geboren. Bovendien bevinden die buitenlandse wortels zich grotendeels in buurlanden zoals Frankrijk, Nederland en Duitsland (zie grafiek). Het aantal leerkrachten met roots in bijvoorbeeld Marokko, Turkije of Oost-Europa is zeer beperkt.

Dat blijkt uit onderzoek van Els Consuegra, onderzoekster Educatiewetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB). Het gaat om een representatieve steekproef in de eerste twee jaar van het middelbaar onderwijs in het kader van het zogenaamde Procrustes-project.

©Mediafin

Terwijl de Vlaamse klassen steeds diverser worden, is er voor de klas dus nog altijd amper kleur. Het is de eerste keer dat daarover cijfers beschikbaar zijn. De Vlaamse onderwijsadministratie verzamelt geen informatie over de herkomst van leerkrachten. Ook in de meeste lerarenopleidingen worden daarover geen cijfers bijgehouden.

De Karel de Grote Hogeschool in Antwerpen doet dat bewust wel. Ze wil de docenten sensibiliseren rond de problematiek. ‘Onze populatie reflecteert de diversiteit in de stad niet’, zegt Piet Pieters, beleidsmedewerker diversiteit van de hogeschool. ‘Ongeveer 10 procent van onze afgestudeerde studenten heeft wortels in de migratie. In onze opleiding lager onderwijs gaat het om amper 2 procent. Nochtans blijkt uit de wetenschappelijke literatuur duidelijk dat rolmodellen fundamenteel zijn voor de slaagkansen van allochtone leerlingen.’

Doopcertificaat

'Inspiratie voor leerlingen'

90 procent van mijn leerlingen heeft allochtone roots', zegt Sefa Bilgeç Karaderili. Ze geeft voeding en aardrijkskunde in het technisch atheneum Zavelenberg in Sint-Agatha Berchem.

'Voor hen ben ik een rolmodel. Ze vragen me regelmatig hoe ik als Brusselse allochtone leerling zo ver ben geraakt. Ze zijn ook nieuwsgierig naar mijn achtergrond en talenkennis. Zelf hebben ze niet altijd de nodige financiële ondersteuning of bagage om naar het hoger onderwijs door te stromen. Dat het bij mij wel gelukt is, geeft hen de nodige inspiratie om dat ook te ambiëren.'

Haar vader kwam als kind van een mijnwerker op zesjarige leeftijd van Turkije naar België. Haar moeder verhuisde pas na haar huwelijk.

Bilgeç groeide op in Schaarbeek en droomde al van kinds af aan van het leraarsberoep. 'Ik gaf eerst les aan mijn knuffels en later bijles aan mijn neefjes en nichtjes. De lerarenopleiding was een logische keuze. Het viel me op de toenmalige Hogeschool Universiteit Brussel wel op dat er heel weinig medestudenten van allochtone afkomst waren, zeker voor een diverse stad als Brussel. Nochtans zijn die rolmodellen belangrijk.'

Dat is extra belangrijk omdat de kloof tussen autochtone en allochtone leerlingen in het Vlaams onderwijs groot blijft. Pieters wijst erop dat het doopcertificaat dat in het katholiek onderwijs nodig is een belangrijke drempel vormt om allochtone studenten warm te maken voor de lerarenopleiding.

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) erkent dat het lerarenkorps nog te wit blijft. ‘Religie of migratieachtergrond mogen geen hinderpaal zijn voor een job in het onderwijs’, luidt het op haar kabinet. Ze plant een mediacampagne om het beroep van leraar in de kijker te zetten. Daarbij zal ook aandacht naar de diversiteit gaan.

De oriëntatieproef Columbus op het einde van het middelbaar onderwijs en de instapproef voor de lerarenopleiding moeten jongeren ook beter begeleiden bij hun studiekeuze.

Monitor

Maar dat is voor Vlaams Parlementslid Elisabeth Meuleman (Groen) niet genoeg. ‘Diversiteit in de onderwijsberoepen moet hoger op de agenda komen’, zegt Meuleman. Ze vraagt een jaarlijkse diversiteitsmonitor over het onderwijspersoneel.

Op basis van een brainstormdag met leerkrachten werkte Meuleman voorstellen uit die ze in het Vlaams Parlement zal toelichten. Zo pleit ze voor haalbare streefcijfers voor een evenredige vertegenwoordiging. Om die doelen minder vrijblijvend te maken, zouden scholen financieel beloond kunnen worden als ze de streefcijfers halen. De scholen moeten dan wel meer armslag krijgen voor hun personeelsbeleid, zegt Meuleman.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect